حقوق خبر

مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت چهارم)

جامعه شناسان نسل دوم نیز ضمن اینکه در مقابل مناقشه جدیدی قرار دارند طراح مناقشه خاصی نسبت به جامعه شناسی در ایران هستند

 مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت چهارم)
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

 مناسبات بین نسلی در حوزه علم

مناقشه نسل دومی ها

مناقشه ای که در مقابل آن ها وجود دارد مربوط به کارآیی و چگونگی و میزان به کارگیری جامعه شناسی و نوع رابطه با پیرامون است؛ زیرا مسئله جامعه ای که جامعه شناسان نسل دوم در آن قرار گرفتند در فضای نوسازی اداری-سازمانی است. نوسازی ایرانی که مصادف با دوره پهلوی دوم (حکومت محمدرضا شاه پهلوی) است، با مرکزیت سازمان برنامه و بودجه، سازمان دهی شده است. بدین لحاظ می توان مدعی شد که این سازمان تفکر ایرانی را سازمان می دهد و پول ایرانی را توزیع می کند و نحوه زیست مردم و نحوه توسعه فرهنگ را معین می کند. جامعه شناسان ایرانی در مقابل این سوال قرار دارند که آیا جامعه شناسی برای توسعه و نوسازی مؤثر است؟ 

از وظایف اصلی جامعه شناسی در این دوره، کمک به تحقق اهداف توسعه اقتصادی و اجتماعی با مدیریت سازمان برنامه و بودجه است. کمک جامعه شناسان از طریق بررسی برنامه های توسعه ای ممکن می شود. بررسی اجتماعی، اقتصادی برنامه های اصلاحات ارضی و برنامه های توسعه در ایران کار اصلی محققان و جامعه شناسان توسعه در مراکز و موسسه های پژوهشی چون موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران بود. بدین لحاظ است که وظایف و حوزه های دیگری مانند جامعه شناسی تغییرات اجتماعی، جامعه شناسی فرهنگی، جامعه شناسی تحول اجتماعی، جامعه شناسی سیاسی و جامعه شناسی ایران تعطیل می شود. علوم اجتماعی بومی ایرانی که ادعای جامعه شناسان نسل اول بود به کنار گذاشته شد و تلاش همه معطوف به توسعه جامعه شناسی در قیاس ملی برای ارزیابی و دفاع از برنامه های توسعه بود. بدین لحاظ است که مولف این مرحله از جامعه شناسی را توسعه جامعه شناسی در عرض نامیده است. توسعه جامعه شناسی در عرض یعنی جامعه شناسی در زمین ایرانی، در دانشگاه های متعدد، در تولید گروه های آموزشی متکثر؛ اما مناقشه بنیادی که جامعه ی ایرانی یعنی مدیران در مقابل آن ها قرار دارند به چالش جدی کشیده نشده است: آیا واقعا علم جامعه شناسی مهندسی اجتماعی است؟ آیا جامعه شناسی علم جمع آوری آمار اجتماعی است؟ آیا جامعه شناسان فقط باید پرسشنامه پر کنند که پر کردند؟ آیا پرسشنامه و یا کار تجربی کار جامعه شناسان است؟ آیا گرفتن طرح های صد، دویست و سیصد میلیونی در سازمان برنامه و بودجه می تواند مشکل جامعه شناسی را در ایران حل کند یا مشکل بعضی از جامعه شناسان را حل می کند؟ بررسی آثار برنامه های توسعه قبل و بعد از انقلاب در فلان روستا و فلان ده و تقسیم اراضی و غیره هم مفید است. در صورتی این امر می تواند به تکمیل پروژه جامعه شناسی کمک کند که معطوف به مناقشه ی نسل دوم باشد که البته نیست.

مناقشه ای که جامعه شناسان نسل دومی در مقابلش قرار دارند منقشه ای بنیادی است؛ البته طراحش مدیران هستند؛ ولی پاسخش می تواند جامعه شناسانه باشد. همان طور که جامعه شناسان آمریکایی در مقابل سول میزان کارآیی علم جامعه شناسی به طراحی جامعه شناسی کاربردی و مشکلات اجتماعی در دهه 1950 به بعد اقدام کردند. وقتی جامعه شناسی آمریکایی برای ساختن خودش در مقابل یک مهاجرت انبوه قرار گیرد سعی می کند جامعه شناسی کاربردی و جامعه شناسی مسائل اجتماعی را طراحی کند و به بیان الگو های عمل و رفتار مهاجران بپردازد.

برخلاف شرایطی که در جامعه آمریکایی برای جامعه شناسی فراهم شد، در ایران جامعه شناسی سرنوشتی دیگر یافت. جامعه شناسی در ایران جهت ضد خود را یافت. فضای نقد خود را که بیشتر اعتراضی بود فراهم ساخت. جامعه شناسی مسائل اجتماعی با رویکرد آسیب شناسانه شکل گرفت. در نتیجه جامعه شناسی نسل دومی مناقشه ها را درونی نکرده است. این جاست که امکان تولید مناقشه بسیار سخت پیش می آید. طرح مجدد مشروعیت جامعه شناسی و رابطه جامعه شناسی و ارزش ها، جامعه شناسی و دین، جامعه شناسی اعتقادات و جامعه شناسی آیین مورد توجه قرار می گیرد. زیرا جامعه شناسان در این دوره نتوانستند جلوه مناسب و علمی از خود نشان دهند. در نتیجه مناقشات فکری و علمی به مناقشات ایدئولوژیک انجامید.

 

 

بیشتر بخوانید:

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار 1

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار 2

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار (قسمت پایانی)

تجربه نسلی به روایت محمدعلی فروغی

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده (قسمت دوم)

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده (قسمت پایانی)

مقاسه میزان مذهبی بودن مردم در ایران و جهان

مناسبات بین نسلی در حوزه علم

مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت دوم)

مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت سوم)

 

منبع: کتاب جامعه شناسی ایران: جامعه شناسی مناسبات بین نسلی- تقی آزاد ارمکی

تهیه کننده: محمدی

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات اجتماعی

 



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: