حقوق خبر
بکارت در فقه

بکارت و مفهوم فقهی آن (قسمت 1)

فقها در تعریف خود از مرد بکر گفته انـد‌ :« البـکر‌ هو‌ الذی لیس بمحصن فانه اذا زنا وجب علیه جلد مئه .» به عبارت دیـگر‌ تـا‌ زمـانی‌ که مرد همسری را به عقد خویش در نیاورده است بکر محسوب‌ می شود‌

پایگاه خبری حقوق نیوز

بکارت و مفهوم فقهی آن

بکاره (با تای گرد) و به فتح باء و سکون کاف ، مصدر ثلاثی مجرد از ریشه « ب ک ر» بوده و کلمه «بکر» صفت‌ مفرد‌ به‌ معنای دست نخورده و مترادف «عـذراء» اسـت و جـمع آن‌ «ابکار‌» و یا «بکار» مـی باشد . از لحاظ لغوی غیر از معنای مذکور به فرزند نخست انسان نیز‌ بکر‌ گفته‌ می شود. و البته زنـی را نـیز‌ کـه تنها یک شکم زاییده بکر می خوانند. گاه عرب به موالید حیوانات و به‌ ویژه‌ موالید‌ جوان شتر اطلاق بکر می نماید. بـا ایـن‌ وجـود‌ دلالت «تازه ، دست نخورده و غیر مستعمل » بر لفظ بکر اقوی از سـایر دلالات و اقرب به تبادر‌ عرفی‌ است‌.

مفهوم فقهی بکارت

گاه برخی از فقها‌ لفظ‌ بکر‌ را به عنوان صـفت سـنگ هـایی که جهت ازاله نجاست قابل استفاده هستند استعمال‌ نموده‌ اند‌: «و ان اراد استعمال الأحـجار، اسـتعمل ثلاثه احجار بکر لم تستعمل فی ازاله النجاسه .» که دور از معنای لغوی آن نیست . با این وجود غالبا فـقها‌ لفـظ‌ بـکر‌ را در خصوص انسان و در مقام بیان وصف تجرد و یا تأهل وی به کار‌ گرفته‌ انـد. مـیزان دلالت ایـن وصف اگرچه در هر دو جنس زن و مرد به‌ یک‌ اندازه‌ است لیکن آثار مترتب بر وصـف بـکارت زن ، تـدقیق در خصوص مفهوم آن را بیشتر‌ توجیه‌ مینماید.

مرد بکر

فقها در تعریف خود از مرد بکر گفته انـد‌ :« البـکر‌ هو‌ الذی لیس بمحصن فانه اذا زنا وجب علیه جلد مئه .» به عبارت دیـگر‌ تـا‌ زمـانی‌ که مرد همسری را به عقد خویش در نیاورده است بکر محسوب‌ می شود‌.

چنین فردی چـنان چـه مرتکب زنا شود به صد ضربه شلاق و تبعید به مدت یک سال‌ مـحکوم‌ خـواهد شـد. محقق حلی در شرایع در همین رابطه میآورد: «و قیل یختص‌ التغریب‌ بمن املک و لم یدخل و هو مبنی عـلی‌ انـ‌ البکر‌ ما هو؟ و الأشبه انه عباره عن غیر المحصن‌ ان‌ لم یکن مملکا.» شـهید ثانی نیز به اختلاف در‌ تفسیر‌ بکر اشاره کرده و مینویسد: «و قد‌ اختلف‌ فی تفسیر‌ البکر‌ فـقیل‌ مـن امـلک ای عقد علی امره‌ دواما‌ و لم یدخل ، ذهب الی ذلک الشیخ فی النهایه و اتباعه و جماعه و اخـتاره العـلامه‌ فی‌ المختلف و السرائر و یدل علیه روایات کثیره‌ ...»

با‌ این وجود چنانچه مردی با‌ هـمسر‌ خـود رابطه داشته باشد این امر، وی را از وصف عدم احصان خارج‌ نخواهد‌ کرد. شـهید ثـانی در شرح‌ کلام‌ محقق‌ در شرایع ذیل‌ موجب‌ حـد زنـا مـینویسد: «و احترز‌ بالعقد‌ الدائم عن المنقطع فانه لأیحصن .»

موثقه ابن عمار نیز‌ بر‌ همین نظر صحه میگذارد:

«سالت ابا‌ ابراهیم‌ (ع ) عـن الرجـل‌ اذا‌ هو‌ زنی و عنده السریره و الأمـه‌ یـطوئها، تحصنه الأمـه و تـکون عـنده ؟ فقال نعم فقلت فان کانت عـنده امـراه متعه اتحصنه ؟ قال‌ لأ‌، انما هو علی الشئ الدائم عنده‌ .»

با توجه به مراتب مذکور مـردانی که مبادرت به ازدواج دایـم‌ نکرده‌ و یا در صورت ازدواج دائم هنوز بـا‌ هـمسر‌ خود‌ نزدیکی‌ نداشته‌ و یا‌ از طریق مشروع مانند ازدواج موقت و یا شبهه و یا حتی ارتـکاب زنـا با دیگری همبستر شده بـاشند، بـکر بـه شمار میآیند. از آنـجا کـه آثار چندانی بر‌ بـکر بـودن مرد از منظر فقهی جز آنچه که گذشت وجود ندارد، از تفصیل بیشتر در این خصوص اجـتناب مـیشود.

زن باکره

فقهای معظم در این خصوص کـه مـراد از‌ بکارت‌ زن چـیست و بـه چـه زنی باکره گفته مـیشود چندان سخن نگفته اند. از جمله فقهایی که اشاره ای به این بحث نموده آیت الله حکیم اسـت . ایـشان در کتاب‌ مستمسک‌ عروه در خصوص معنای ثـیب (غـیر بـاکره ) چـهار احـتمال را بیان نموده انـد: «ان المـحتمل من الثیب اربعه معان : المعنی العرفی و هو زوال‌ البکاره‌ و زوال البکاره بالوطی و زوال البکاره‌ بوطی‌ الزوج و مجرد کونها مزوجه و ان کـانت بـاکرا و یـقابلها الباکر.»

بکارت زن از جمله اوصافی است کـه واجـد آثـار مـهمی در‌ بـرخی‌ احـکام فقهی میباشد از‌ این‌ رو تدقیق در آن از اهمیت بسزایی برخوردار خواهد بود. در جامع عباسی در این خصوص چنین آمده است : «بدان که شش حکم از خواص بکارت است . اول ولایت پدر‌ و جد‌ پدری در نکاح بـکر، دوم استحباب اختیار نمودن بکر جهت تزویج کردن ، سوم وصیت کردن به جاریه بکر چه اگر به غیر بکر بدهند از عهده نذر بیرون نمیتوانند آمد‌، چهارم‌ وکیل کردن‌ در خرید بکر چـه اگـر وکیل غیر بکر بخرد صحیح نیست ، پنجم اکتفا کردن به سکوت بکر‌ در وقت رخصت خواستن از او به نکاح به خلاف غیر‌ بکر‌ که‌ میباید سخن گوید، ششم مخصوص بودن در وقـت زفـاف به هفت شب خوابیدن پیش او بخلاف غیر ‌‌بکر‌ که پیش او سه شب باید خوابید.»

منبع: مفهوم فقهی بکارت - رضا احسان پور - مدیحه هاشم پور

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات حقوقی



+ 0
مخالفم - 0

 

سرخط خبرها: