حقوق خبر

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده (قسمت پایانی)

خانواده در ایران یکی از اساسی ترین، ماندگار ترین و اثر گذار ترین نهاد های اجتماعی است. این نهاد طی دوران های متعدد تاریخی دچار تحول شده است. خانواده ایرانی در گذشته معادل جامعه ایرانی تعبیر می شده است. با توسعه حیات اجتماعی ایرانی و سازماندهی آن در قالب گروه ها و قبایل و سازمان های اجتماعی متعدد، خانواده سامان جدید یافته و ضمن این که کارکرد اصلی آن تولید مثل و تربیت کودکان است، در اجتماعی کردن و فرهنگ پذیری آن ها نیز اثرگذار می باشد. از طرف دیگر، با عدم توسعه یافتگی اجتماعی در ایران، خانواده در کنار دو نهاد اجتماعی دیگر یعنی دین و دولت، کانون اصلی ساماندهی اجتماعی است.

 مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده

پایگاه خبری حقوق نیوز

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده

پیوستگی نسلی

خانواده مدرن ایرانی در جریان تحولات و تغییرات عمده قرار گرفته است. افزایش نرخ طلاق، تاخیر سن ازدواج، مضیقه ازدواج برای دختران، تفاوت نگاه نسلی درون خانواده نسبت به وظایف و آینده خانواده نشان از مشکلات درونی خانواده و در نهایت تغییرات درونی آن است. درگیری ها و مشکلات درون خانواده منشأ تعارض و جدا شدن نسل ها نشده است. شکاف نسلی همراه با تعارض نسلی زمانی می تواند در ایران اتفاق افتد که جوان با پیر رابطه ی کمتری داشته و عوامل پیونددهی آن ها کمتر باشد. بر اساس مطالعات موجود در مورد ساختار اجتماعی-فرهنگی جامعه ایران و نقش خانواده در این زمینه، افراد در خانواده با یک دیگر پیوند و سازگاری بیشتری دارند. افراد سه نسل با وجود تفاوت هایی که دارند از طریق خانواده بایک دیگر مرتبط می شوند. عوامل پیوند ساز بین نسلی عبارت از میل و رغبت به دیدن افراد فامیل و بزرگ تر ها، رفت و آمد های خانوادگی، انتخاب همسر، و وجود ملحقات (اعم از فامیل درجه یک و درجه دو).

آمار و اطلاعات موجود بیانگر این است که 72/3 درصد از فرزندان خانواده تهرانی با میل و رغبت به دیدن اقوام می آیند و 12 درصد گفته اند فرزندانشان اصلا دوست ندارند بیایند. توزیع فراوانی افرادی که پاسخگو، قبل از ازدواج، با آن ها رفت و آمد خانوادگی داشته نشان می دهد که بیش از نیمی از آن ها (52 درصد) قبل از ازدواج بیشتر با خانواده پدری و مادری رفت و آمد داشته اند و یا به طور کلی با فامیل رفت و آمد کرده اند. 13/1 درصد آن ها اغلب رفت و آمدهایشان با فامیل مادری و 7/8 درصد با فامیل پدری بوده است. بیشترین درصد رفت و آمد های (35/1 درصد) پس از ازدواج نیز با فامیل زن و شوهر هر دو بوده است. منتها پس از ازدواج، رفت و آمد به منزل فرزندان، بیشتر شده و به طور کلی اکثر آن ها با فامیل نزدیک و فرزندان ازدواج کرده خود آمد و رفت داشته اند. 20/4 درصد پاسخگویان فقط با فرزندان ازدواج کرده خود و همچنین با پدر و مادر و اقوام عروس و داماد های خود آمد و رفت داشته اند. همچنین 16/4 درصد آن ها علاوه بر فامیل و فرزندان با همسایه و دوست نیز رفت و آمد داشته اند که شامل دوستان شوهر و زن هستند. کسانی که گفته اند با کسی رفت و آمد نمی کنند یا با فامیل زیاد رفت و آمد ندارند، اغلب اظهار کرده اند که گرانی و مشکل خرج مهمانی و بعد مسافت، مانع از رفت و آمد ها است. عده ای هم فرزندانشان خارج از ایران بوده اند یا در تهران فامیلی نداشته اند.

از پاسخگویان سوال شد که بهتر است همسر آینده فرزندان شما از داخل فامیل و خانواده باشد یا از هم ولایتی ها یا غریبه و به چه علت ؟ 44/1 درصد از پاسخگویان معتقد بودند که غریبه بهتر از فامیل است زیرا فرزندان آن ها مشکلات جسمی پیدا نمی کنند، و ازدواج با فامیل باعث بروز اختلالات ژنتیکی می شود. 36 درصد اظهار کرده اند که در ازدواج فامیلی توقع از فامیل زیاد است و چون گذشته هم دیگر را می دانند سوء استفاده می کنند، ولی چون غریبه گذشته خانواده را نمی داند، حرفی پیش نمی آید و در مسائل خانواده دخالت نمی کند. 15/1 درصد از خانواده های تهرانی به سه علت، بیشتر مایلند با غریبه وصلت کنند: مسائل ژنتیکی، نداشتن رودربایستی و بی خبر بودن از گذشته خانواده، دخالت نکردن در کار خانواده و گسترش دامنه فامیلی. 41/5 درصد از خانواده ها افراد فامیل و هم ولایتی ها را به غریبه ها ترجیح می دهند. 36/6 درصد آن ها بیشتر مایلند عروس و دامادشان از بین فامیل و خویشاوندان باشد زیرا معتقد اند که در مورد آن ها شناخت وجود دارد و عده ای نیز می گویند چون تمام مسائل خانواده های هم دیگر را می دانند، به راحتی می توانند با خانواده سازگار شوند. 4/9 درصد از پاسخگویان نیز هم ولایتی های خود را مناسب تر می دانند، چون از یک سو معتقد اند که در مورد آن ها و خانواده هاشان شناخت وجود دارد و از سوی دیگر، مشکلات ازدواج فامیلی و مسائل ژنتیکی برایشان پیش نمی آید. کلیه پاسخگویانی که ازدواج با فامیل و هم ولایتی را به ازدواج با غریبه ترجیح می دهند، اهمیت مسئله شناخت از فرد و خانواده او و نیز اشتراکات فرهنگی و آداب و سنن را مطرح کرده اند.

آمار و اطلاعات موجود بیانگر حضور حدود 23/5 درصدی ملحقات در خانواده است. این درصد از میزان بالای حضور ملحقات در خانواده حکایت دارد. اما اینکه افراد خانواده به خصوص جوانان به چه میزان معتقد به رعایت پیران هستند نیز نشان دهنده اهمیت خانواده در تمام نسل هاست. نیاز مالی، تنهایی، ناتوانی جسمانی، طلاق و غیره دلایل عمده وجود ملحقات در خانواده است و افراد جوان اکثرا (بیش از 80 درصد) خود را از لحاظ اجتماعی و اخلاقی موظف به رعایت حال و وضع پیران خانواده می دانند.

بیشتر بخوانید:

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار 1

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار 2

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار (قسمت پایانی)

تجربه نسلی به روایت محمدعلی فروغی

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده (قسمت دوم)

 

منبع: کتاب جامعه شناسی ایران: جامعه شناسی مناسبات بین نسلی- تقی آزاد ارمکی

تهیه کننده: محمدی

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات اجتماعی- شهر و شهر نشینی

 



+ 0
مخالفم - 0
سرخط خبرها: