حقوق خبر
یائسگی (menopause)

تمام اطلاعات یائسگی (قسمت دوم)

اکثر زنان دوران پیرایائسگی (Perimenopause) دچار نامنظمی پریودهای قاعدگی (یعنی کوتاه تر شدن آنها) می شوند که بازتاب نوسانات بزرگ در ترشح هورمون های تخمدانی است. معمولاً انتقال به مرحله یائسگی به طور متوسط از 5/47 سالگی به تدریج آغاز می شود و مدت متوسط آن 4 تا 8 سال است. به عبارت دیگر بعضی از زنان، طی چند سال دچار تغییرات جسمانی و عاطفی می شوند تا آن که در نهایت به طور کامل به یائسگی می رسند. تعریف یائسگی عبارت است از: بروز آخرین قاعدگی و به دنبال آن، قطع کامل قاعدگی برای مدت 12 ماه

تمام اطلاعات یائسگی (قسمت دوم)
 

یائسگی چه علائمی دارد؟

اکثر زنان دوران پیرایائسگی (Perimenopause) دچار نامنظمی پریودهای قاعدگی (یعنی کوتاه تر شدن آنها) می شوند که بازتاب نوسانات بزرگ در ترشح هورمون های تخمدانی است. معمولاً انتقال به مرحله یائسگی به طور متوسط از 5/47 سالگی به تدریج آغاز می شود و مدت متوسط آن 4 تا 8 سال است. به عبارت دیگر بعضی از زنان، طی چند سال دچار تغییرات جسمانی و عاطفی می شوند تا آن که در نهایت به طور کامل به یائسگی می رسند. تعریف یائسگی عبارت است از: بروز آخرین قاعدگی و به دنبال آن، قطع کامل قاعدگی برای مدت 12 ماه.

علاوه بر تغییر در دفعات، طول مدت و مقدار خونریزی قاعدگی، مرحله ی انتقالی یائسگی به طور معمول با نشانه های وازوموتور یا گُرگرفتگی، تعریق شبانه (به صورت گُرگرفتگی همراه با تعریق در هنگام خواب شب که موجب بیدار شدن فرد می شود)همراه است.

گُرگرفتگی، مرحله ای موقتی از برافروختگی، تعریق و احساس گرما است که اغلب همراه با طپش قلب و احساس اضطراب روی می دهد و گاهی به دنبال آن لرز ایجاد می شود. 45 تا 85 درصد زنان در دوران یائسگی دچار این عوارض می شوند و عوارض مزبور حتی گاهی پیش از بروز تغییرات قاعدگی ایجاد می شود یا کمی پس از آن دیده می شوند.

در موارد معمولی، غالباً نشانه های وازوموتور در طول 2 سال بعد کاهش پیدا می کنند. در زنانی که دچار یائسگی ناشی از برداشتن تخمدان ها شده اند، نشانه های وازوموتور، بلافاصله پس از جراحی و با شدت بیشتر از یائسگی طبیعی آغاز می شوند. علت ایجاد گُرگرفتگی هنوز مشخص نشده ولی ممکن است ناشی از مشکلات تنظیم حرارت بدن در اثر کاهش مقدرا استروژن و یا ناشی از برخی از علل دیگر باشد. سایر تغییرات و نشانه های شایع در طول مرحله ی انتقال به یائسگی عبارتند از: بی خوابی، مشکلات حافظه، اختلال عملکرد جنسی و افزایش احتمال بروز پوکی استخوان یا بیماری های قلبی عروقی.

یائسگی می تواند به دنبال برداشتن هر دو تخمدان و هر دو لوله رحمی که اغلب (ولی نه همیشه )همراه با برداشتن رحم (هیسترکتومی) صورت می گیرد ایجاد شود.

قطع قاعدگی در نتیجه ی برداشتن تخمدان ها، «یائسگی جراحی» نامیده می شود. افت ناگهانی و کامل در سطوح هورمون های تناسلی معمولاً موجب بروز نشانه های مفرط محرومیت از هورمون، مانند گُرگرفتگی و غیره می شود. همان گونه که ذکر شد برداشتن رحم باعث یائسگی نمی شود هرچند که جراحی لگن گاهی می تواند احتمالاً در اثر ایجاد اختلال در خون رسانی به تخمدان ها سبب بروز زودرس تر یائسگی شود. اما برداشتن تخمدان ها موجب ایجاد «یائسگی جراحی» فوری و شدید می شود، حتی اگر رحم دست نخورده باقی بماند.

تعریف بعضی از واژه های متداول

1-یائسگی (منوپوز؛ menopause)

از جنبه بالینی، «یائسگی» بیان کننده ی یک تاریخ است. در زنانی که رحمشان برداشته نشده، شروع یائسگی عبارت است از روز بعد از خاتمه ی آخرین قاعدگی و تاریخ یائسگی به طور بازنگرانه، ثابت است و به گذشت 12 ماه از روز مزبور، بدون بروز خونریزی قاعدگی گفته می شود. اما به طور متداول، کلمه ی یائسگی معمولاً برای بیان یک روز خاص به کار نمی رود و به تمام سال های مرحله ی انتقال به یائسگی اطلاق می شود.

این دوره ی زمانی را تغییر زندگی، تغییر یا کلیماکتریک (climacteric) هم می نامند و اخیراً به آن پیرایائسگی به معنای زمان حوالی یائسگی گفته می شود.

2- پیرایائسگی (پری منوپوز؛ perimenopause)

در زیست پزشکی، پیرایائسگی به سال های انتقال به یائسگی گفته می شود و در زنان دارای رحم، این سال ها عبارتند از دوره ی قبل و بعد از دوره ی نهایی یائسگی (اگرچه تنها با در نظر گرفتن گذشته می توان تعیین کرد که کدام دوره، به طور واقعی، آخرین دوره ی قاعدگی بوده است.) در دوره پیرایائسگی، تولید اکثر هورمون های تناسلی، شامل استروژن، پروژسترون و تستوسترون کاهش می یابد و نامنظم می شود و اغلب، سطوح آن با نوسان های وسیع غیرقابل پیش بینی همراه است. طی این دوره، باروری کاهش پیدا می کند ولی تا زمان رسیدن به تاریخ رسمی یائسگی به صفر نمی رسد.

علایم آثار انتقال به یائسگی ممکن است حتی از 35 سالگی آغاز شوند ولی اکثر زنان حدود 10 سال دیرتر از این زمان، یعنی در اواسط یا اواخر دوره ی چهارم زندگی متوجه این علایم می شوند. طول مدت دوره پیرایائسگی همراه با آثار قابل ملاحظه ی جسمی می تواند از 4-3 سال تا 10 سال و حتی بیشتر باشد و نمی توان مدت و شدت آن را به طور واقعی پیدا کرد. در سال های پیرایائسگی، بسیاری از زنان دچار تغییرات ناشی از نوسان های هورمونی می شوند. از جمله ی این تغییرات، ایجاد گُرگرفتگی است. چنان چه آثار مزبور پرقدرت باشند، گاهی نیاز به درمان پیدا می کنند. تغییرات خُلق، بی خوابی، خستگی، مشکلات حافظه، و سایر شکایت ها گاهی نامرتبط با نوسان های هورمونی دانسته می شوند ولی در این زمینه، تحقیقات کافی صورت نگرفته است. بنابر دلایل، حتی زنانی که دچار هیچ نوع آثار ناشی از پیرا یائسگی نمی شوند ممکن است گذر از یک مرحله ی انتقالی روانی اجتماعی را تجربه کنند.

پیرایائسگی، واژه ای نسبتاً جدید است و استفاده از آن مورد انتقاد برخی مفسران فرهنگی قرار گرفته، زیرا این گروه معتقدند واژه مزبور، اشاره ضمنی منفی به یائسگی را به سالیان بیشتری از زندگی زن گسترش می دهد.

3- پیشایائسگی (پیش یائسگی یا پره منوپوز؛( premenopause)

این واژه به سالیانی گفته می شود که به آخرین دوره ی قاعدگی خاتمه می یابند و پیش از آن، مقدار هورمون های تناسلی کمتر و نامنظم تر می شوند و آثار محرومیت هورمونی تظاهر می یابند.

4- پسایائسگی(پس یائسگی یا پُست منوپوز؛( postmenopause)

دوره ی پسایائسگی به تمام زمانی گفته می شود که از آخرین قاعدگی زن می گذرد و به عبارت دقیق تر، تمام مدتی که از لحظه ی غیرفعال شدن تخمدان ها می گذرد. هنگامی که زنان دارای رحم، 12 ماه کامل دچار خونریزی قاعدگی نشوند(حتی به صورت لکه بینی) می توان گفت اولین سال پسایائسگی را گذرانده اند. علت این تاخیر در معرفی دوره ی پسایائسگی آن است که معمولاً پریودها در این دوره بسیار نامنظم هستند و در نتیجه برای حصول اطمینان از قطع کامل آنها زمان بیشتری موردنیاز است. در زنانی که رحم شان برداشته شده است و بنابراین فاقد پریود هستند، پسایائسگی را می توان با انجام آزمایش مقدار هورمون محرک فولیکول (FSH ) خون تشخیص داد. مقدار هورمون مزبور در دوره ی پسایائسگی بسیار افزایش پیدا می کند. مقدار هورمون های تناسلی خانم ها در دوره ی پسایائسگی تا مدتی به کاهش و نوسان خود ادامه می دهد و نشان های محرومیت هورمونی الزاماً به طور فوری ایجاد نمی شوند ولی ناپدید شدن کامل آنها ممکن است حتی چند سال به طول بیانجامد. در صورت بروز هر نوع خونریزی شبیه قاعدگی در طول دوره ی پسایائسگی، حتی اگر فقط به شکل لکه بینی باشد به پزشک مراجعه کنید.

اگرچه ممکن است این خونریزی علت مهمی نداشته باشد ولی از آنجا که می تواند ناشی از سرطان آندومتر (غشای داخلی رحم )باشد باید مورد بررسی و درمان قرار گیرد.

بیشتر بخوانید:

تمام اطلاعات یائسگی (قسمت اول)

 

منبع: یائسگی - دکتر علیرضا منجمی

پایگاه خبری حقوق نیوز - بهداشت زنان



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: