حقوق خبر
political culture

بررسی ساختار سیاسی و تأثیرات آن بر فرهنگ سیاسی (قسمت چهارم)

محمود جعفریان، معاون سیاسی رادیو تلویزیون پهلوی نیز درباره محمدرضا شاه چنین می گوید: برجی که همچون دیده بانان کوروش کبیر، بزرگ ترین آبراه جهان را زیر نظر دارد و امنیت نظام اقتصادی جهان را تضمین می کند و میلیارد ها نفر در جهان، سوخت خود را از آن می گیرند و آرامش جهان، از برکت وجود نگهبانی اوست که با چشم های تیزبین در کاخ کیش ناظر ایستاده است؛ کوروش قرن بیستم

political culture
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

اسداله اعلم همیشه در سخنرانی ها، نوشته ها و مصاحبه های خود شاه را تحسین می کرد و از اقدامات اصلاحی او تمجید می کرد. وی در برخی موارد شخصیت شاه را حتی غیر زمینی و ماوراگونه توصیف کرده بود. او بدین طریق حتی الگوپذیری شاه از غرب را نیز انکار می کرد. به ادعای علم، مردی که در روی زمین، سایه خداوند و مأمور انجام خواسته های یزدان است چگونه می تواند از میان آدم های دیگر برای خود مدل انتخاب کند. علم در مصاحبه با «مارگارت لاینگ» می گوید:«نمی توانم بگویم ایشان در این دنیا هیچ عیب و نقصی ندارند، همه ی انسان ها همانطور که گفتید عیب و نقصی دارند؛ اما من چیزی را به شما خواهم گفت که ممکن است خوششان نیاید. شاید برای خود من هم بد باشد که این حرف را می زنم و در عین حال، ممکن هم هست چاپلوسی تعبیر شود. اما آنچه می خواهم بگویم و شما هم ممکن است بخندید، این است که تنها عیب ایشان را می توان این طور خلاصه کرد که برای این مردم ما، زیاده از حد بزرگ و عالی است که درک کنند.» البته علم نیز در کتاب خود اعتراف می کند که تملق در عصر پهلوی حضور پررنگی داشته است. او این ویژگی را متعلق به تاریخ دیرینه ایران می داند و می نویسد «ما ایرانی ها اسکندر را با تملق به روزی انداختیم که تمام سران لشکری خودش را که تملق او را نمی گفتند، کشت.»

ترویج این فرهنگ سیاسی را در رسانه های پهلوی نیز می توان مشاهده کرد. برای نمونه در سال 1346 ترانه ای از رادیو ایران پخش می شد که خطاب به شاه می گفت:«روشن تر از نور خدایی/در علم و دین رهبر مایی».

محمود جعفریان، معاون سیاسی رادیو تلویزیون پهلوی نیز درباره محمدرضا شاه چنین می گوید:« برجی که همچون دیده بانان کوروش کبیر، بزرگ ترین آبراه جهان را زیر نظر دارد و امنیت نظام اقتصادی جهان را تضمین می کند و میلیارد ها نفر در جهان، سوخت خود را از آن می گیرند و آرامش جهان، از برکت وجود نگهبانی اوست که با چشم های تیزبین در کاخ کیش ناظر ایستاده است؛ کوروش قرن بیستم.»

در یکی از سرمقاله های روزنامه «ملیون» ارگان رسمی «حزب اکثریت ملیون» مطلبی آمده است که همین سخنان را به زبان دیگری تداعی می کند:«اعلاحضرت محمدرضا شاه دومین شاهنشاه سلسله پهلوی، مترقی ترین و متفکر ترین و دانشمندترین شاهان ایران بود و معظم له در عصر خود، پیشرو تر از هر پیشرو در انجام اصلاحات و گذرانیدن قوانین و افزاطی تر از هر افراطی، در کار تلقی مملکتند. بدون این که کوچک ترین اخلال و ناامنی ایجاد شود.»

از دیگر آثار نظام سیاسی استبدادی بر فرهنگ سیاسی، رواج بدبینی در جامعه است. از این منظر استبداد به بدبینی های سیاسی دامن می زند. با سیطره استبداد و عدم مشارکت عمومی در تصمیم ها و فعالیت های سیاسی، حتی مشکل ها و موانع کشور داری هم، چون از نزدیک و از سوی گروه های اجتماعی لمس نمی شوند، توطئه تلقی می شوند. در حکومت های مشارکتی چوب بسیاری از نخبگان سیاسی در دوره ای دولت را در دست داشته اند و خود را در تحولات و مدیریت سیاسی سهیم می دانند، از سختی ها و مشکلات حکومت داری آگاه اند و بسیاری از نواقص را موانع می پندارند؛ نه توطئه و بی لیاقتی. اما در حکومت های استبدادی چون زمینه برای مشارکت وجود ندارد و بسیاری از دور به قدرت می نگرند، به نظریه توطئه از جانب دولت معتقد می شوند و حکومت را در همه امور نالایق، خائن و توطئه گر می دانند. در فضای گسترش بی اعتمادی جامعه به حکومت، حاکمان نیز از سوی جامعه خود احساس ناامنی می کنند. در چنین شرایطی نگرش های امنیتی، نظامی و انتظامی در هیأت حاکم تقویت می شود که بازخورد آن تقویت و باز تولید فرهنگ بی اعتمادی و ناامنی است. به همین دلیل است که در دوران پهلوی نقش ساواک و سازمان های امنیتی در مقدرات سیاسی کشور بیش از سازمان های دیگر به چشم می خورد.

بیشتر بخوانید:

بررسی ساختار سیاسی و تأثیرات آن بر فرهنگ سیاسی (قسمتهای دیگر)

 

تهیه کننده: محمدی

منبع: انقلاب و فرهنگ سیاسی ایران - حمیدرضا اسماعیلی

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات سیاسی



+ 0
مخالفم - 0
سرخط خبرها: