حقوق خبر
تساهل و تسامح (Tolerance)

تساهل و تسامح؛ سیر تاریخی، مبانی و حوزه های آن (1)

مفهوم اصطلاحی تلرانس عبارت است از ممانعت نکردن از سر آگاهی، اختیار و قصد، با عقاید یا رفتاری که مورد پذیرش یا مورد علاقه نیست، و نیز مداخله نکردن در آنها

تساهل و تسامح (1)
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

ریشه لغوی تساهل و تسامح

تلرانس از ریشه ی لاتینی tolero به معنای شکیبایی، تحمل کردن، ابقا نمودن، و تجویز است. مصدر tollo به معنای حمل نمودن، بردن و اجازه دادن است. بنابراین گویا این واژه همواره مفهومی از تحمل را در خود دارد. واژگان تسامح، تساهل، رواداری، حلم و مدارا را برای این واژه برابر نهاده اند. تسامح و تساهل را آسان گیری، آسان کردن، و با همدیگر به آسانی رفتار نمودن معنی نموده اند.

اما مفهوم اصطلاحی تلرانس عبارت است از ممانعت نکردن از سر آگاهی، اختیار و قصد، با عقاید یا رفتاری که مورد پذیرش یا مورد علاقه نیست، و نیز مداخله نکردن در آنها. این عقیده یا رفتار ممکن است مذهبی، سیاسی، اخلاقی و...بوده باشد. بر همین مبنا تساهل و تسامح ساحتهای گوناگونی پیدا می کند. معمولاً تعبیر «خشونت» را در مقابل این مفهوم به کار می برند.

عده ای از سر بی دقتی تساهل و تسامح را به معنای پذیرش چیزی که مورد قبول نیست معنا کرده اند. اما تساهل و تسامح – خصوصاً اگر بر مبنایی غیر از مبنای معرفت شناختی و نسبی گرایانه استوار باشد- مستلزم پذیرش رأی طرف مقابل نیست؛ و بلکه اساساً تساهل و تسامح بیشتر در مواردی صادق است که اختلافی در کار باشد؛ و اصولاً چه بسا بتوان گفت منحصر به همین مورد است؛ چرا که در صورت پذیرش رأی دیگری به نظر می رسد موضوعی برای تساهل باقی نخواهد ماند. البته شاید مسامحتاً بتوان مراد از پذیرش را همان خودداری کردن از ممانعت دانست.

برای فهم بهتر مفهوم اصطلاحی تساهل، مناسب است به مؤلفه هایی که در این مفهوم ذکر شده توجه کنیم: 1- وجود تنوع و اختلاف 2- ناخشنودی و نارضایتی 3- وجود آگاهی و اختیار 4- عدم ممانعت و مداخله با وجود قدرت و توانایی.

البته علاوه بر این چهار مؤلفه، برخی دیگر شرایط افزونی را قایل شده اند اما به هر صورت تساهل با بی تفاوتی یا طفره و تعلل متفاوت است. زیرا بی تفاوتیِ فرد بی تفاوت معمولاً بر اساس عوامل روانی است؛ اما تساهل، روشی است که آگاهانه و به شکل مدلل پذیرفته شده است. به یاد داشته باشیم که در تساهل اصطلاحی قدرت برای مداخله وجود دارد؛ اما در حلم لزوماً چنین قدرتی ملحوظ نیست.

امروزه در فرهنگ غرب، تلرانس یا تساهل، تنها صفت شخص و رفتار شخصی نیست؛ بلکه خصلتی است مربوط به ادبیاتِ سیاسی و روشی است که حکومت به کار می گیرد. تساهل – با مبانی خاصی که ذکر خواهد شد- یکی از عناصر و ویژگیهای مهم فلسفه لیبرالیسم و رفتار لیبرالی محسوب می شود.

بیشتر بخوانید:

فمینیسم

مکتب اصالت انسان یا اومانیسم (Humanism) چیست؟

پروتستانیسم؛ پیشینه ی تاریخی، عقاید و فرقه ها

 

منبع: فرهنگ واژه ها - عبدالرسول بیات

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات سیاسی



+ 0
مخالفم - 0

 

سرخط خبرها: