حقوق خبر

مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت پایانی)

رویداد بسیار جالبی که در پیش روی جامعه شناسی در ایران قرار گرفته است، شکل گیری جامعه شناسان نسل چهارم است.

 مناسبات بین نسلی در حوزه علم (قسمت ششم)
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

مناقشه نسل چهارمی ها

این جامعه شناسان بیشتر از شرایط بعد از اصلاحات متأثر بوده اند و در زمان حاضر زیست می کنند. آن ها ضمن این که به جهان ایرانی فکر می کنند، نوع رابطه بین جهان ایرانی را با جهان مورد نظر دارند. مسائل آن ها تا حدود زیادی جهانی است. سوالات عمده این جامعه شناسان فرا نسلی است. آن ها کمتر سعی دارند تا به دفاع از یکی از نسل ها و نفی و نقد نسل دیگر بپردازند. به بعضی از سوالات آن ها توجه کنیم:

به نظر شما، استادان ما جامعه ی ایران را تا چه حد می شناسند؟ مسائل علوم اجتماعی را چه می دانید؟ چه قدر از علوم اجتماعی در دیگر دانشگاه ها وطلع هستید؟ آیا آینده شغلی تان را می دانید؟ چند بار تحقیق انجام دادید؟ چه تناسبی بین جامعه شناسی ایران با جامعه شناسی در جهان وجود دارد؟

مسئله اساسی جامعه شناسان نسل چهارمی این است که این جامعه شناسی چه تناسبی با جامعه شناسی جهانی دارد. اگر بخشی از جامعه شناسی جهانی است چه گونه می تواند مدرنیته ایرانی را توضیح دهد؟ چگونه می توان اصلاحات را توضیح داد؟ چگونه می توان عدالت را توضیح داد؟ ظهور آقای احمدی نژاد را چگونه می توان توضیح داد؟ چگونه می تواند بمب و مسائل خیابانی و محلی را توضیح داد؟ این جامعه شناسی چگونه می تواند زندگی زیسته و زندگی روزمره ما را توضیح دهد؟ این نوع سوالات بسیار جدید است که نه مسئله جامعه شناسان نسل اول، و نه مسئله جامعه شناسان نسل دوم و سوم بود. مسئله نسل چهارمی ها زندگی پیرامونی در جهان معاصر است. این سوال،  سوال اساسی جامعه شناسان نسل چهارم است. حالا جامعه شناسان چه می کنند؟ این را به عنوان یک بحث پیش پا افتاده در مطالعات فرهنگی یا مطالعات رسانه ای مطرح کرده و پاسخ های شیک هم به این سوالات بنیادی و اساسی می دهند؟

ارتباط بین نسلی در جامعه شناسی

همان طور که ملاحظه شد هر یک از نسل های چهارگانه در جامعه شناسی از یک دیگر متمایز بوده و تا حدود زیادی به لحاظ زمانی و تاریخی، ساز و کارهای متعددی پیدا کرده اند و شرایط و عواملی در ایجاد پیوند و رابطه بین آن ها تا حد تعارض شکل گرفته است. در ادامه به بعضی از این عوامل و شرایط می پردازیم:

1. باقی ماندن مسئله مدرنیته در طول هفتاد سال گذشته و تازگی آن موجب شده است تا همه نسل های جامعه شناسی به شکلی با آن درگیر باشند. هر یک به صورتی در مقابل این موضوع و مسئله قرار داشته و سعی کرده اند تا ضمن فهم آن پاسخی هم برای مشکلات آن بیابند. ای نوع رابطه با مدرنیته خود موجب شده است تا نوعی ارتباط بین نسلی شکل بگیرد.

2. محور بودن بعضی از متون اصلی جامعه شناسی برای همه جامعه شناسان این چهار نسل موجب شده تا فضا های مفهومی و نظری مشترکی ایجاد شود. به عنوان نمونه می توان به نقش محوری کتاب مراحل اساسی در اندیشه جامعه شناسی ریمون آرون، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی لوئیس کوزر، نظریه های جامعه شناسی جرج ریتزر، جامعه شناسی آنتونی گیدنز، قواعد روش جامعه شناسی و تقسیم کار اجتماعی امیل دورکیم و بسیاری از کتب دیگر که بیشترین ارجاع را داشته است، اشاره کرد.

3. مسئله و مناقشه دین و علم، دین و مدرنیته و سنت و مدرنیته نیز تا حدود زیادی موجب همپوشی مفهومی و مسئله ای نسل های متعدد جامعه شناسی شده است. اکثر جامعه شناسان ایرانی بر اساس تعلق به پاردایم سنت و مدرنیته به بحث در مورد دین و جامعه ایرانی و رابطه آن دو با جهان معاصر پرداخته اند.

4. توسعه ایران نیز به صورت های متعدد مسئله مشترک همه نسل های جامعه شناسی در ایران بوده است. نسل اول و دوم با ارتباط ارگانیکی با سازمان مدیریت و برنامه ریزی به مسئله توسعه توجه کرده اند. نسل سوم و چهارم با تأکید بر ایران مدرن و آسیب شناسی توسعه در این فضا قرار گرفته اند. در این صورت هر چهار نسل از این طریق با هم پیوسته شده اند.

5. وقوع انقلاب اسلامی نیز یک عنصر اساسی پیوند زننده به لحاظ تجربی و مفهومی بین نسل ها می باشد. انقلاب اسلامی در سال 1357 به وقوع پیوست که نسل اول و دوم با یک دیگر در سازمان رسمی جامعه شناسی کار می کردند. پس از یک دهه نسل سوم و سپس نسل چهارم به میدان جامعه شناسی وارد شدند. حضور نزدیک چهار نسل در این حادثه و تلاش در فهم آن و درک اثرات انقلاب اسلامی بر جامعه، امکانی در ایجاد پیوند فرانسلی بین جامعه شناسان ایرانی فراهم آورده است.

6. وجود مجلات، گروه های آموزشی، امتحان کنکور کارشناسی ارشد و دکتری، انجمن های علوم اجتماعی، و کنفرانس های ملی و حضور هم زمان (حیات بیشتر افراد نسل ها در زمان حاضر) موجب شده است تا به نوعی روابط بین نسلی شکل بگیرد. کمتر دیده شده است تا نسل ها متفاوت به انجام کار متضاد با نسل دیگر بپردازند. عموم حضورها با یک دیگر بوده است. این خود یکی از امکان های مناسب در پیوند بین نسلی است. به این دلیل است که می توان مدعی شد جامعه شناسان ایرانی در فضایی فرا نسلی با یک دیگر زندگی می کنند، نه فضای بین نسلی این فضا محصول تعامل بین نسلی جامعه شناسان در دوره حاضر است.

 

بیشتر بخوانید:

تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار

تجربه نسلی به روایت محمدعلی فروغی

مناسبات بین نسلی در حوزه خانواده

مقاسه میزان مذهبی بودن مردم در ایران و جهان

مناسبات بین نسلی در حوزه علم

 

 

 

منبع: کتاب جامعه شناسی ایران: جامعه شناسی مناسبات بین نسلی- تقی آزاد ارمکی

تهیه کننده: محمدی

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات اجتماعی



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: