حقوق خبر

مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت سوم)

نسل های متعدد جامعه شناسی به دلایل متعدد از یک دیگر متفاوت هستند. ما در این فصل به مناقشه های مورد نظر هر نسل که تمایز بخش بین آن ها می باشد، اشاره می کنیم.

مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت سوم)
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

مناسبات بین نسلی در حوزه علم

برای فهم نسلی در جامعه شناسی (جامعه شناسی با چهار نسل) باید به کشف مناقشه های نسلی بپردازیم. به طور طبیعی باید هر نسلی حداقل متوجه یک مناقشه اساسی باشد. این مناقشه ها کدام است؟ در ادامه به بیان مناقشه های هر نسل و نحوه برخورد با آن ها می پردازیم.

مناقشه نسل اولی ها

در یک نگاه کلی می توان مدعی شد که مناقشه اساسی ای که در مقابل جامعه شناسان بنیان گذار ایرانی بوده است؛ مناقشه مشروعیت علم جامعه شناسی است. کافی است به نگاهی که صدیقی و مهدوی و دیگر جامعه شناسان نسل اول در مجموعه کار هایشان ارائه داده اند، نگاه کنید، این معنی به دست می آید. منابعی که ایشان بر جای مانده است و یا نقادی های دیگران مراجعه کنید. تمام تلاش این ها این است که ثابت کنند جامعه شناسی یک علم است. کتاب علم الاجتماع یحیی مهدوی که کتابی خیلی ساده و خوبی است، جزو اولی هاست. حرفی که دکتر مهدوی می زند خیلی ساده است و خیلی ساده سخن می گوید. می خواهد از علم دفاع کند و اتفاقا به نظر من از آن دفاع نمی کند. زیرا به نظر من بنیان گذاران جامعه شناسی در ایران که می خواهند علم جامعه شناسی بشود علم ساختن جهان مدرن ایران، نوعی بداهت و سادگی دیده می شود. آن ها تصور می کنند همین که بگویند جامعه شناسی علم است همه تسلیم می شوند و یافته های جامعه شناسی را علمی خواهند دانست. بدین لحاظ برای پالایش جامعه شناسی و مناقشه اساسی ای که در مقابلشان قرار گرفته است تلاش نمی کنند، به سرعت جهت حرکتشان را تغییر می دهند و به کار دیگری می پردازند. توجه به کار سازمانی موجب می شود که در جامعه شناسی متفکری ظهور نکند. اگر آن ها (اولی ها) بر مناقشه بنیادی مشروعیت علم جامعه شناسی متمرکز شده بودند و وقت و انرژی بیشتری می گذاشتند بحث ها عمق بیشتری می یافت و جامعه شناسی قوی تری برای فهم جهان اطرافمان تولید می شد. این جامعه شناسان چه کردند؟ بیشتر تلاش آن ها سازمان دهی جامعه شناسی معطوف شد. تأسیس دانشکده، تأسیس گروه، تأسیس مجله که البته جای قدردانی دارد. اما در ایجاد طراحی جامعه شناسی باید قربانی شد. با مراجعه به تاریخ جامعه شناسی در اروپا و آمریکا قربانی شدن بنیان گذاران دیده می شود. فدا شدن دور کیم برای استقرار جامعه شناسی به گونه ای است که او در چاپ های بعدی کتاب قواعد روش جامعه شناسی به تنهایی به دفاع از خود می پردازد. او سعی دارد تا به بدفهمی هایی که نسبت به اندیشه اش وارد شده و او را ماتریالیست دانسته اند، پاسخ دهد. پاسخ او به شبهات موجب نشده است تا او از آرمان های علم جامعه شناسی دست بردارد بر عکس این عمل او موجب شده است تا مباحث جدیدی وارد جامعه شناسی شود. در جامعه شناسی آمریکایی که به ما نیز نزدیک است این نوع مناقشه بیشتر و دقیق تر دیده می شود. دعوای سوروکین با پارسونز بسیار جالب است. کار به جایی می رسد که سوروکین مدعی می شود که پارسونز اندیشه وی را دزدیده است و برای جلب نظر دیگران به انتشار اعلامیه و توزیع آن در دانشگاه اقدام می کند. دعوای دورکیم و دیگران دعوای شخصی نیست بلکه دعوای معرفتی است اتفاقا پایش می ایستد و آن علم جامعه شناسی در فرانسه و آمریکا شکل می گیرد. به خاطر تلاشی که پارسونز و دور کیم می کند. معنای جامعه شناسی تولید می شود. بینش و روش جامعه شناسانه تولید می شود. به نظر من بنیانگذاران از این منظر قابل دفاع و نقد هستند که مناقشه های بیرونی نسبت به جامعه شناسی را داخل جامعه شناسی نبرده اند. مشروعیت علم جامعه شناسی هم چنان پرسش برانگیز است. به همین دلیل است که در زمان معاصر جامعه شناسان نسل سومی می آیند و بعد جایگزینی را تحت عنوان جامعه شناسی اسلامی مطرح می کنند؟ هنوز هم مشروعیت، مسئله اساسی جامعه شناسی ایرانی است. جامعه شناسان نسل اول به قدر کفایت کار نکردند.

 

 

بیشتر بخوانید:

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار 1

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار 2

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار (قسمت پایانی)

تجربه نسلی به روایت محمدعلی فروغی

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده (قسمت دوم)

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده (قسمت پایانی)

مقاسه میزان مذهبی بودن مردم در ایران و جهان

مناسبات بین نسلی در حوزه علم

مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت دوم)

 

منبع: کتاب جامعه شناسی ایران: جامعه شناسی مناسبات بین نسلی- تقی آزاد ارمکی

تهیه کننده: محمدی

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات اجتماعی



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: