حقوق خبر

جایگاه زن در نظام اجتماعی ایران باستان (قسمت ششم)


 

پایگاه خبری حقوق نیوز

جایگاه زن در نظام اجتماعی ایران باستان

سن ازدواج

درباره سن ازدواج دختر و پسر در منابع زرتشتی سخنان گوناگون و گاه متناقضی وجود دارد. بلوغ مذهبی در پانزده سالگی رخ می داده است؛ به این شکل که فرد در این سن به طور رسمی به جامعه بهدینان در می آمد و طی مراسمی که به آیین سدره پوشی یا بستنی کستی(کمربند مقدس) شهر داشت، در شمار مومنان زرتشتی می آمد و تکالیف مذهبی بر وی واجب می شد.

برخی از منابع سن ازدواج دختر را پانزده سالگی دانسته اند. در روایت های داراب هرمزیار، سن نامزدی دختر نه سالگی و سن ازدواج او سیزده سالگی ذکر شده است. در جای دیگر از همین کتاب، از چهارده و دوازده سالگی نیز صحبت شده است؛ ولی تاکید شده که از دوازده سال کمتر نباشد. در بیشتر متون نیز بیست سالگی برای ازدواج پسر مناسب دانسته شده است. با توجه به موارد یاد شده، گویا برای هر دو جنس، پانزده سالگی که با بلوغ مذهبی و جسمی همراه است، کمترین سن ازدواج بوده است. خواستگاری و مراسم نامزدی با واسطه گری دوره سالار پسر و دختر صورت می گرفت. رضایت پدر یا قیم دختر برای ازدواج شرط اساسی بود؛ گرچه برخی دختران که به خودسرزن موسوم بودند، بدون اجازه پدر یا قیم خویش نیز ازدواج می کردند. قانون نامه ساسانی برای این گونه پیوندها نیز قوانین خاصی داشت. با وجود این، بنابر اسناد موجود پدر نمی توانست دختر را به ازدواج با شخص خاصی وادار کند و درباره این موضوع یسنای 53 که به یسنای ازدواج شهرت داشت، سرمشقی برای زرتشتیان بوده است. در این زمینه زرتشت دخترش، پورچیستا، را به تفکر درباره شخص پیشنهادی زرتشت برای ازدواج با او دعوت می کند.

هنگامی که دختری از یک خانواده خوب پانزده ساله شده و رشد بدنی اش به حد بلوغ رسیده بود، بر پدر وی بود که برای او شوهری مناسب بیابد و اگر پدرش مرده بود در این صورت این وظیفه را جانشین پدر و کفیل خانواده یعنی بزرگترین فرزند بالغ او عهده دار بود و بالاخره اگر چنین پسری نیز وجود نداشت، وصی و یا قیمی که بوسیله دادگاه برای رسیدگی به امور خانواده مرد تعیین می گشت موظف بود که دختر را به شوهری شایسته دهد.

در یک مجموعه امثال و حکم که از عهد ساسانی بازمانده است، توصیه شده است که: «تو باید دختر خود را به یک مرد هوشمند و با تربیت به همسری بدهی، زیرا این چنین مردی به مثابه زمین کشتزار خوبی است که اگر در آن گندم کاشته شود، خرمن پرثمری بار خواهد آورد.»

بدیهی است که ملاحظات و اعتبارات دیگری نیز در مورد زناشویی یک دختر وجود داشتند. فی المثل اگر دختری از خانواده ثروتمند و اشرافی بود، خواستگاران زیادتری داشت. سم ازدواج برای مردان بیست سالگی و برای دختران پانزده سالگی بوده است.

بیشتر بخوانید:

جایگاه زن در نظام اجتماعی ایران باستان (قسمت اول)

جایگاه زن در نظام اجتماعی ایران باستان (قسمت دوم)

جایگاه زن در نظام اجتماعی ایران باستان (قسمت سوم)

جایگاه زن در نظام اجتماعی ایران باستان (قسمت چهارم)

 

منبع: تحلیل جامعه شناختی حقوق زن در دوره ی ساسانی - مژگان وثوق بنایی

پایگاه خبری حقوق نیوز - حقوق زنان در جهان



+ 0
مخالفم - 0

 

نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: