حقوق خبر
حق بر فراموش شدن

مفهوم حق بر فراموش شدن چیست؟ (قسمت 3)

افرادی که به نوعی از بقای اطلاعات مربوط به خود در محیط اینترنت ناخشنود هستند، باید قادر باشند تا با استفاده از سازوکارهای خاصی نسبت به حذف اطلاعات مربوطه اقدام کنند. برخی از نویسندگانی که از حدود یک دهه پیش حق بر فراموش شدن و ضرورت آن را در نوشتارهای خود مورد اشاره قرار داده اند، شیوه های گوناگونی را برای اعمال این حق پیش بینی کرده اند

پایگاه خبری حقوق نیوز

مفهوم حق بر فراموش شدن چیست؟

مکانیزم اجرایی حق بر فراموش شدن

افرادی که به نوعی از بقای اطلاعات مربوط به خود در محیط اینترنت ناخشنود هستند، باید قادر باشند تا با استفاده از سازوکارهای خاصی نسبت به حذف اطلاعات مربوطه اقدام کنند. برخی از نویسندگانی که از حدود یک دهه پیش حق بر فراموش شدن و ضرورت آن را در نوشتارهای خود مورد اشاره قرار داده اند، شیوه های گوناگونی را برای اعمال این حق پیش بینی کرده اند.

یکی از راهکارهای پیشنهاد شده برای اعمال حق بر فراموش شدن، امکان پیش بینی مدتی معین برای بقای داده ها است. این شیوه به دوروش قابل اعمال است. روش نخست تنها نسبت به اطلاعاتی می تواند اعمال شود که خود فرد موضوع داده ها، مبادرت به انتشار آنها کرده است. در این فرض، فرد موضوع داده ها باید قادر باشد که در زمان وارد کردن اطلاعات خود به فضای مجازی، مدت زمانی را برای بقای آن اطلاعات در این فضا و قابل دسترسی بودن آنها برای افراد ثالث پیش بینی کند و پس از منقضی شدن آن مدت مقرر، اطلاعات به طور خودکار از اینترنت حذف شوند. قطع نظر از دشواری های فنی که این روش می تواند به دنبال داشته باشد، مزایای متعددی برای آن قابل تصور است. مطابق این روش، موضوع داده ها با در نظر گرفتن محتوای داده هایی که منتشر می کند، نسبت به بقای آنها برای مدت معینی رضایت می دهد. در واقع با انقضای مدت مقرر، رضایت ابرازشده منتفی می شود و بقای اطلاعات مبنای قانونی خود را از دست می دهد. البته کاربر باید قادر باشد که در صورت تمایل، تداوم بقای اطلاعات مزبور را برای مدتی طولانی تر تمدید کند. این شیوه بیشتر نسبت به اطلاعاتی که توسط افراد در شبکه های اجتماعی و وبلاگ های شخصی منتشر می شوند، کاربرد دارد. کاربران با تعریف تاریخ انقضا بر داده های مربوط به خود، در تعیین اینکه هریک از این داده ها تا چه زمانی به حیات خود در اینترنت ادامه دهند و چه زمانی به دست فراموشی سپرده شوند، مشارکت می کنند و از این طریق حق خودمختاری اطلاعاتی، که پیش تر به عنوان یکی از مبانی حق بر فراموش شدن شناخته شد، را عینیت می بخشند.

شیوه دیگری که در خصوص تعریف تاریخ انقضا برای داده های شخصی می تواند قابل استفاده باشد، پیش بینی مدتی برای بقای اطلاعات به طور عام است. در این روش کاربران در هنگام انتشار اطلاعات خود در اینترنت مدت زمانی برای باقی ماندن آنها تعریف نمی کنند، بلکه سیستم های اینترنتی به طور خودکار پس از سپری شدن مدت زمانی مشخص اطلاعات را از چرخه پردازش خارج می کنند و در نتیجه دسترسی به آنها غیرممکن می شود. پیش بینی چنین مدتی باید به موجب ضوابطی یکپارچه صورت بگیرد تا به طور یکسان نسبت به کلیه کاربران قابل اعمال باشد. البته باید دقت داشت که این مدت پیش بینی شده عمدتاً طولانی خواهد بود، چرا که به اعتقاد مدافعان این سیستم، با گذر زمان حق حریم خصوصی بر حقوقی چون آزادی بیان، آزادی رسانه ها و نیز حق عموم نسبت به دانستن غلبه می یابد.

راهکارهای پیشنهادی فوق از ویژگی ها مثبتی برخوردار هستند. به عنوان مثال شیوه نخست این مزیت را دارد که امکان کنترل داده ها را به فرد موضوع آنها می سپارد و با شناسایی وی به عنوان مالک داده ها، رضایت وی نسبت به در دسترس بودن اطلاعات برای مدتی محدود را مورد شناسایی قرار می دهد. این چارچوب بیش از هر چیز برای حمایت از کاربران کودک و نوجوان مناسب است و به آنها اجازه می دهد که آثار رفتاری که در این دوران سرشار از بی تجربگی انجام می دهند را به همین دوره محدود کنند و در بزرگسالی از سایه شخصیت ناپخته خود که در فضای اینترنت باقی مانده است، رهایی پیدا کنند.

سیستم مربوط به حذف خودکار کلیه اطلاعات در مدت زمانی که برای کلیه داده ها مقرر شده نیز می تواند همین کارکردهای مثبت را در پی داشته باشد.

با وجود آثار مثبتی که تعیین تاریخ انقضای خاص و عام برای داده های موجود در شبکه اینترنت می تواند داشته باشد، کاستی ها و نواقصی نیز برای این نظام قابل تصور است. زمانی که داده ای وارد محیط اینترنت می شود، همزمان در دسترس میلیون ها کاربر قرار می گیرد و هریک از آنها می توانند نسخه های بیشماری از آن داده ها را در فضای مجازی منتشر کنند. تاریخ انقضایی که موضوع داده ها در ابتدا برای آنها تعیین کرده است تنها نسبت به داده هایی که ابتدائاً منتشر شده اند، قابل اعمال است و هریک از داده ها ممکن است در هر زمان دیگری توسط کاربران دیگری منتشر شوند و از این رو فرد موضوع داده ها هیچ کنترلی بر داده های بازنشر شده نخواهد داشت. در چنین وضعیتی رضایتی که فرد موضوع داده ها نسبت به انتشار داده های خود در مدت زمان مشخصی داده است، در عمل کارایی خود را از دست می دهد. تعیین تاریخ انقضای عام نیز از مشکل مشابهی برخوردار است.

با توجه به ناکارآمدی های نظام پیش بینی تاریخ انقضا برای داده ها و حذف خودکار آنها که توسط برخی از نویسندگان حوزه حقوق بشر و اینترنت مطرح شده، ضرورت پیش بینی نظام پاک شدن موردی داده ها نمایان شده است. در این نظام هریک از کاربران اینترنت که از بقای اطلاعات و پیوندهای خاص در ارتباط با خود احساس ناخشنودی و عدم رضایت می کند، باید حذف اطلاعاتی که در صفحات اینترنتی خاصی منعکس شده اند را خواستار شوند. این سیستم از یک سو امکان کنترل موثر داده ها را در اختیار فرد موضوع داده ها قرار می دهد و از سوی دیگر زمینه ارزیابی درخواست های حذف توسط مجری این درخواست ها را فراهم می آورد. با این اوصاف ورود واسطه ای که مطابق درخواست فرد موضوع داده ها نسبت به حذف آنها اقدام کند، توجیه می شود. حال با توجه به ضرورت و اهمیت ورود واسطه در زمینه اعمال حق بر فراموش شدن، این پرسش به وجود می آید که چه شخص یا نهادی برای انجام این وظیفه مناسب و واجد صلاحیت است.

چنان چه پیشتر نیز اشاره شد مقررات موجود در خصوص حق بر فراموش شدن بر این نکته تاکید دارند که افراد موضوع داده ها که مایل هستند اطلاعات مربوط به آنها از محیط اینترنت حذف شود، باید به طور مستقیم به کنترل کنندگان داده ها مراجعه کنند و حذف اطلاعات مربوط به خود را از آنها درخواست کنند. برای رفع نگرانی های مربوط به کپی های ایجاد شده از اطلاعات شخصی در اینترنت و بازنشرهای احتمالی، کنترل کننده مکلف شده که تمایل فرد موضوع داده ها نسبت به حذف اطلاعات خود را به اطلاع کلیه اشخاص ثالت که داده های مربوطه را پردازش کرده اند، برساند.

مسأله سپردن تصمیم گیری در خصوص حذف یا عدم حذف اطلاعات شخصی به کنترل کنندگان داده ها یکی از مهم ترین مسائلی است که در ارتباط با سازوکار اجرایی حق بر فراموش شدن، جلب توجه می کند. چنان که در بند پیشین نیز اشاره شد، کنترل کنندگان داده ها عمدتاً فاقد صلاحیت قانونی برای تصمیم گیری در خصوص اعمال یا عدم اعمال حقوق بشری هستند و به لحاظ ضرورت برقراری تعادل میان حق بر فراموش شدن با سایر حقوق بشری از جمله حق آزادی بیان، نمی توان این موجودیت ها را گزینه ای مناسب برای دریافت درخواست های حذف داده ها و تصمیم گیری در خصوص آنها دانست. تصمیم گیری در خصوص اعمال حق بر فراموش شدن، در حقیقت نفع عموم و جامعه در دسترسی به اطلاعات و نیز بیان مجدد آنها را در برابر نفع اشخاص نسبت به پاک شدن سوابق آنها در اینترنت قرار می دهد. از این رو اعطای اختیار تصمیم گیری و نیز حذف اطلاعات به کنترل کنندگان، آنها را در خط مقدم فرایند متعادل کردن حقوق بشری قرار می دهد که بی شک خارج از صلاحیت آنها است.

بیشتر بخوانید:

مفهوم حق بر فراموش شدن چیست؟ (قسمت 1)

مفهوم حق بر فراموش شدن چیست؟ (قسمت 2)

 

منبع: حق بر فراموش شدن و چالشهای پیش روی آن - رضا اسلامی - فریناز فیضی

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات حقوقی

 



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: