حقوق خبر
نشخوار ذهنی (Mind rumination)

نشخوار ذهنی یا فکری و راه های مقابله با آن

آیا تاکنون فکر یا افکاری به صورت مکرر و پیوسته ذهن شما را به خود مشغول داشته به گونه ای که از شدت تاثیرات منفی آن در نهایت با پریشانی بخواهید از آن ها فرار کنید؟ این همان نشخوار ذهنی یا فکری است

نشخوار ذهنی یا فکری و راه های مقابله با آن
 

آیا تاکنون فکر یا افکاری به صورت مکرر و پیوسته ذهن شما را به خود مشغول داشته به گونه ای که از شدت تاثیرات منفی آن در نهایت با پریشانی بخواهید از آن ها فرار کنید؟ این همان نشخوار ذهنی یا فکری است.

تعریف نشخوار ذهنی یا فکری

نشخوار فکری واژه‌ای عمومی است‌ که‌ معمولا‌ به چندین نوع تفکر اشاره می‌کند و غالبا به عنوان افـکار سـمج، چرخان و افسرده‌کننده در پاسخ به خلق پایین شناخته می‌شود.

از آنجا که نـشخوارفکری بـا هـیجان غم‌ و اندوه‌ همراه‌ است و غم و اندوه یکی از هیجانات‌ اصلی انسان است، لذا هرکس به فراخور خود‌ آن‌ را‌ تجربه می‌کند. اما تعریف آن بـه سـادگی‌ تـجربه آن نیست. مارتین وتسر نشخوار فکری‌ را اصطلاحی کلی می‌دانند کـه بـه‌ طبقه‌ای کامل از افکار اشاره می‌کند که‌ تمایل‌ به‌ تکرار دارند. از دیدگاه آنها نشخوار فکری‌ مجموعه‌ای از افکار آگاهانه معرفی مـی‌نمایند کـه‌ حـول‌ یک موضوع مهم می‌گردد و حتی در صورت غیبت تقاضاهای محیطی فـوری و ضروری این‌ افکار‌ پدیدار‌ می‌شوند. محیط بیرونی‌ با ارائه نشانه‌هایی ممکن است موجب حفظ این افکار شود اما در‌ عـین‌ حـال حـفظ این افکار و ادامه آن وابسته به نشانه‌های محیطی نیست.

نالن‌ هاکسـما‌ و هـمکارانش (1991)نشخوار فکری را به عنوان افکار منفعلانه و مکرر درباره علائم افسردگی،علل و نتایج‌ آن‌ مفهوم‌ سازی کـردند. بـرطبق ایـن دیدگاه نشخوار فکری‌ روی این حقیقت که فرد افسرده‌ است‌، روی نشانه‌های افسردگی و روی علل، مـعنا و نـتایج‌ افـسردگی،استوار است.

لوبومیرسکی و نالن هاکسما (1993)متوجه شدند که افراد دچار خلق افـسرده احـساس می‌کنند که نشخوار فکری موجب کسب بینش می‌شود و آنها را‌ به راه‌حل می‌رساند. همچنین نالن هاکسما (2001)در تبیین تفاوت میزان شیوع افسردگی بین زنان و مردان معتقد است که نشخوار فکری بیشتر توسط زنان، یکی از مـهمترین مـنابع آسیب‌پذیری بـیشتر زنان برای افسردگی‌ است‌.

کانوی‌، سنک‌‌، هلم‌‌ و یلیک‌ (2000) نشخوار فکری را افکار مربوط به احساس غم می‌دانند و از آن تـحت‌ عـنوان نشخوار فکری روی غم و اندوه یاد می‌کنند‌. الوی‌‌ و همکارانش‌ (2000) نشخوار فکری را به عنوان تعبیر و تفسیر‌ حوادث‌ اسـترس‌زای زنـدگی‌ می‌دانند و آن را نشخوارفکری واکنش به استرس‌ معرفی می‌کنند.

به طور کلی می توان گفت، نشخوار ذهنی یا فکری به افکاری پایدار و عودکننده گفته می‌شود که حول و حوش یک مـوضوع‌ مـشترک‌ دور مـی‌زنند. این افکار به‌صورت غیرارادی‌ وارد‌ آگاهی می‌شوند‌ و توجه‌ فرد‌ را از موضوعات مورد‌ نظر و اهـداف فـعلی او مـنحرف می‌سازند.

این فرآیند ذهنی با یک عامل استرس‌زا آغاز می‌شود. این عوامل می‌توانند طلاق‌، خیانت، درگیری و مشاجره و بسیاری عوامل استرس‌زای دیگر باشند و همچنین این استرس با عوامل دیگری همچون سرزنش اطرافیان تشدید می‌شود و فرد احساس بد را در خود تلقین می‌کند.

مشکلات ذهنی در واقع توجه ما را به طور کامل به خودشان معطوف می‌کنند و ما قادر به تمرکز بر هیچ چیز دیگری نیستیم و به لحاظ جسمی نیز دچار یک کشمکش داخلی می‌شویم که حتی اجازه یک خواب راحت را در طول شب به ما نمی‌دهد.

ویژگی های نشخوار ذهنی

برطبق تعاریف‌ ذکر‌ شده نشخوارهای فـکری افـکاری هـستند‌ که‌

1) به حوادث‌ یا‌ ماهیت‌‌ خلق افسرده مربوطند.

2) هدف‌مدار نبوده و افراد‌ را‌ به طرح و عـمل خـاصی راهنمائی نمی‌کنند.

3) زمانی که فرد درگیر نشخوارفکری است‌ از‌ لحاظ اجتماعی با محیط هـمخوانی و مـشارکت‌‌ نـدارد.

راه های مقابله با نشخوار ذهنی

- پذیرفتن مشکلات: نباید به عوامل استرس‌زا همچون یک بمب در حال انفجار نگاه کرد. در واقع تخریب و ساخت و ساز همواره در کنار هم قرار دارند و باید بپذیریم که اتفاقات زندگی همیشه قابل پیش‌بینی نیستند.

- پذیرفتن واقعیت: سرزنش دیگران را متوقف کنید و تلاش کنید تا در نقش‌های مختلف خود اعم از همسر، مادر و یا هر نقش دیگری که دارید بهتر ظاهر شوید. بیشتر از خودتان مراقبت کنید و برای شاد کردن خود توقع زیادی نداشته باشید.

- هوشیاری: در ارتباط با اشتباهاتتان هوشیار باشید و از آن‌ها درس بگیرید. انرژی‌تان را روی مسائل جدیدتری متمرکز کنید. ورزش کنید و اعتماد به نفس را تمرین کنید. بر ترس‌هایتان غلبه کنید.

- قدردانی: از تغییرات نترسید و به آنها با دید مثبت نگاه کنید. اگر شما نسبت به شرایط مثبت قدردان باشید، این شرایط برایتان بیشتر فراهم می‌شوند.

- انضباط درونی: سعی کنید مشکلات، شما را تبدیل به آدمی کنند که همیشه می‌خواستید. از گذشته درس بگیرید و موضوعات را در ذهن‌تان نظم ببخشید. انضباط درونی، شما را تبدیل به آدمی سازگار،‌ واقع‌بین، هوشیار و سپاسگذار می‌کند و شما می‌توانید با خوش‌بینی بیشتری مسئولیت‌های زندگی را برعهده بگیرید.

بیشتر بخوانید:

54 دام در روابط بین زن و شوهر

اختلال روانی دوری‌گزین یا اجتنابی (Avoidant personality disorder)

 

منابع

نشخوار فکری: تعارف و نظریه ها - زهرا یوسفی

نشخوار فکری: اغاز و دوام افسردگی - زهرا یوسفی و دیگران

ایسنا

 



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: