حقوق خبر

اختلال تبادل چربی! (قسمت اول)

يکي از معضلات شايع، بويژه در سنين بالا اختلال تبادل چربی بدن و افزايش کلسترول و تري گليسيريد خون است.



 

در کشورهای صنعتی غربي در 50 درصد مردم پس از 40 سالگي کلسترول خون بالا ي 200 ميلي گرم در دسي ليتر ( 5.2 ميلي مول در ليتر) است. اختلال تبادل چربي مي تواند نتيجه عوامل زير باشد:

  • در 3 درصد مردم فاکتور ژنتيکي علت اصلي مي باشد. بعضی ازمردم فاقد گيرنده هاي سلولي براي دفع ال دي ال از خون هستند. به چنین حالتي افزايش مادرزادي کلسترول خون مي گويند. در افرادي که اين حالت نتيجه انتقال دو ژن بوده باشد در اوان نوجواني و جواني سکته قلبی و مرگ مشاهده مي شود.
     
  • تقريبا در 20 درصد مردم اختلال تبادل چربي ميتواند نتيجه يک سري  بيماري ها ( مانند: چاقي، بيماري قند، بيماري کوشينک، سندرم متابوليک) يا تاثير داروها (مانند: تيازيد، استروژن و کورتيکوئيدها) باشد.
     
  • در برخی افراد اختلال تبادل چربی يک نوع واکنش فيزيولوژيک در پي مصرف مواد پرکالري و پرچربي، همچنين مصرف الکل مي باشد. کلسترول موجود درغذاهای حيوانی مانند گوشت قرمز، تخم مرغ، گوشت مرغ و خروس، فرآوردهاي شيري (لبنيات) و چربي هاي اشباع شده موجب افزايش سطح کلسترول خون می شوند. ورزش نکردن و نداشتن فعاليت هاي مناسب بدني موجب کاهش کلسترول خوب مي شود.
     
  • سيگار کشيدن هم موجب آسيب ديدن ديواره عروق و ايجاد زمينه مناسب برای رسوب و انباشته شدن چربی درآن ها مي شود. سيگار كشيدن سطح کلسترول خوب را تا 15 درصد پايين مي آورد.

نشانه هاي افزايش کلسترول خون

در اکثر افرادي که کلسترول بالا دارند تا زماني کاه تصلب شرائين موجب تنگي عروق و نارسايي خون رساني نشود, نشانهاي مشاهده نمي شود. بنابر گزارش انجمن قلب آمريکا هر سال 1 ميليون آمريکايي دراثر بيماري هاي قلبي جان خود را از دست مي دهند. اين ميزان بيشتر از مرگ هاي ناشي ازتمام سرطان ها است. بيشتر اين مرگ ها نتيجه انباشته شدن چربي (پلاک) درديواره سرخرگ هاي کرونري قلب و مسدود شدن جريان خون به قلب است. کلسترول نقش اصلي را در اين روند بازي مي کند. درايالات متحده سطح کلسترول بيش از 65 ميليون نفربالاتر ازحالت طبيعی بوده, نزديک به 37 ميليون يعنی از هر 5 نفر يک نفرجهت کاهش کلسترول خون تحت معالجه است.

چنانکه قبلا نيز گفته شد افزايش کلسترول خون به اختلالاتی چون تصلب شرائين ( تنگي سرخرگ ها که موجب کاهش جريان خون به ارگان هاي اصلي چون قلب و مغز می شود)، سکته قلبی و مغزی مي انجامد. در اين افراد معمولا درد در قفسه سینه و حملات گذراي مغزي به علت کاهش خونرساني مشاهده مي شود. افزايش چربی خون همچنين يکي از عوامل ريسک برای بيماري هاي کبد( کبد چرب، هيپاتيت کبد چرب) و از اين قبيل مي شود. در التهاب حاد لوزالمعده تري گليسيريد خون به بالاي500 ميلي گرم در دسي ليتر ميرسد.

افزايش چربي خون با رسوب آن در ارگان هايی چون پوست، چشم، عروق و تاندون و غيره همراه بوده، موجب بروز چربی پلک (گزانتلاسما) ، قوس قرنيه اي ، آتروما و گزانتوم  بويژه آشیل پا مي شود.

 


 

هيپرليپيديمي يا افزايش چربي خون به گونه هاي زير تقسيم مي شود:

- هيپرکلسترولمي ( افزايش کلسترول خون)

- هيپرتري گلسيريديمي ( افزايش تري گليسيريد خون)

- هيپرليپيديمي ترکيبي ( افزايش همزمان کلسترول تري گليسرید خون)
 

براي آگاهي يافتن بيشتر از اختلال تبادل چربی نگاهی به مشخصات کلسترول، ساختمان و نقش فيزيولوژيک و پاتولوژيک آن خواهيم داشت.

کلسترول ماده اي است نرم و چربي دار, که بطور طبيعي در بدن انسان (80 درصد در کبد) توليد شده, يکي ازمواد بسیار مهم برای حيات انسان است. کلسترول در ساخت و ترميم غشاهاي سلولي وتوليد هورمون هاي استروئيدي (مانند هورمون هاي جنسی استروژن و تستوسترون)، اسيد صفرا ( که به هضم غذا کمک مي کند) نقش بسیار اساسي دارد. مقدار توليد روزانه آن در بزرگسالان سالم 1 گرم، ميزان مصرف روزانه 0.3 گرم و سطح مناسب آن در خون معادل 150 تا 200 ميلي گرم در دسي ليتراست. کلسترول درمغز و بافت هاي عصبی نيز يافت مي شود.

کلسترول در آب حل نمي شود، لذا براي حرکت درجريان خون که بخش عمده آن را آب تشکيل مي دهد با پروتئين ترکيب شده، ماده اي به نام ليپوپروتئین ايجاد می کند. لیپوپروتئين حامل و انتقال دهنده کلسترول در بدن است. تری گليسیرید (نوع ديگری از چربی) و کلسترول در مرکز ليپوپروتئين قرارداشته، ازخارج توسط فسفو لیپید و پروتئين پوشيده شده اند. در بدن انسان 4 نوع ليپوپروتئين وجود دارد که اختلاف ساختاري آنان درنسبت کلسترول و تري گلسیرید به پروتئین است. مهمترين ليپوپروتئين هاي بدن، " ال دي ال " يا ليپو پروتئين با چگالي پايين و"اچ دي ال" يا ليپوپروتئين با چگالي بالا است.


 

ال دي ال عمده ترين حامل و انتقال دهنده کلسترول درخون بوده، درترميم سلول ها و ايجاد هورمون ها نقش اساسی دارد. افزايش آن درخون موجب رسوب تدريجي کلسترول در سرخرگ ها و افزايش ريسک گرفتگي آن ها مي شود. کلسترول همراه با موادي ديگر موجب تشکيل پلاک ( مواد فيبر مانند يا چرب) و تنگي سرخرگ ها مي شود. به اين حالت آترواسکلروز يا تصلب عروق مي گويند. ايجاد لخته درجوار پلاک به مسدود شدن سرخرگ و نرسيدن خون به بخشی از ماهيچه قلب و يا بافت مغز انجاميده, موجب سکته قلبي ويا مغزي مي شود. بالا بودن سطح ال دي ال خون ( 160 ميلی گرم در دسی ليتر و بيشتر) موجب افزايش ريسک بيماري هاي قلبي مي شود، به همين جهت آن را کلسترول بد می نامند . سطح ا يده آل ال دي ال بدن کمتر از 100 ميلي گرم در دسي ليتر است.

ادامه دارد ...

 

 

تهیه کننده: شیوا ترابی

سالم زيستن آموختني است! - دکتر کامران امين آوه

پایگاه خبری حقوق نیوز

 

بیشتر بخوانید:

اختلال تبادل چربی! (قسمت دوم)



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: