حقوق خبر
عیسی مسیح و منصور حلاج

مقایسه زندگی و آموزه های حلاج با مسیح (قسمت 2)

معجزات مسیح، شامل زنده کردن مردگان ، شفای بیماران، آفرین پرنده ای از گل، دمیدن در آن و زنده کردن آن پرنده بوده است. این معجزات، به ویژه معجزاتی چون زنده کردن مرده و درمان بیماران هم در قرآن مجید و هم در اناجیل بیان شده است

مقایسه زندگی و آموزه های حلاج با مسیح (قسمت 2)
 

پیروان و شاگردان حضرت مسیح (ع) و حلاج

همۀ پیروان مصلحان بزرگ ، انسان های مؤمن، وفادار و جان برکف نبوده، بلکه در میان

آنان، خائنانی وجود داشته اند. شاگرد خائن: هنگامی که مسیح(ع) با شاگردان شام عید فصح را می خوردند به آنان گفتند: «هرآینه به شما می گویم که یکی از شما که با من غذا می خورد، مرا تسلیم خواهد کرد.»

مخفیگاه مسیح (ع) را شاگرد خائن افشا می کند، اما خیانت دباس ، شاگرد حلاج، این است که چون در زندان دچار ضعف می شود، ضمانت می دهد تا حلاج را پیدا کند و تحویل دهد. وقتی تازه وارد شوش شده، خبر دستگیری حلاج را می شنود، بی درنگ خود را به آنجا می رساند و او را تأیید می کند.

شاگرد منکر: شاگردی که برای حفظ جان، عقایدش را انکار می کند. مسیح در جواب پطرس که مدعی بود هرگز او را تنها نمی گذارد می گوید:« هر آینه به تو می گویم که امروز در همین شب، قبل از آنکه خروس دو مرتبه بانگ زند، تو سه مرتبه مرا انکار خواهی نمود.» پطروس در همان شب سه بار مسیح را انکار می کند.

شبلی از دوستان و مریدان حلاج بود که برای حفظ جان، در دادرسی، مشرب خود را در باب «عین الجمع» انکار کرد و هنگام شکنجه و قتل حلاج به او دشنام داد و جن زده اش خواند.

شاگرد معتقد و مقتول: مسیح هنگامی که شاگردانش را برای تبلیغ می فرستد به آنان گفته بود: «...اما از مردم بر حذر باشید، زیرا که شما را به مجلس ها تسلیم خواهند کرد و در کنایس خود شما را تازیانه خواهند زد، و در حضور حکام و سلاطین، شما را به خاطر من خواهند برد تا بر ایشان و بر امت ها شهادتی شود.»

چند تن از پیروان حلاج نیز در راه عقاید او کشته شدند: « چون حلاج به دست حامد سپرده شد، حامد تلاش کرد تا یارانش را بیابد و بازداشت کند. او در پیگرد شاگردان حلاج، سرسختی نشان داد. چندین نفر از آنان که جاسوسان، ردشان را پیدا کرده بودند، در چنگ او گرفتار آمدند.»

ابن عطا، از دوستان و پیروان حلاج، که در او تحول فکری یکسان و مشابهی با حلاج دیده می شد و یک سلسله کشاکش های نظری با جنید، در موضوع مصطلحات حکمت اخلاقی داشت، سرانجام در دفاع از حلاج، بر اثر ضرباتی که بر او زدند، جان باخت.

گویا یکی دیگر از شاگردان حلاج که بر سر دفاع از او، هم زمان با حلاج به دار آویخته شد، فردی صوفی به نام هیکل بود که فقط در کتاب نفحات الانس جامی نام وی آمده است. البته لویی ماسینیون هم از وی نام می برد و می گوید احتمالاً همان ابوعبدالله هیکل قریشی باشد که نه هم زمان با حلاج، بلکه پس از وی به قتل رسید.

شاگرد مروج آیین:نام شاگردان مسیح (ع) که پس از شهادت یا غیبت وی عهد جدید را نوشتند و برای حفظ و نگهداری آن جان باختند، در تاریخ ثبت است.

شاگردان حلاج نیز در شهرهایی چون اهواز و فارس به تبلیغ باورهای او پرداختند و فرقه ی حلاجیه را رواج دادند، که در آن زمان فرقه ای الحادی ، حلولی و سیاسی دانسته می شد. به رغم تمام سختگیری های حامد وزیر که پیروان حلاج را به قتل رساند و تمام کتاب های دست نویس حلاج را جمع آوری کرد، «قتل حلاج گویی بلافاصله آزادی موقت شاگردان او را، که در طی محاکمه بازداشت شده بودند، نظیر القصری و الهاشمی...در پی داشت. ولی از سال 934/311، شاکر بغدادی یکی از کارگزاران اصلی او را به بغداد بردند و در باب الطاق سر بریدند.»

معجزات مسیح (ع) و کرامات حلاج

کار خارق العادۀ پیامبر را معجزه گویند و چون این کار از ولی سر زند آن را کرامت خوانند؛ هجویری می نویسد: «و روا بود که این کرامت به معنی استجابت دعوات بود به حصول امور موهوم اندر زمان تکلیف، و روا بود که قطع بسیاری از مسافت بود اندر ساعتی، و روا بود که پدید آمدن طعامی بود از جایگاهی نابیوس، و روا بود که اشراف بود اندر اندیشه های خلایق، و مانند این.»

درمان بیماران و احیای اموات: معجزات مسیح، شامل زنده کردن مردگان ، شفای بیماران، آفرین پرنده ای از گل، دمیدن در آن و زنده کردن آن پرنده بوده است. این معجزات، به ویژه معجزاتی چون زنده کردن مرده و درمان بیماران هم در قرآن مجید و هم در اناجیل بیان شده است: بنابر گزارش قرآن، آن حضرت به اذن خداوند «از گل (چیزی) به شکل پرنده می ساختی پس در آن می دمیدی و به اذن من پرنده ای می شد و کور مادرزاد و پیس را به اذن من شفای می دادی و آنگاه که مردگان را به اذن من (زنده از قبر) بیرون می آوردی.» در اناجیل مرقس و متی، داستان زنده کردن دختر سرپرست عبادتگاهی بیان شده که پس از مرگ، عیسی(ع) او را زنده کرد؛ اما در انجیل یوحنا داستان زنده کردن ایلعازر بیان شده که چهار روز از مرگ او گذشته بود و عیسی (ع) وی را زنده کرد.

مقایسه زندگی و آموزه های حلاج با مسیح (قسمت 2)
 

در کتب مختلف به حلاج نیز درمان و شفای بیمار نسبت داده اند. همچنین در روایتی بیان می کنند که حلاج طوطی ولیعهد را زنده می کرد: « و در سال 305 طوطی عمانی ولیعهد (راضی بن جعفر المقتدر) را زنده کرد...» البته در کتاب مصائب حلاج به اشاره بیان شده، که چند پرنده را زنده کرده است.

مائده یا خوان آسمانی: یکی از معجزات پیامبران، به ویژه حضرت موسی (ع) و کرامتی که به عارفان نسبت می دهند، فراهم کردن خوان آسمانی است. در قرآن، این مائده آسمانی بنا بر درخواست حواریون از سوی پروردگار نازل می شود، ولی در اناجیل، خود مسیح آنچه را که موجود است برکت می بخشد: «عیسی ایشان را گفت: احتیاج به رفتن ندارند. شما ایشان را غذا بدهید. بدو گفتند در اینجا جز پنج نان و دو ماهی نداریم! گفت: آن ها را اینجا به نزد من بیاورید! و بدان جماعت فرمود تا بر سبزه نشستند و پنج نان و دو ماهی را گرفته، به سوی آسمان نگریسته، برکت داد و نان را پاره کرده، به شاگردان سپرد و شاگردان بدان جماعت. و همه خورده، سیر شدند و از پاره های باقی مانده دوازده سبد پر کرده، برداشتند. و خورندگان سوای زنان و اطفال قریب به پنج هزار مرد بودند.» و همچنین داستان هفت نان و چند ماهی کوچک.

عطار در تذکرة الاولیا یکی از کراماتی را که به حلاج نسبت می دهد، فراهم کردن خوان آسمانی در بادیه است:« گویند رشید خرد سمرقندی عزم کعبه کرد. در راه مجلس می گفت: روایت کرد که حلاج با چهارصد صوفی روی به بادیه نهاد. چون روزی برآمد، چیزی نیافتند، حسین را گفتند: ما را سر بریان می باید. گفت: بنشینید. بس دست بس می کرد و سری بریان کرده با دو قرص نان به یکی می داد. تا چهارصد سر بریان و هشتصد قرص بداد.»

همچنین حکایاتی مشابه این در کتاب مصائب حلاج نقل شده است. علاوه بر این می توان داستان شیرینی خوردن یاران حلاج بر سر کوه ابوقبیس را در کتاب های اخبار حلاج، چهار متن و حلاج الاسرار ملاحظه کرد.

هجویری کارهای شگفت و خارق العاده ی حلاج را، مانند شیرینی دادن، کرامت می داند و می نویسد :«حسین – رضی الله عنه- تا بود اندر لباس صلاح بود از نمازهای نیکو و ذکر و مناجات های بسیار و روزه های پیوسته و تحمیدهای مهذب و اندر توحید نکته های لطیف. اگر افعال وی سحر بودی، این جمله از وی محال بودی. پس درست شد که کرامات بود و کرامات جز ولی محقق را نباشد.»

بیشتر بخوانید:

مقایسه زندگی و آموزه های حلاج با مسیح (قسمت 1)

 

منبع: تشبه به مسیح در قوس زندگی حلاج - حسین حیدری و دیگران - مطالعات عرفانی- شماره بیست و ششم

پایگاه خبری حقوق نیوز - دین و اندیشه



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: