حقوق خبر

انواع توهین و مجازات های آن از لحاظ حقوقی و قانونی

توهین در لغت از ریشه وهن و به معنای خفیف و خوار کردن می باشد . و در اصطلاح عبارت است از هرگونه رفتاری اعم از قول ، فعل ، کتابت و اشاره به گونه ای که موجب وهن حیثیت طرف مقابل از نظر عرف جامعه قرار بگیرد. توهین در معنای دقیق تر عبارت است از نسبت دادن هر امر وهن آور اعم از دروغ یا صحیح به هر وسیله و ابزاری که باشد و یا انجام هر فعل یا ترک فعلی که از نظر عرف وعادت وجب کسر شأن و باعث خفیف شدن طرف دیگر گردد.

پایگاه خبری حقوق نیوز

انواع توهین و مجازات های آن از لحاظ حقوقی و قانونی

توهین اعم از صریح یا ضمنی ممکن است به صورت شفاهی یا کتبی باشد که البته وسیله در آن شرط نیست بلکه طرز استفاده از کلمات ، شخصیت بزه دیده ، زمان ومکان ، موقعیت اجتماعی بزه دیده در تحقق بزه اهمیت دارد.

توهین در حقوق جزا عبارت است از: کوچک کردن کسی از طریق کلمات یا اعمالی که موجب سوء ادب شخص تلقی می شود. بنابراین توهین و اهانت همانند احترام و اکرام یکی از عناو ینی است که باید با قصد وعمد تحقق یابد و بدون آن محقق نمی شود .

 

انواع توهین

توهین از دیدگاه حقوقی و در یک دسته‌بندی کلی دو نوع است:

1. توهین ساده

توهین ساده که در آن اهانت به طرف مقابل علی‌رغم دارا بودن وصف مجرمانه هیچ کیفیت مشدده­‌ای نداشته باشد؛ یعنی برای آن مجازات­‌های سنگین درنظر گرفته نمی­‌شود. طبق ماده‌ی ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی توهین به افراد اگر شامل حد قذف نباشد، موجب مجازات شلاق تا ۷۴ ضربه و یا جزای نقدی از پنجاه هزار تا یک میلیون ریال خواهد بود.

در این نوع توهین، برای اثبات اینکه شخص مستحق مجازات است یا نه، توهین باید صریح و بر مبنای عرف باشد؛ یعنی لفظ یا عمل به‌کاربرده‌شده را نتوان به چیز دیگری تفسیر کرد.

نکته‌ی بعد اینکه، توهین حتماً باید به یک شخص حقیقی و در قید حیات اطلاق شود، وگرنه به‌کاربردن لفظ توهین‌آمیز درباره‌ی عده‌ی کثیری از مردم یا شخص فوت‌شده شامل مجازات نیست.

برای تحقق توهین، حضوری یا علنی بودن آن کافی است و نیازی به هر دو شرط نیست. ضمن اینکه منظور از حضور، لزوماً حضور فیزیکی نیست، بلکه اگر توهین از طریق پیامک، ایمیل یا… صورت گیرد، مشمول مجازات می­‌شود و منظور از علنی بودن هم این است که صرفاً حضور شاهد الزامی نیست؛ بلکه اگر توهین در مکانی عمومی باشد، هر چند شاهدی وجود نداشته باشد، کافی است.


توهین مشدد

توهین مشدد خود چند زیرمجموعه دارد، اما به‌طور کلی شامل اهانت‌­هایی است که در آن برای فرد گناهکار مجازا‌ت­‌های سنگین‌­تری درنظر می‌گیرند.

1. توهین به مقدسات اسلام

در ماده‌ی ۵۱۳ قانون تعزیرات بیان شده که اگر شخصی به مقدسات اسلام یا یکی از پیامبران عظیم‌الشأن (ع) یا ائمه اطهار (ع) و یا حضرت فاطمه زهرا (س) توهین کند، درصورتی‌که شامل حکم ساب‌النبی شود (توهین به پیامبر)، اعدام و درغیراین‌صورت به یک تا پنج سال حبس محکوم می­‌شود. در این ماده منظور از مقدسات، تمام آن اشخاص و مکان‌­هایی است که در دین قداست خاصی دارند و محترم شمرده می­‌شوند. در مورد عبارت «عظیم‌الشأن» منظور صرفاً پیامبران اولوالعزم نیست، بلکه شامل تمام پیامبران می­‌شود.

2. توهین به رهبری فعلی و قبلی

قبل از انقلاب اسلامی، توهین به رئیس حکومت یعنی شاه مجازاتی بین سه ماه تا سه سال حبس داشت که پس از انقلاب این حکم درباره‌ی رهبر به‌عنوان رئیس حکومت منسوخ شد، ولی حکم توهین به مقامات دولتی و حتی مقامات سیاسی خارجی در قانون پیش‌بینی شده بود.

البته در قانون مطبوعات مصوب سال ۱۳۶۴ حکمی درباره‌ی توهین آورده شده بود که به‌طور خلاصه بیان می‌­کرد: نشریه‌ه­ایی که به رهبر یا شورای رهبری اهانت کنند، پروانه‌­اش لغو و مدیرمسئول و نویسنده‌ی مطلب به محاکم صالحه معرفی و مجازات می­‌شوند.

این ماده، مجازات مشخصی را برای خاطیان درنظر نگرفته بود، ولی سرانجام در سال ۱۳۷۵ این خلأ جبران شد و ماده‌ی ۵۱۴ تعزیرات حکم کرد که توهین به مقام رهبری حبس شش ماه تا دو ساله دارد.

در این ماده، برای اینکه شأن شخص اول مملکت حفظ شود، هر نوع توهینی را شامل می­‌شود که این موضوع درباره‌ی مقامات پایین­‌تر صدق نمی­‌کند. البته اگر شخص در حالت نامتعادل روحی (مثل مستی یا هیپنوتیزم یا موارد این‌چنینی) باشد یا اینکه جایگاه طرف مقابل را نداند، این ماده درمورد وی صدق نمی­‌کند.

3. توهین به سایر مقامات دولتی ایران

ماده‌ی ۶۰۹ قانون تعزیرات بیان می­‌کند که اگر شخصی به رؤسای سه قوه، وزرا، یکی از نمایندگان مجلس و به‌طور کلی به یکی از کارکنان دولتی ایران درحین انجام وظیفه اهانت کند، مشمول سه تا شش ماه حبس یا ۷۴ ضربه شلاق و یا پرداخت پنجاه هزار تا یک میلیون ریال وجه نقد است. در توضیح این ماده باید گفت مثلا اگر شخصی جلوی منزل قاضی‌ای، به‌دلیل پرونده‌ی قضایی به او توهین کند، شخص اهانت‌کننده شامل قانون فوق است. البته باز هم اگر اهانت‌­کننده از مقام قربانی اطلاع نداشته باشد، ماده‌ی مذکور بر وی جاری نمی­‌شود و قربانی می‌­تواند به‌صورت خصوصی از وی شکایت کند.

4. توهین به مقامات سیاسی خارجی

ماده‌ی ۵۱۷ قانون تعزیرات پیش‌بینی کرده که اگر شخصی به یک مقام سیاسی خارجی که در خاک ایران به سر می­‌برد، اهانتی کند، به یک تا سه ماه حبس محکوم خواهد شد؛ البته به این شرط که آن کشور هم درباره‌ی مقامات ایرانی نیز چنین قانونی داشته باشد. درغیراین‌صورت، توهین به مقامات آن کشور جرم محسوب نمی‌شود.

 

 

گرد آورنده : محمدی

پایگاه خبری حقوق نیوز

 



+ 0
مخالفم - 0
منبع: chetor.com
سرخط خبرها: