حقوق خبر

بیماری گواتر چیست و چه علائمی دارد؟

گواتربه معنای هر نوع بزرگ شدگی غیرطبیعی غده تیروئید است. گواتر علل متعددی می‌تواند داشته باشد. از اختلالات عملکردی تا علل ناشناخته در ایجاد آن می‌توانند مطرح باشند.گواتر یکی از بیماریهای شایع است که به ویژه در نوجوانان (سنین مدرسه) از شیوع بالایی برخوردار است. گواتر در دختران جوان و در افرادی که در ارتفاعات بالا زندگی می‌کنند شایعتر است.

بیماری گواتر چیست و چه علائمی دارد؟
 

یماری گواتر به بزرگ شدن غیر طبیعی غده تیروئید می‌گویند. غده تیروئید به علت کم کاری یا پرکاری ممکن است افزایش حجم داشته باشد و نشانه‌های آن در گلوی افراد قابل مشاهده است.

این بیماری در برخی از موارد مسیر تنفس و خوردن را می‌بندد و بیماران مبتلا به بیماری گواتر در هنگام تنفس با مشکل مواجه می‌شوند. باید بدانید که گواتر همیشه نشانه‌ای به همراه ندارد و ممکن است تا مدت‌ها متوجه تغییرات نشوید، اما اگر پیشرفت کند و وضعیت غده تیروئید وخیم‌تر شود علائمی همچون احساس گرفتگی در گلو، گرفتگی صدا، سرفه و مشکل در بلعیدن غذا کم کم بروز پیدا می‌کنند. این مشکلات ممکن است شدیدتر نیز بشوند، تا جایی که بلعیدن و تنفس به سختی انجام شده و در ناحیه گردن و گلو تورم بیش از اندازه‌ای پیدا شود.

 

انواع گواتر

انواع بیماری گواتر علل مختلفی دارد. در نتیجه، انواع مختلفی از این بیماری وجود دارد. انواع گواتر عبارتند از:

گواتر کلوئیدی (اندمیک)

گواتر کلوئیدی از کمبود ید، که یک ماده معدنی ضروری برای تولید هورمون های تیروئید است، ایجاد میشود. افرادی که به این نوع گواتر مبتلا هستند، معمولا در مناطقی زندگی می کنند که ید کمیاب است.

گواتر غیر سمی (Sporadic)

علت گواتر غیر سمی معمولا ناشناخته است، گرچه ممکن است ناشی از داروهایی مانند لیتیوم باشد. لیتیوم برای درمان اختلالات خلقی مانند اختلال دوقطبی استفاده می شود. گواترهای غیر سمی بر تولید هورمون تیروئید تاثیر نمیگذارند و عملکرد تیروئید سالم است. این نوع گواتر بی خطر است.

گواتر سمی گره دار ( ندولر یا مولتی ندولر)

این نوع از گواتر هنگامی که بزرگ میشود، یک یا چند گره کوچک را تشکیل می دهد. گره ها خود هورمون تیروئید تولید می کنند و باعث پرکاری تیروئید می شوند. این نوع به طور کلی مانند گواتر ساده پیشرفت میکند.

 

 عواملی که باعث ایجاد گواتر می شوند؟

کمبود ید عامل اصلی گواتر است. ید برای کمک به تیروئید برای تولید هورمون های تیروئیدی شما ضروری است هنگامی که ید کافی نداشته باشید، تیروئید به سختی کار می کند تا هورمون تیروئید تولید شود و همین امر سبب میشود غده تیروئید بزرگتر شود.

علل دیگر بیماری گواتر عبارتند از:

  • بیماری گریوز. بیماری گریوز زمانی اتفاق می افتد که تیروئید شما هورمون تیروئیدی بیشتر از حد طبیعی تولید می کند که به عنوان پرکاری تیروئید شناخته می شود. تولید بیش از حد این هورمون ها باعث افزایش اندازه غده تیروئید می شود.

  • بیماری هاشیموتو. هنگامی که به بیماری هاشیموتو مبتلا هستید، تیروئید هورمون تیروئیدی کافی تولید نمی کند و باعث کم کاری تیروئید می شود. میزان پایین هورمون های تیروئید سبب میشود غده هیپوفیز هورمون محرک تیروئیدی (TSH) بیشتری تولید کند که موجب تورم تیروئید می شود.

  • التهاب. بعضی افراد مبتلا به تیروئیدیت می شوند، التهاب تیروئید که سبب ایجاد گواتر می شود.

  • نودل ها. کیست های حاوی مواد جامد یا مایع ممکن است روی تیروئید ظاهر شوند و موجب تورم آن شوند. این گره ها اغلب غیرقابل تشخیص هستند.

  • سرطان تیروئید. سرطان ممکن است تیروئید را تحت تاثیر قرار دهد که در این صورت موجب تورم در یک طرف این غده می شود. سرطان تیروئید مانند تشکیل گره های خوش خیم، شایع نیست.

  • بارداری. باردار شدن بعضی اوقات باعث می شود که تیروئید بزرگتر شود.

 

 

اگر موارد زیر را داشته باشید، ممکن است در معرض خطر ابتلا به گواتر قرار بگیرید:

  • داشتن سابقه خانوادگی سرطان تیروئید، نودل ها و سایر مشکلات مربوط به تیروئید.
  • مصرف ناکافی ید در رژیم غذایی.
  • داشتن بیماری هایی که موجب کاهش ید در بدن میشوند.
  • زنان نسبت به مردان بیشتر در معرض خطر ابتلا به گواتر هستند.
  • سن بالاتر از ۴۰ سال. سالخوردگی می تواند سلامتی تیروئید شما را تحت تاثیر قرار دهد.
  • در دوران بارداری و یا یائسگی باشید. این عوامل خطر به راحتی قابل درک نیستند، اما بارداری و یائسگی ممکن است بروز مشکلات در تیروئید را تحریک کنند.
  • انجام پرتودرمانی در ناحیه گردن یا قفسه سینه. رادیو تراپی میتواند عملکرد تیروئید شما را تغییر دهد.

 

علائم گواتر

نشانه اولیه گواتر تورم قابل توجه در گردن است. اگر دچار ندول در تیروئید باشید، میزان تورم از بسیار کوچک تا بسیار بزرگ متغیر است. وجود ندول ها ممکن است ظاهر تورم را افزایش دهد.

سایر علائم عبارتند از:

  • بلع یا تنفس دشوار

  • سرفه

  • دورگه شدن صدا

  • داشتن سرگیجه هنگام بالا بردن دستان بالای سر

 

 

درمان بیماری گواتر

درمان به علت گواتر بستگی دارد. اگر وجود گواتر به کمبود ید در رژیم غذایی مربوط باشد، بیمار در ابتدا مکمل خوراکی ید دریافت می‌کند. مصرف این مکمل باعث کوچک شدن گواتر می‌شود، اما غالباً این روش گواتر را کاملاً از بین نمی‌برد.

اگر علت گواتر، التهاب تیروئید هاشیموتو باشد و تیروئید کم‌کار باشد، بیمار باید قرص مکمل هورمون تیروئید را به صورت روزانه مصرف کند. هر چند با مصرف این قرص میزان هورمون تیروئید به سطح طبیعی بازمی‌گردد، اما گواتر معمولاً به طور کامل از بین نمی‌رود.

اگرچه گواتر کوچکتر می‌شود، گاهی اوقات بافت همبند داخل غده آن‌قدر زیاد است که گواتر از حد مشخصی نمی‌تواند کوچکتر شود. بااین حال درمان با هورمون تیروئید معمولاً از بزرگتر شدن گواتر جلوگیری می‌کند. جراحی معمولاً درمان متداولی برای التهاب تیروئید نیست، اگرچه برای برخی بیماران روش مناسبی به شمار می‌رود.

اگر گواتر پی‌آمد پرکاری تیروئید باشد، درمان به علت این پرکاری بستگی خواهد داشت. درمان بعضی علل پرکاری تیروئید به از بین رفتن و ناپدید شدن گواتر می‌انجامد. برای مثال درمان بیماری گریوز با ید رادیواکتیو معمولاً به کوچکتر شدن یا از بین رفتن گواتر منجر می‌شود.در بسیاری از گواترها، مانند گواتر مولی ندولار، میزان هورمون تیروئید خون طبیعی است. چنین گواترهایی معمولاً پس از تشخیص صحیح به درمان خاصی نیاز ندارد. چنانچه درمان خاصی پیشنهاد نشود، پزشک به بیمار هشدار می‌دهد که در خطر ابتلا به بیماری کم‌کاری یا پرکاری تیروئید قرار دارد.

بااین حال اگر بزرگی تیروئید به تنهایی مشکل‌ساز باشد، برای مثال گواتر آن‌قدر بزرگ شود که مجرای عبور هوا مسدود شود، پزشک پیشنهاد می‌دهد تا گواتر طی عمل جراحی بیرون آورده شود.گواتر هر علتی داشته باشد، بیمار باید پس از تشخیص نیز به طورمنظم، دست‌کم سالی یک بار، برای معاینه به پزشک مراجعه کند.

 

بیشتر بخوانید:

نکاتی در مورد غده تیروئید و بیماری های مربوط به آن

 

 

گرد آورنده : محمدی

پایگاه خبری حقوق نیوز



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: