حقوق خبر
ایرانیان پیش از زرتشت

باورهای دینی ایرانیان پیش از زرتشت (قسمت اول)

برای دانستن ریشه های انگاره های دینی مردم ایران اعم از آریایی و بومی، تنها کافی نیست که باورهای پیش زرتشتی را ازمیان متون زرتشتی جدا کرده و مورد مطالعه قرار دهیم، بلکه باید رد آنها را در آیین زرتشتی و تا زمان های بعدی پیگیری کنیم. زیرا بسیاری از این اعتقادات در پشت نقاب دیانت زرتشتی پنهان شده و سالیان دراز به بقای خود ادامه دادند. در این میان، اعتقادات مردم غیرآریایی و بومی ایران و خدابانوان مورد پرستش آنان، جایگاه ویژه ای دارند


 

باورهای دینی ایرانیان پیش از زرتشت

مشکلی که پژوهندگان امروز برای آگاهی از باورهای دینی آریاییان ساکن در شرق و غرب ایران پیش از فراگیر شدن آیین زرتشتی با آن روبرو هستند، تفکیک روایات زرتشتی از متون ماقبل آن است. به دلیل آن که تمامی روایات دینی و ملی ایرانیان که اکنون در دست ما است، قرن ها پس از اسکان در ایران و دیرزمانی پس از فراگیر شدن دیانت زرتشتی به عنوان دین ملی به رشته ی تحریر درآمده است، تمامی روایات و اسطوره ای دینی و حماسه های ملی – مذهبی که به میانجیگری دین زرتشتی به دست ما رسیده، رنگ و لعاب زرتشتی به خود گرفته است. متونی که می تواند مورد استناد قرار گیرد، مجموعه کاملی است که زمان ساسانیان از سراسر ایران گردآوری و زیر نفوذ کامل مردان دینی زرتشتی تدوین گردید. متن های اندکی نیز منسوب به اشکانیان است. همچنین چندین کتاب مهم دینی که بعد از تسلط اسلام بر ایران از سوی زرتشتیان ایرانی یا ایرانیان گریخته به هند نوشته شده است. هیچ یک از این متون، از تاثیر مستقیم احساسات ملی نویسندگان و سیاست کلی حاکمان زمان خود مصون نمانده اند. افزون بر این ها، آنچه به نام دیانت زرتشتی در زمان ساسانیان دین رسمی و ملی اعلام گردید، با اندیشه آرمانی که زرتشت پیامبر ایرانی به تبلیغ و ترویج آن پرداخت، کاملاً متفاوت است.

بنابراین، برای دانستن ریشه های انگاره های دینی مردم ایران اعم از آریایی و بومی، تنها کافی نیست که باورهای پیش زرتشتی را ازمیان متون زرتشتی جدا کرده و مورد مطالعه قرار دهیم، بلکه باید رد آنها را در آیین زرتشتی و تا زمان های بعدی پیگیری کنیم. زیرا بسیاری از این اعتقادات در پشت نقاب دیانت زرتشتی پنهان شده و سالیان دراز به بقای خود ادامه دادند. در این میان، اعتقادات مردم غیرآریایی و بومی ایران و خدابانوان مورد پرستش آنان، جایگاه ویژه ای دارند.


 

حتی اگر بخواهیم پس از ظهور زرتشت پرستش اهورامزدا را همگانی ترین شکل دینی در ایران بدانیم، باز به این مشکل بر می خوریم که در میان گروه های بزرگی از مردم ایران اهورامزدا بالاترین خدا نبود. در دوره های مختلف تاریخ ایران از هخامنشی تا ساسانی اَناهیتا و میثره همچون والاترین خدایان پرستش می شدند. در غرب ایران که زادگاه زروان (خدای زمان بی کرانه) است، پرستش این خدا که تحت تاثیر دیانت یهودی ساخته و پرداخته شده بود، باور مستقلی را تشکیل می داد. دیگر این که آیین مزداپرستی سال ها پیش از ظهور زرتشت در میان قبایل آریایی ساکن در غرب ایران وجود داشت و بعدها نیز بی آن که برخوردی با آیین زرتشتی پیدا کند به حیات خویش ادامه داد. در حقیقت آنچه بنام دین زرتشتی در زمان ساسانیان پذیرفته شد، مخلوطی از آیین مزداپرستی و آیین زروانی در غرب و دین های پیش زرتشتی آریاییان در شرق(میثره – آَناهیتا) اندیشه های زرتشت و باورهای مردم ایران است.

بیشتر بخوانید:

علل ساخت پیکرک زن در فرهنگ‌های پیش از تاریخ ایران (قسمت اول)

علل ساخت پیکرک زن در فرهنگ‌های پیش از تاریخ ایران (قسمت دوم)

لوحه ی قانون هامورابی(حمورابی)

 

منبع:شناخت هویت زن ایرانی در گستره ی پیش تاریخ و تاریخ - شهلا لاهیجی - مهرانگیز کار

پایگاه خبری حقوق نیوز



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: