حقوق خبر

شناخت اساطیر ایران (قسمت اول)

دین یا اساطیر هیچ ملتی را نمی توان جدا از بافت تاریخی آن دریافت. بدین منظور اطلاعاتی درباره تحولات فرهنگی و نفوذ های گوناگونی که دست اندر کار بوده اند، لازم است. بنابراین، باید نخست به تاریخ ایران بپردازیم.

شناخت اساطیر ایران (قسمت اول)
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

طرح کلی تاریخ ایران

در گذشته بسیار دور اقوامی که اکنون در اروپا و ایران و هند زندگی می کنند، همه به یک گروه از قبایل تعلق داشتند که اکنون آن ها را هندواروپائیان می نامند. اینان که شاید در اروپای مرکزی می زیستند، به تدریج شاخه شاخه شدند و ملت های خاصی را تشکیل دادند. آریائیان که بخشی از این مجموعه اقوام بودند، راهی جنوب شرقی شدند و در هزاره دوم و اول پیش از میلاد بر هند و ایران یورش بردند. نباید تصور کنیم که اینان سپاه واحد نظام یافته بزرگی بودند، بلکه باید گفت گروه های قبیله ای کوچکی بودند که هرکدام مستقلا در جایی مستقل شدند و سرانجام پس از گذشت قرن ها شمار آنان چنان افزایش یافت که بر آن سرزمین ها مسلط گشتند.

اقوامی که در هند و ایران استقرار یافتند، به هندوایرانیان معروفند. دین آنان در مجموعه ای از سرودهای باستانی هندی به نام ریگ ودا و سرودهای باستانی ایرانی به نام یشت ها حفظ شده است. این دین بازتابی است از روش زندگی آنان که چادرنشین و جنگجو بودند، از زیبایی طبیعت لذت می بردند و در عین حال از دشمنی و بدخواهی آشکار آن در هراس بودند؛ در این سرودها از زیبایی سپیده دم و از وحشت خشکسالی بحث بسیار در میان است. خدایان آنان یا صورت های شخصیت یافته ای از آرمان هایی مانند «راستی» اند یا پدیده های طبیعی همچون طوفان یا قهرمانان ماجرا جو مانند ایندرَه و کِرِساسپَه (گرشاسب) که غول های تهدید کننده بشر را نابود می کنند.

اگرچه هم هندیان و هم ایرانیان در ورای این میراث (مشترک) در باورهای خویش تغییراتی داده و آن ها را تحول بخشیده اند، با این همه به خوبی مشهود است که تا چه اندازه این میراث هنوز بر اسطوره ها و مناسک آنان نفوذ دارد. از آن جا که استقرار هندوایرانیان امری تدریجی بوده و آثار برجای مانده باستان شناسی طبعا بسیار اندک است، تعیین تاریخ فتح سرزمین ها با دقتی نسبی دشوار است. به هر حال چنین می نماید که آنان در حدود 800 پیش از میلاد بر این نواحی تسلط یلفته بودند.

زردشت پیامبر بزرگ ایران بود. بر حسب سنت، زمان او را حدود 551-628 ق.م. می دانند، اگرچه ممکن است وی قرن ها پیش از این زیسته باشد. اعتقاد عموم (دانشمندان) این است که موطن او در دشت های آسیای میانه بوده است. تعلیمات زردشت از طریق سرودهایش که گاثه ها (گاهان) نام دارد، پس از گذشت قرن ها به دست ما رسیده است. زردشت خود روحانی بوده و گاهان او به سبک و وزنی سنتی سروده شده است که شباهت به وداها، سرودهای هندیان باستان دارد. اما افکار او به نسبت قابل ملاحظه ای با آن ها تفاوت دارد. بدیهی است که او از اساطیر سنتی آگاه بوده است، اما آن چه توجه خواننده گاهان را به خود معطوف می دارد، روش انتزاعیی است که او در تعبیر آن ها به کار می برد. مثلا از هفت موجود، «نامیرایان نیکوکار»، سخن می گوید که پسران و دختران خدا یعنی اهوره مزدا هستند، اما خصوصیت آن ها از نام هایشان معلوم می شود:«روح مقدس»، «اندیشه نیک»،«راستی»،«شهریاری»، «اخلاص»، «کمال» و «نامیرایی». اینان همه جلوه هایی از خدا هستند که انسان می تواند در صورتی که راه «راستی» را پیش بگیرد، در داشتن آن ها با خدا شریک باشد، زیرا راه «راستی» انسان را به «اندیشه نیک» و «اخلاص» رهنمون می شود و از آن طریق مردمان به «کمال» و «نامیرایی» و «شهریاری» دست می یابند. فقط «روح مقدس» یا «روح آفریننده» به خدا تعلق دارد.

 

بیشتر بخوانید:

اختلال های رفتاری شخصیت مظفرالدین شاه(قسمتهای دیگر)

تعریف اسطوره در میان اندیشمندان ایرانی

نگرش انتقادی به نسبت اسطوره و حقیقت

 

منبع: شناخت اساطیر ایران-جان هینلز- ترجمه:ژاله آموزگار،احمد فضلی

پایگاه خبری حقوق نیوز- تایخ و تمدن

 



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: