حقوق خبر

تاثیر اخبار جنگ در رسانه ها بر کودکان

کودکـان جـزء اصلي ترين مخاطبان رسانه ها هستند. قدرت پردازش و تجـزيه و تحلـيل‌ درسـت اطلاعـات و اخــبار دريافتـي، در کودکان کمتر از بزرگسـالان اسـت و وقتي شاهد تصاوير‌ و اخبار جنگ و خشونت از‌ رسانه‌ هـا هسـتند بـه دلـيل ناتوانـي در انـطباق مـوقعيت هاي زماني و مکاني، احساس ناامني و خطر مي کنند

تاثیر اخبار جنگ در رسانه ها بر کودکان
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

 اخبار جنگ در رسانه ها تاثیرات عمیقی بر روح و روان کودکان بر جا می گذارد

کودکـان جـزء اصلي ترين مخاطبان رسانه ها هستند. قدرت پردازش و تجـزيه و تحلـيل‌ درسـت اطلاعـات و اخــبار دريافتـي، در کودکان کمتر از بزرگسـالان اسـت و وقتي شاهد تصاوير‌ و اخبار جنگ و خشونت از‌ رسانه‌ هـا هسـتند بـه دلـيل ناتوانـي در انـطباق مـوقعيت هاي زماني و مکاني، احساس ناامني و خطر مي کنند. اين امر عوارض جسمي و رواني متعددي در پي دارد؛ عوارضي از قبيل ترس، اضطراب، بي‌ خوابي، بي اشتهايي و کابوس هاي شبانه. در گذشته به دليل پخش اخبار در ساعات معين، اين امـکان براي والدين وجـود داشت که کودکان را از ديدن و شنيدن اخبار و تصاوير خشونت‌ آميز‌ مـنع کنـند امـا امـروز، بـا انتشـار لحظـه اي اخبار جنگ و رقابت شبکه هاي اطلاع رساني با يکديگر، چنين امکاني وجود ندارد. مـؤلـف در ايـن مـقالـه مـي کوشد با ارائه اطلاعاتي‌ درباره برداشت ها و واکـنش هاي کودکان در برابر اخبار جنگ و سوء استفاده صاحبان رسانه ها از دقت و توجه کودکان نسبت به حوادث پيرامون، راهنمايي هاي لازم را جهت کـاهش‌ اثـرات‌ تماشاي صحنه هاي خشونت آميز در کودکان به والدين عرضه کند.

در سال ۱۹۹۰، هنگامي که امريکا قصد داشت با حمايت متحدان خود حمله گسترده اي ر ا عليه عراق آغـاز‌ کـند‌، در‌ يـک داستان دنباله دار در‌ مجله «تـايم‌ » قـرار بود که با کوتاه کردن سبيل صدام، او را شبيه هيـتلر کنـند. سازندگان کارتون به ارائه تصويرهاي مختلف از صدام‌ پرداختند‌ و شبکه NBC با استفاده از اين فناوري در ۸ اوت‌ ۱۹۹۰‌ بازي ويدئويي جنگي اي را شبيه سازي کرد که در آن يک سـرهنگ امـريکايي بــه هيئـت صـدام در آمـده‌ بود‌ و ادعـا‌ مـي کـرد: «من هر روز يکي از اسرا را مي‌ کشم! «رسانه ها با هيجان کامل به بيان اظهارات و جنايات صدام پرداختند و ناگهان به وقايع و حـوادثي کـه تـا‌ آن‌ زمان‌ گزارش نشده بود، توجه نشان دادنـد، بـه حوادثي مانند استفاده صدام‌ از‌ سلاح هاي شيميايي عليه رزمندگان و مردم ايران و حتي مردم کرد عراق. اين حوادث به زماني مربوط‌ مـي‌ شـد‌ کـه صدام هم پيمان آنان بود.

جـنگ دوم خلـيج فـارس‌ (جنگ‌ آزادسـازي‌ کويت) آغاز شد و رسانه هاي امريکايي با سيطره بر امواج، اطلاعات و اخبار اين جنگ‌ را‌ به‌ انحصار خود در آوردند. امـا در جـنگ دوم خـليج فارس اين انحصار شکسته شـد.‌ حضـور‌ شـبکه هـاي مسـتقل مانـند الجزيـره و ديگـر شـبکه هاي عربي ـ اسلامي باعث شد تا‌ جنگ‌ رسانه‌ اي جلوه اي ديگر پيدا کند. با اين حال شبکه هاي نـزديک بـه کـاخ‌ سفيد‌ مانند CNN و FoxNews به پوشـش يک جانبه و سوگيرانة اخبار جنگ پرداختند و حتي در‌ مورد‌ تـظاهرات‌ ضـدجنگ سـراسر جهان نيز اطلاعـات تحـريف شـده بـه مخاطـبان خـود ارائه دادند. اين شبکه ها‌ تظاهرکنندگان‌ را رقيبان بـي مـنطق سـياسـت هـاي امـريکا معرفـي مي کردند و به خصوص‌ تظاهرکنندگان‌ امريکايي‌ را به شکل اراذل متمرد، خارجـي هــاي مــو بلـند يـا عرب ها نشان مي دادند‌. سخنراني‌ هاي‌ آنان به ندرت منعکس مـي شـد و پوشـش خبري تنها به پخش شعارها‌، تصاوير‌ راه پيمايي ها و تفسيرهاي خود آن رسانه محدود مي شـد.

در دهــه هاي اخير پخش تصاوير‌ جنگ‌ همواره احساسات جهانيان را جريحه دار کرده است و موجي از اضــطراب، تـرس‌ و نـگراني‌ در بين اقشار مختلف مخاطبان برانگيخته است.‌ در‌ اين‌ ميان کودکان به دلايل مـتعدد از حساسـيت‌ بيشـتري‌ بـرخوردارند. يکــي از مـهـم تريـن ايـن دلايل، ناتواني کودکان در پردازش اطلاعات تلويزيوني‌ و آسيب‌ پذيري شناختي و عاطفي آنان در‌ برابر‌ اخبار و تـصاوير‌ خـشونت‌ بـار‌ جنگ است. تصاوير تلويزيوني نقش مهمي‌ در‌ مفهوم سازي کودکان و رؤياپردازي آنان دارد و گاه مي تواند واکنش هـاي نـاخواسـته‌ اي‌ را بـرانگـيزاند.

اين باور که تلويزيون نـقش‌ مـؤثري در يادگـيري کودکان دارد و عواطف و احـساسات آنـان را تحت تأثير قرار مـي دهـد احساسات متفاوتي را در بين بزرگسالان برانگيخته است، امـا بـا وجـود آن که اين اصل، مسلم‌ و بديهي‌ بـه نـظر مي رسد چندان مـورد اسـتقبال نــبوده و گــاه والديـن بـه راحـتي از کـنار آن گـذشته اند.

بديهـي بـودن اين اصل از اين واقعيت ساده نشئت مي گيرد‌ که‌ امروزه تقريـبا در تمام خانواده ها تلويزيون حضوري مـؤثر دارد و کـودکان وقت زيـادي صـرف تماشـاي بـرنامه هـاي آن مـي کـنند. از بـرنامه هـاي‌ ويژه کودکـان کـه بـگذريـم، اخـبار تلويزيون‌ و تصاويري‌ که در ايام ويژه، از حـوادث جهـان به تصوير کشيده مي شود، اطلاعات زيادي دربارة جهان

در اختـيار آنان قـرار مـي دهـد. البته کودکان‌ علاقه‌ چنداني به تماشاي اخـبار‌ تـلويزيون‌ نـدارند امـا اخـبار، جـزئي از بـرنامه هـاي تلويزيونـي اسـت و خواه ناخواه در دامنة توجه آنان قرار مي گيرد. نگراني معلمان، والدين و ديگـر صاحبنظران ناشي از اين واقعيت است که کودکان‌ در‌ مورد آنچه در تلويزيون مي بينند در مـدرسه و خـيابان بـا همسالان خود گفتگو مي کنند. والدين به يک دليل ديگر نيز از آگاهي کودکان خود از حوادث جهان نگرانند، بدين‌ معني‌ که آنان‌ معتقدند تماشاي اين حوادث ممکن است حس بي گناهي و معصوميت کودکان را خـدشه دار کـند و موجب شود‌ که آنان احساس ناامني و تهديد کنند.

تاثیر اخبار جنگ در رسانه ها بر کودکان
 

اوليـن تصـاوير جـنگ، تصـاويري کلي‌ است‌ که‌ به زمان و مکان خاصي اشاره ندارد. تصوير شليک و انفجـار موشک ها در دوردست تفاوت چنداني بـا صـحنه‌ ‌‌هايي‌ که در فيلم هاي سينمايي جنگي به نمايش در مـي آيـد، ندارد اما‌ با‌ شدت‌ گرفتن جنگ، تصاوير جزئي تر مي شوند، تصوير سربازان زخـمي، اسـرا، کودکان، زنـان آواره و احسـاس‌ ترس و نـگراني را بـه کودکان القا مي کند. تحقيقات صورت گرفته پس از‌ حادثه11 سـپتامبر نشـان‌ داده‌ اسـت کـه بيـن تماشـاي تصـاوير تلويزيوني و «اختلال استرس پس از ضربه»

(PTSD) رابطـه وجـود دارد. پژوهشـگران مـعـتقدند کــه کودکـان و نوجوانـان بر حـسب ويژگــي هـاي شخصيتي خود، ممکن است با‌ تماشاي اين تصاوير افسرده و غمگين شده و يا دچار ترس و اضـطراب شـوند. آنان از اين مي ترسند که اين حوادث براي خود آنها يا کساني که دوستشان دارند اتفاق بيفتد. پوشـش‌ تـلويزيوني برخي مناقشات بين المللي ممکن است هم والدين و هم کودکان را دچـار اضـطراب کـند. برخي از کودکان کنجکاوي هاي ويژه اي دارند و مي خواهند با تماشاي تصاوير و گـوش دادن‌ به‌ صحبت هاي بزرگسالان از مسائل آگـاه شـوند. اگر اطـلاعات دريافتي اين کودکان حاکي از بحـران، شـرايط نامناسـب و بلاتکليفي باشد، اضطراب و نگراني آنان افزايش مي يابد. با اين حال شـرايط‌ سـني‌ و مـيزان رشـد و تحـول شـناختي ـ عاطفـي کودکان و نوجوانان متغيرهاي مهمي در نـوع و مـيزان واکــنش آنـان بـه اخـبار جنگ به شمار مي رود. خردسالان عموما توانايي چنداني براي تشخيص موقعيت مکانـي‌ و زمانـي‌ جــنگ‌ ‌ ‌نـدارند و به همين دليل با‌ تماشاي‌ حوادث‌ بر صفحة تلويزيون در زندگي و محيط خانوادگـي خـود احـسـاس خـطـر مـي کنند. تراز تحولي هر کودک بر نوع سؤالات، علايق و ادراک‌ او‌ تأثير‌ مـي گـذارد. بسـياري از کودکـان نسبت به سلامت‌ خود‌ و خانواده هايشان احساس نگراني مي کنند و گاه از رفتـن بـه مدرسه اجتناب کرده و دوسـت دارنـد همواره در کنار والدين‌ خود‌ باشند‌. کودکان مدرسه رو احتمالا سؤالات مشخص تري مي پرسند و برخي‌ مسائل اخلاقي و قانوني جنگ را زير سؤال مي برند. اين کودکان اغلـب درک عمـيق تـري از مسـائل انسـاني‌ و پـيامدهاي‌ اجتماعـي‌ جـنگ دارنــد و بـه همان اندازه نيز نگرانـي هـاي عمـيق تـري ابراز‌ مي‌ کنند. در مجموع واکنش هايي که کودکان و نوجوانان به اخبار و وقايع جنگ دارند عبارتند از:

ـ اشتغال‌ ذهني‌ با‌ جنگ و تمايل افراطي به صـحبت کـردن در مورد آن .

ـ نگراني شديد در‌ مورد‌ ديگران‌ به خصوص والدين و ديگر اعضاي خانواده .

ـ وابسـتگي بـه خـانواده بـراي کسـب احسـاس ايمني بيشتر‌ . اين‌ مسئله‌ به تغيير در رابطه کودک با والدين منجر مي شود و گاه او را پرتـوقع‌ و پرخـاشگر‌ و يا منزوي و افسرده جلوه مي دهد .

ـ بـروز اخـتلالات مربوط به خواب، ديدن‌ کابوس‌ هاي‌ مرتبط با جنگ، جراحت و آوارگي. اين مسائل باعث مي شود تا کودک از رفتن‌ به‌ رختخواب خـودداري کـند .

ـ تغيير در عادات غذايي، ناتواني در تطابق با تغييرات، کاهش‌ تمرکز‌ و بي‌ قراري .

ـ تماشـاي بـيش از حـد اخـبار و صـحنه هـاي جنگ ممکن است باعث شود که کودک‌ يا‌ نسبت به جـراحات معمولي حـساسيت بـيش از حـد نشان دهد و يا برخي‌ از‌ مسائل‌ و ويژگـي هـاي زنـدگي بشري مانند مرگ همنوع را امري عادي تلقي کند.

از ايـن رو‌ متخصصـان‌ علوم‌ رفتاري تأکيد دارند که والدين بايد بر نحوة تماشاي اخبار جنگ از‌ سـوي‌ کـودکـان و نـوجوانـان نظارت دقيق داشته باشند و با صحبت در مورد حـوادث رخ داده و احـساسات و عقايد کودکـان‌، به‌ اصلاح نگرش آنان پرداخته و باعث ايجاد احساس امنيت در آنان شوند. با‌ اين‌ حال گسترش رسانه هـاي گـروهي و نـفوذ آنها‌ بر‌ زندگي‌ انسان، اعمال چنين نظارتي را با مشکل‌ مـواجه‌ مي کند.

در دوران جـنگ ويتـنام، اولين جنگي که پوشش تلويزيوني داشت‌، اخبار‌ جنگ در ساعت مشخصي پخش‌ مي‌ شد و والديـن‌ بــه‌ راحـتـي‌ مي توانستند مانع از تماشاي کودکان‌ شوند‌ اما امروزه که شبکه هـاي خـبري ۲۴ ساعته، هـر پانزده دقيقه يک‌ بار‌ اخبار جنگ را با جزئيات فراوان‌ به نمايش مي گذارند‌، اعـمال‌ نـظارت دقيق بـسيار مشکل‌ شده‌ است. برخي از پژوهشگران معتقدند از آنجا که کودکان علاقه اي به اخـبار‌ و رويدادهـاي‌ دنـياي بزرگسـالان ندارنـد، تماشاي اخبار‌ جنگ‌ نمي‌ تواند چندان نگران‌ کننده‌ باشد اما در مقابل‌ مـحققان‌ ديگـر بـه واکـنش هاي کودکان به اخبار و صحنه هاي جنگ اشاره کرده و اعتقاد‌ دارند‌ که کـودکان و نـوجوانان اخبار تلويـزيون را‌ دنـبال‌ مي کنند‌ و حتي‌ به‌ انعکاس اين اخبار در‌ بين صحبت هاي بـزرگسالان حـساسيت نـشان مـي دهـند. بـا ايـن حال بايد گفت‌ جدا‌ از اين که اين نظارت چگونه‌ اعمال‌ مي‌ شود‌، بـرخي‌ تـصاوير تلويزيوني، بالقوه‌ آسيب‌ بيشتري به کودکان مي رسانند. بسياري فکر مي کنند تـنها تـصاوير واقـعي و واضـحي کـه تلويـزيون در‌ بـرنامه‌ هاي‌ خبري، گزارش ها و برنامه هاي مستند ارائه‌ مي‌ دهد‌، کـودکان‌ را‌ از‌ حــوادث جهـان آگاه مي کند، اما اکنون بايد پذيرفت کمتر چيزي در جهان وجـود دارد کـه آن را مـي توان از کودکـان مخفـي نگـه داشـت. آنـان قحطي‌ و گرسنگي مردم افريقا، خشونت، بي خانماني و آوارگي مـردم عــراق، فـلسـطين، چچـن و... را شـاهد هستند و تمام مصائب جنگ را به چشم خود مي بينند . اثـر تـصاوير هراس انگيز جنگ و خونريزي بسيار‌ واضح‌ و پذيرفتني است اما برخي اوقات تصاوير نمادين، مانند صحنه دســت و پـا زدن مــرغ دريايـي آغشـته به مواد نفتي اثر عميق تري بر کودکان دارد. سؤال اين است: اين اطـلاعات‌ چـگونه‌ بر کودکان تأثير مي گذارد و در چهارچوب سـاختار اجـتماعي آنـان از واقعيت قرار مي گيرد؟ آيـا ايـن اطلاعـات آنـان را مضـطرب مــي کــند، بـه‌ رشد‌ فکري آنان کمک مي کند‌ يا‌ آنان را بي اعتنا بار مي آورد؟

جـنگ خـليج فارس به عنوان رويدادي جهاني، بـه لحـاظ پوشش خـبري در سـراسر جـهان بي سابقه بوده و هـيچ‌ رويـداد‌ ديگـري بــه انــدازه آن‌ مـورد‌ توجه رسانه هاي گروهي نبوده است. اين مسئله را تا حدودي مـي تـوان به رشد فناوري ارتباطات نسبت داد امـا علت اصلي را بايد در مـاهيت اين جـنگ جستجو کرد. اين‌ جـنگ‌ چـه در سـال ۱۹۹۰ و چه در سال ۲۰۰۳، اگرچه کوتاه بود، تمام رسانه هاي جهان را به تسخير خود در آورد و مـهـم تـرين عناوين خبري را به خود اخـتصاص داد‌. بـررسي‌ هـايي که‌ بر روي اثـرات پوشـش خبري جـنگ دوم خليج فـارس در سـال ۱۹۹۰ صورت گرفته نشان مي‌ دهد اثرات اين جنگ حتي مردم کشورهاي دورتر را نيز در‌ بـر‌ گـرفته‌ و کودکان را دچار اضطراب کرده است.

انـتظار مـي رفت کـه تـنها کـودکان کشورهاي درگير جنگ درجـاتي از ‌‌همدلي‌ يا اضطراب را نسبت به اين موضـوع نشان دهند اما Toivonen و Cullingford در‌ تحقيق‌ خود‌

دريافتـند کـه اخـبار جنگ حـتي کـودکان کشورهاي بي طرف را نيز مـتأثر ســاخته اســت. آنـان‌ اين سـؤال را مـطرح ساختند که آيا ديدن تـصاوير مـربوط به جنگ ممکن‌ است اثر ملموسي بر‌ نگرش‌ کودکان داشـته باشـد؟ در فـنلاند کـه همانـند ساير کشورها پوشـش خـبري جــنگ گسترده و کامل بود والدين از تأثير منفي تصاوير خـشونت بـار بــر کـودکـان نـگـران شــده بودنـد و نامه هاي زيادي در اعتراض‌ به پخش صحنه هاي خشن جنگ به بنگاه هاي خبري مي فرستادند.

در مورد تأثيرات تلويزيون تحقيقات زيادي وجود دارد اما دربارة واکـنش هـاي کودکـان بــه حـوادث ويـژه اي مانـند جـنگ‌، پژوهش‌ هاي برجستة زيادي در دست نيست.

تحقـيق Toivonen و Cullingford نـه تـنها بـه دنـبال کشف شيوة واکنش کودکان به جنگ به عنوان موضوعي رسانه اي است بلکه‌ بر‌ مبناي پاسخ کودکان، واکـنش هـاي آنان را در همان زمان با در نظر گرفتن تغييرات احتمالي در طول زمان ثبت کرده است.

سؤالات اساسي تحقيق آنها عبارت بود از‌:

۱ـ‌ کودکان در مورد رويدادهاي رسانه اي مانند جنگ خليج فارس چه نـوع اطـلاعاتي کسب مي کنند؟

۲ـ آيـا اطلاعـات مـربوط به جنگ خليج فارس تأثيري بر عملکرد تحصيلي کودکان در‌ مدرسه‌ داشته‌ است ؟

۳ـ در مـواردي مانـند‌ جـنگ‌ خليج‌ فارس، واکنش کـودک ان مـقطع ابتدايي به رسانه هاي گـروهي چـگونه است ؟

آنـان اطلاعـات و داده هـاي تحقيق خود را در سه‌ مرحله‌ جمع‌ آوري کردند: مرحله نخست، يک هفته پـس از‌ آغـاز‌ جـنگ، مـرحله دوم، بلافاصـله پس از آتش بس و مرحله سوم، پس از آرامش نسبي اوضـاع مــنطقه. همـان طور که‌ انـتظار‌ مـي‌ رفت نتايج نشان داد که تقريبا همه کودکان، صرف نظر‌ از سن، جنس، مدرسـه و محل سکونت، دچار اضطراب جنگ هستند اما جالب ترين و شايد مهم ترين نتيجة اين‌ پژوهش‌ يـادآوري‌ نقـش بسـيار مـهـم رســانه هاي گروهي در فراهم کردن اطلاعات مهم‌ براي‌ کودکان بود. براي بزرگسالان، تلويزيون و روزنامه ها منابع مهم اطلاعات به شمار مي روند. روزنامه ها‌ و تلويزيون‌ کارآمدترين‌ مجـاري در عرصـه اطلاعـات تازه و آگـاه نـگاه داشتن مـردم از وقايع هستند‌. اين‌ مسئله‌ تا حدود زيادي در مـورد کودکـان نـيز صـادق اسـت. با اين تفاوت که آنان‌ اغلب‌ بـه‌ صورت فعال به دنبال کسب اطلاعات نيسـتند و به اخبار کمتر از سـاير بـرنامه هـا‌ علاقه‌ نشان مي دهند. با اين حال نتايج اين تحقيق نشان داد که مـيزان‌ تماشـاي‌ برنامه‌ هاي خبري تلويزيون و نـگرش ‌ ‌مـثبت به تلويزيون با سطح آگاهي کودکان از جنگ رابطه‌ دارد.‌ البته اين که آيا پيام واقعا به مـخاطب مـنتقل مـي شود يا نه‌ کمتر‌ مورد‌ بررسي قرار گرفته است. اصـولا رسانه ها بيشتر علاقه مند به بـررسي هاي کمي و برآورد‌ ميزان‌ مخاطبان خود هستند. با اين حال به نظـر مـي رســد که تأثير‌ رسانه‌ هـاي‌ گـروهي در دانش و آگاهي هاي مخاطبان از وقايع جهان روز به روز در حـال افـزايش‌ اسـت‌.

جـنگ‌ اخير امريکا عليه عر اق نشان داد که رشد روزافزون فناوري نقش‌ مؤثري‌ در جـريان سـازي اطلاعاتـي دارد و ارسال گزارش هاي مستقيم از حوادث جـهان اين نقش را در‌ اطلاع‌ رساني ممتاز و بي رقيب جلوه داده است. نتايج تحقيق پيش گفته نشان‌ داد‌ که ميزان آگاهي و هوشياري کودکان نسـبت به‌ واقعه‌ اي‌ مانند جنگ خليج فارس به شدت تحت‌ تأثير‌ ميزان پوشش رسـانه اي آن واقـعه است، به گونـه اي کـه اگـر حتـي‌ در‌ مرحله اي پس از پوشش‌ کامل‌ خبري، ناگهان‌ پوشش‌ واقعه‌ قطع شود، ميزان هوشياري کودکان نسبت‌ به‌ آن واقعه نيز کم خواهد شد. پژوهشگران ياد شده از کودکان خواسته‌ بـودند‌ تـا در سه مرحله آغاز جنگ‌، آتش بس و استقرار آرامش‌، نگراني‌ هاي خود را در چهار‌ مقولة‌ عملکرد تحصيلي، سـلامتي، آلودگـي محـيط زيسـت و جنگ درجه بندي کنند. نتايج نشان داد‌ که‌ پس از اعلام آتش بـس‌ و بـهـبود‌ نسـبي‌ اوضـاع، از ميزان‌ پوشش‌ خبري اين جنگ به‌ شدت‌ کاسته شد. بازتاب اين مسئله در ميزان اضطراب و نگراني کودکان در خصوص چهار مقوله‌ فوق‌ به گونه اي بود که موجب‌ کاهش‌ اضطراب جنگ‌ شـد‌ امـا‌ نـگراني از آلودگي محيط‌ زيست و عملکرد تـحصيلي را افـزايش داد. اين مـسئله بيانگر اهميت و نقش رسـانه هـاي گروهي به‌ خصوص‌ تلويزيون در زندگي کودکان است. همچنين‌ از‌ کودکان‌ خواسته‌ شده‌ بود تـا برنامه‌ هاي‌ مـختلف تـلويزيوني را بـا هم مقايسه کنند و به طور مشخص نشان دهـند کـدام يک از مطالب‌ روزنامـه‌ هـا‌ را بـه ياد دارند. نتايج نشان داد‌ که‌ برخلاف‌ تصور‌ عامه‌، کودکان‌ و نوجوانان وقت خود را تنها صـرف تماشاي بـرنامه هـاي کـارتوني و گوش دادن به موسيقي پاپ نمي کنند، بلکه به حوادث جاري جـامعه و جهـان نيز اهميت مي دهند‌. در مورد تلويزيون، تماشاي اخبار در بين شش گزينه، رتبة سوم را به دست آورده بود.

تاثیر اخبار جنگ در رسانه ها بر کودکان
 

بــه نـظـر مــي رسد که اکنون مي توان دو جهان متمايز را در زندگي‌ کودکان‌ و نوجوانان مـشخص کـرد: جهان اول، جهان مدرسه و آموزش هاي رسمي با انبوه برنامه هاي درسي به شدت کنترل شده اي اسـت کـه کـودکـان آن را مـي پذيـرند امـا ضـرورت‌ و اهـداف‌ آن را درک نمـي کنـند؛ جهان دوم جهان آگاهي هاي بـي درنـگ از حـوادث جهان است که از طريق رسانه هاي گروهي در‌ اختيار‌ کودکان قرار مي گيرد و به‌ هـمين‌ دليل اثـرات آن غـيرقابل پيش بيني و عميق ارزيابي شده است.

روان شناسـان و سـاير متخصصـان علـوم رفـتاري و اجتماعـي براي کاستن از آثـار نـاخوشايند اخبار و صـحنه‌ هاي‌ جنگ به نمايش در‌ آمده‌ در تلويزيون به والدين توصيه مي کنند تـا مـوارد زير را مـد نظر داشته باشند:

۱ـ خردسـالان و کودکـان زيـر سـن مدرسـه نـبايد شاهد تصاوير و صحنه هاي جنگ و خـونريزي از تـلويزيون‌ باشند‌. بنابراين، عادات تماشاي تلويزيون را بايد به گونه اي تغيير داد که امکان تماشاي اين نـوع صــحنه هــا بـراي خردسـالان بسـيار محـدود شود. با اين حال ممکن است کودکان در‌ زمينه‌ اين مسائل‌ سؤالاتي داشته بـاشند زيرا بـه هر حال چيزهايي از دوستان و همسالان خود مي شنوند. بايد به طور‌ سـاده و صـادقانه بـه اين سؤالات پاسخ گفت و احساس امنيت و اطمينان را‌ در‌ آنان‌ تقويت کرد.

۲ـ در مورد کودکان مدرسه رو، بايد راهنمايي هـاي لازم را بـراي تـماشاي حوادث و رخدادهاي‌ ‌‌جهان‌ در اخـبار و بـرنامه هاي تلويزيوني ارائه داد. والدين بايد به همراه کودکان خـود‌ بـه‌ تماشاي‌ برنامه ها بپردازند و در تفسـير اخبار و حوادث به آنها کمک کنند. کودکان را بايد به‌ تماشاي انـتقادي حـوادث و اخبار رسانه اي تشويق کرد و به آنها آموخت که رسانه‌ ها در بسياري از‌ مـواقع‌ در صـحت اخبار دخل و تصرف مي کنند و بر حـسب مـنافع خـود جنبه هاي منفي يا مثبت حوادث را برجسته مـي سـازند.

۳ـ در مورد نوجوانان نيز تشويق به تماشاي منتقدانه برنامه‌ ها و افزايش سواد رسانه اي يک اصـل مـهم اسـت. تحلـيل محتواي برنامه هـا بـه نوجوانان کـمک مـي کـند تا حوادث را آن چنان که هست، تـفسير کـنند. بـايد بـه آنـان آموخـت‌ کـه‌ تحـت تأثير رسانه قرار نگيرند و در صورت لزوم بـه مـنابع ديگر اطلاعات نيز مراجعه کنند.

بیشتر بخوانید:

ازدواج زودﻫﻨﮕﺎم و تاثیر آن ﺑﺮ ﺳﻠﺎﻣﺖ ﺟﻨﺴﯽ ﮐﻮدﮐﺎن و ﺳﺎزوﮐﺎرﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آن

 

منبع: کودکان و اخبار جنگ در رسانه ها - محمد رضا رضایی بایندر - پژوهش های ارتباطی -  شماره 34- 1382

پایگاه خبری حقوق نیوز - حقوق کودکان در جهان

 



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: