حقوق خبر

مسئوولیت کیفری اطفال در قانون مجازات اسلامی

به موجب ماده 49 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 «اطفال در صورت ارتکاب جرم مبری از مسؤولیت کیفری هستند و تربیت آنان با نظر دادگاه به عهده سرپرست اطفال عندالاقتضاء کانون اصلاح و تربیت اطفال می باشد.»

پایگاه خبری حقوق نیوز

مسئوولیت کیفری اطفال در قانون مجازات اسلامی

به موجب ماده 49 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 «اطفال در صورت ارتکاب جرم مبری از مسؤولیت کیفری هستند و تربیت آنان با نظر دادگاه به عهده سرپرست اطفال عندالاقتضاء کانون اصلاح و تربیت اطفال می باشد.» همچنین، در تبصره یک این ماده تعریفی را از طفل ارائه می دهد و بیان می دارد« منظور از طفل کسی است که به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد.» اما قانون مجازات اسلامی علیرغم اهمیت سن مسوولیت کیفری تعریفی از حد بلوغ شرعی ارائه نمی نماید. به همین جهت، باید به سایر منابع حقوقی جهت اخذ ملاک مراجعه نمود. مقررات قانون مدنی حد بلوغ شرعی را در مورد اطفال با تفکیک نوع جنس دختر یا پسر تعیین نموده است.

در تبصره یک ماده 1210 قانون مدنی اصلاحی 1361 مجلس شورای اسلامی مقرر می دارد: «سن بلوغ در پسر 15 سال تمام قمری و در دختر 9 سال تمام قمری است.» بنابراین، دوره کودکی از نظر مسوولیت کیفری در دختران با حصول 9 سال تمام قمری و در پسران با انقضاء 15 سال تمام قمری پایان یافته و مسوولیت کیفری کامل آنها تحقق می یابد. لازم به توضیح است که محاسبه سن بلوغ شرعی مطابق تقویم هجری قمری در حقیقت میزان معیار سنی را باز هم کاهش می دهد.

نه سال قمری در مورد دختر برابر با 8 سال و 9 ماه شمسی و 15 سال قمری در مورد پسر معادل 14 سال و 7 ماه شمسی ارزیابی می شود. به عبارت دیگر، بر اساس قوانین موضوعه فعلی در جمهوری اسلامی ایران دختر هشت ساله و نه ماه یا پسر 14 سال و هفت ماه دارای مسوولیت کامل کیفری است و با او مانند یک انسان بزرگسال رفتار می شود. اگرچه، حق دخالت در اموال شخصی خویش را ندارند یا اینکه حق استخدام و یا شرکت در فعالیت های سیاسی و اجتماعی را دارا نخواهد بود، اما از نظر کیفری مسئول اعمال ارتکابی خویش است.

نکته قابل توجهی که در مورد سن مسوولیت کیفری در حقوق ایران وجود دارد این است که قانونگذار این شاخص را مبتنی بر معیار دیگری که همان سن بلوغ جنسی است قرار داده است. حال سوال اساسی این است که آیا ملازمه ی منطقی بین سن بلوغ جنسی با سن بلوغ کیفری وجود دارد یا خیر؟

بلوغ جنسی عبارتست از بروز یک تغییرات جسمی که سرمنشاء بسیاری از تحولات روحی و جسمی و حتی اجتماعی است. این تغییر فیزیولوژیکی موجب برخورداری از اهلیت برخی از اعمال حقوقی که مهم ترین آنها حق نکاح است خواهد شد. بلوغ شرعی که همان بلوغ جنسی است در فقه و منابع شرعی علائم بخصوصی دارد. ملاک حقیقی بلوغ جنسی عبارتست از قدرت تشکیل خانواده و توانایی توالد و تناسل که یک امر واقعی و عینی و به دنبال یک تحول کیفی صورت پذیرفته است. تعیین سن 9 سال و 15 سال قمری به عنوان معیار انتساب مسوولیت کیفری در سال 1361 و به دنبال انجام اصلاحات به منظور وارد کردن احکام شرعی در قوانین موضوعه صورت پذیرفت. این قانون از نظر مشهور فقهای امامیه تبعیت می کرد. در صورتی که در بسیاری موارد مطابق با واقعیت های موجود در جامعه نمی باشد. بر اساس تحقیقات پزشکی و میدانی که در مدارس تهران توسط آموزش و پرورش و سایر مراجع ذیربط انجام پذیرفته است، سن بلوغ جنسی دختران بسیار متفاوت از میزان سنی تعیین شده توسط قانونگذار است. بر اساس این تحقیقات، میانگین سنی، ظهور بلوغ جنسی در دختران و در شهر تهران 13 سال است که چهار سال با معیار قانونی متفاوت است.

بیشتر بخوانید:

اصل برائت در حقوق کیفری اطفال

تعریف و مفهوم طفل در نظام حقوقی ایران (قسمت اول)

تعریف و مفهوم طفل در نظام حقوقی ایران (قسمت دوم)

مفهوم شناسی طفل از منظر حقوق کیفری

پیمان نامه جهانی حقوق کودکان (Children's rights)

 

منبع: عدالت کیفری و اطفال - دکتر باقر شاملو

پایگاه خبری حقوق نیوز - حقوق کودکان در جهان

 



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: