حقوق خبر

انواع ازدواج در ایران باستان (قسمت پایانی)

اگر دختر جوانی که در موقع مناسب او را شوهر نداده بودند، ارتباط غیرمشروع پیدا می کرد حق نفقه از طرف پدر داشت و از بردن ارث محروم نمی شد، به شرط این که آن ارتباط را قطع کند و حتی اطفالی که از این پیوند غیرمشروع به دنیا می آمدند نفقه شان به عهده پدر آن دختر بود


 

پایگاه خبری حقوق نیوز

انواع ازدواج در ایران باستان

تعدد زوجات

شمار زنانی که یک مرد می توانست اختیار کند از لحاظ حقوق نظری، محدود نبوده است، بدیهی است که اختیار زنان متعدد، در عمل بسته به میل مرد و قبل از هر چیز منوط به بنیه مالی او بوده است. یک مرد عادی ناگریز بود که با یک زن سر کند. در صورتی که اشراف می توانستند به اندازه یک دوره تسبیح زن در حرمسرای خود گردآوردند. در گزارش یونانیان می خوانیم که شماره این زنان حتی به صدها بالغ می شده است. در میان زرتشتیان ساکن ایران هنوز مجاز محسوب می شود که مرد در صورتی که زن نخستین اش نازا باشد زن دیگری اختیار کند و تحت همین شرط حتی می تواند به ازدواج با زن سومی نیز تن در دهد. تعداد ازدواج نیز در ایران باستان به ویژه در میان طبقه ثروتمند امری متداول بود. مردان عادی به دلیل بی بهره بودن از ثروت نمی توانستند بیش از یک زن داشته باشند.

مراسم کتخدایی

عروس و داماد در جلو سفره عروسی می نشینند روی سفره کتاب اوستا، چراغ و لاله روشن، گل آب‌پاش، آیینه، شیرینی و نقل، انار شیرین، یک عدد تخم مرغ و آجیل گذارند. پس از حضور مهمانان موبد روبروی عروس و داماد می نشیند و قطعاتی از اوستا به آهنگ شیرین می خواند. پس از آن ازداماد پرسش هایی می کند و داماد پاسخ می دهد از جمله ایمان به نبوت زرتشت، پوشیدن سدره و گُشتی به نیک اندیشیدن و نیک گفتن و نیک کردن و سپاس گذاری از پدر و مادر و استاد و در آخر دعای تندرستی عروس و داماد را می خواند و داماد و عروس مانند هندوان سه بار دور آتش می گردند و رسماً زن و شوهر می شوند.

جهاز

هر دختر مقداری جهیزیه داشت که پدر به او می داد، ولی وقتی که دختر شوهر می کرد دیگر هیچ گونه حقی به عنوان سهم الارث از ماترک پدر نمی برد و مهریه یا قبل از ازدواج و یا هنگام طلاق پرداخته می شد.

تعیین جهاز و چگونگی و مقدار آن در هنگام بله بری رُل مهمی را بازی می کرده است. زیرا هنگامی که دختر شوهر می کرد دیگر هیچ گونه سهمی بعنوان ارث از پدر خود و یا از کفیل او دریافت نمی داشت.از این رو لازم بود که هنگام زناشویی دختر حتی المقدور جهاز کامل و بزرگی با خود به همراه ببرد، صورت فرمول شده یک چنین عقد ازدواجی از عهد ساسانی به جای مانده و به دست ما رسیده است.

مهریه

مرد خواستگار موظف بود که با جلب رضایت رسمی ولی دختر برای او مهریه ای تعیین کند که یا قبلاً و یا بعداً در صورت پیش آمدن طلاق به زن بپردازد. طبق ماده 20 آیین نامه چون در آیین مزدیسنی طلاق اختیاری نیست در اجرای مراسم زناشویی قید مهریه نمی شود.

نفقه

اگر دختر جوانی که در موقع مناسب او را شوهر نداده بودند، ارتباط غیرمشروع پیدا می کرد حق نفقه از طرف پدر داشت و از بردن ارث محروم نمی شد، به شرط این که آن ارتباط را قطع کند و حتی اطفالی که از این پیوند غیرمشروع به دنیا می آمدند نفقه شان به عهده پدر آن دختر بود.

در آیین نامه زرتشتیان تصریحی چون ماده 1106 ق.م راجع به نفقه موجود نیست گویا الزام شوهر را به نفقه به قدری واضح می دانسته که تصریح آن را بلامورد دانسته است. ولی ماده 23 که زن را مجاز نموده که در صورت عدم پرداخت نفقه (در مدت سه سال) تقاضای طلاق نماید مسلم می دارد که پرداخت نفقه وظیفه مرد است.

«در اوستا، حکم صریحی درباره نفقه زن وجود ندارد و در آن تنها یک آیه در خصوص نفقه زن وارد شده که آن هم درباره دختر دوشیزه یا بانوی جوانی است که مرد با او همخوابگی کرده و دختر یا بانو آبستن شود، که در این صورت حکم این است که تا هنگام وضع حمل زن، نفقه و نگهداری زن بر ذمه شوهر می باشد و چنان چه مرد آن چنان که سزاوار است از زن نگاه داری نکند و گزندی به کودک برسد، به خاطر سرباز زدن مرد از نگهداری شایسته زن، پادافره (کیفر) گناه کشتن آگاهانه بر مرد رواست.»

بیشتر بخوانید:

انواع ازدواج در ایران باستان (قسمت 1)

انواع ازدواج در ایران باستان (قسمت 2)

 

منبع: تحلیل جامعه شناختی حقوق زن در دوره ساسانی - فرزاد زنگنه

پایگاه خبری حقوق نیوز - حقوق زن در جهان



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: