حقوق خبر

بررسی پیشینه و مبانی مربوط به سنگسار در اسلام (قسمت اول)

سنگسار عبارت اند از نوعی سیاست که آدمی را تا کمر در خاک نشانده بر آن سنگ باران کنند، به حدی که بمیرد. در شریعت اسلامی سنگسار حد زنای محصنه است.

تعریف سنگسار

سنگسار عبارت اند از نوعی سیاست که آدمی را تا کمر در خاک نشانده بر آن سنگ باران کنند، به حدی که بمیرد. در شریعت اسلامی سنگسار حد زنای محصنه است.

در فقه، سنگسار مجازات مجرمی است که محصن بوده و مرتکب زنا شده است. اگر مجرم مرد باشد تا محل خاصره و اگر زن باشد تا سینه دفن می شود و سپس آنقدر سنگ به طرف او پرتاب می کنند تا بمیرد. یکی از مسائلی که به عنوان فتوای مشهور بین فقهای اسلام رایج می باشد، حد جرم است. از نظر فقها رجم به معنی آن است که اگر مرد یا زن همسردار (محصن و محصنه) زنا کردند و خود 4 بار بدان اقرار و اعتراف نمودند و یا 4 مرد شاهد عادل یا 3 مرد عادل و 2 زن عادل، جزئیات موضوع را بدون ابهام و به روشنی شهادت دادند و تفاوتی به لحاظ زمان و مکان و ... در مورد آنچه شهادت دادند، وجود نداشت؛ حد سنگسار بر آنان جاری خواهد شد.

در مقابل مجازات شلاق و جرم زنا که به حد اصغر مشهور است، فقها مجازات سنگسار را حد اکبر دانسته اند.

در تمام جهان اسلام، اکنون تنها 6 کشور نیجریه، سودان، عربستان سعودی، افغانستان، امارات متحده عربی و ایران حکم سنگسار را در قوانین جزایی خود گنجانده اند.

در برخی کشور های دیگر اسلامی، قانون سنگ سار به طور موردی در برخی ایالت ها و استان ها اجرا می شود و در مابقی کشورهای اسلامی این حکم تعطیل شده است.

پیشینه سنگسار در جوامع بشری

الواح سومری، قدیمی ترین اسنادی است که قوانین بشری را در خود جای داده است. قدمت این الواح که مربوط به زمان سومریان در بین النهرین است، به 2400 سال قبل از میلاد مسیح برمی گردد. در برخی از این اسناد تاریخی آمده است:

کسی را که دزدی کرده و زنی را که با دو مرد زناشویی کرده، باید سنگسار کرد. زنی را که به مردی چیزی را که نباید می گفته، باید دهانش را با آجر پخته کوبید تا دندان هایش خرد شوند.

درقوانین حمورابی که مربوط به 2000 سال قبل از میلاد مسیح است، درباره مجازات زن زناکار و خیانت کار به غرق کردن زن اشاره شده است. در زمان هخامنشیان در ایران، مجازات سنگسار به منزله کیفر خیانت به وطن، هتک ناموس و ایجاد رابطه با کنیزان پادشاه پیش بینی شده است. در زمان ساسانیان نیز این مجازات وجود داشته است.

پیشینه سنگسار در ادیان ابراهیمی

اول: حکم سنگسار در یهود

سنگسار یکی از شیوه های رایج در زمان شکل گیری کتاب مقدس بوده است. جرایمی که در عهد قدیم مستوجب اعدام به شیوه سنگسار است، عبارت اند از:

قربانی فرزند برای بت ها: هرکس از فرزندان خود برای بت ها قربانی بدهد، قوم زمین او را به سنگ، سنگسار کنند.

جادوگری: مرد و زنی که صاحب اجنه یا جادوگر باشند، البته کشته شوند؛ ایشان را به سنگ، سنگسار کنید. خون ایشان بر خود ایشان است.

کفرگویی: هر که اسم یهوه را کفر گوید، هر آینه کشته شود؛ تمامی جماعت او را البته سنگسار کنند؛ خواه غریب، خواه متوطن؛ چون که اسم را کفر گفته است، کشته شود.

حرمت شکنی روز سبت (شنبه): و چون بنی اسرائیل در صحرا بودند، کسی را یافتند که در روز سبت هیزم جمع می کرد. کسانی که او را یافتند که هیزم جمع می کرد، او را نزد موسی و هارون و تمامی جماعت آوردند و او را در حبس نگاه داشتند؛ زیرا که اعلام نشده بود که با وی چه باید کرد، و یهوه به موسی گفت: این شخص البته کشته شود. تمامی جماعت او را بیرون از لشکرگاه با سنگ ها سنگسار کنند. پس تمامی جماعت او را بیرون از لشکرگاه آورده او را سنگسار کردند و بمرد، چنان که یهوه به موسی امر کرده بود.

دعوت کردن به بت پرستی: اگر برادرت که پسر مادرت باشد یا پسر یا دختر تو یا زن هم آغوش تو یا رفیقت که مثل جان تو باشد، تو را در خفا اغوا کند و گوید که برویم و خدایان غیر را که تو و پدران تو نشناختید، عبادت نماییم، از خدایان امت هایی که به اطراف شما می باشند خواه به تو نزدیک و خواه از تو دور باشند، از اقصای زمین تا اقصای دیگر آن، او را قبول مکن و او را گوش مده و چشم تو بر وی رحم نکند و بر او شفقت منما و او را پنهان مکن. البته او را به قتل رسان، دست تو اول به قتل او دراز شود و بعد دست تمامی قوم، و او را به سنگ، سنگسار نما تا بمیرد؛ چون که می خواست تو را از یهوه خدایت که تو را از زمین مصر از خانه بندگی بیرون آورد، منحرف سازد، و جمیع اسرائیلیان چون بشنوند، خواهند ترسید و بار دیگر چنین امر زشت را در میان شما مرتکب نخواهند شد.

زنا: بخش عهد قدیم کتاب مقدس، سنگسار را به منزله مجازات زنا در مورد زنای محصنه و غیر محصنه پیش بینی کرده است. بخش های متعددی از عهد قدیم به این امر اشاره دارد. برای نمونه، در آیات 2422 از سفر دوم تورات چنین آمده است: اگر مردی دیده شود که با زنی شوهر دار در بستری جمع شده، باید هر دو کشته شوند؛ هم آن مرد که با زن جمع شده، و هم زن، تا به این وسیله شر از میان بنی اسرائیل کنده شود. اگر دختری باکره که نامزد مردی شده به مردی برخورد کند و آن مرد در آن شهر با وی جمع شود، باید آن دو را به طرف دروازه آن شهر بیرون ببرید و هر دو را سنگ باران کنید تا بمیرند؛ آن دختر به جرم این که در شهر بود و می توانست فریاد بزند و برای حفظ ناموس خود مردم را به کمک طلب کند و آن مرد را به جرم اینکه زن صاحب شوهری را ذلیل و بی آبرو کرده. پس به وسیله سنگ باران شر را از بین خود بیرون کنید.

دوم: حکم سنگسار در مسیحیت

قبل از اینکه شواهد و دلایلی از مسیحیت و عملکرد حضرت عیسی (ع) در مورد سنگسار بیاوریم، ذکر این مورد ضرورت دارد که دین مسیحیت از ادیانی است که صاحب شریعت نیست. در کتاب مقدس مسیحیان تصریح شده است که شریعت عیسی (ع) بر اساس احکام تورات است. کتاب مقدس مسیحیان در حقیقت از دو قسمت عهد عتیق و عهد جدید تشکیل شده است. عهد عتیق که به منزله آموزه های منسوب به حضرت موسی و دیگر انبیای بنی اسرائیل شهرت یافته، در حقیقت همان احکامی است که حضرت عیسی (ع) فرمان به عمل کردن آن داده است. به عبارت دیگر، این که گفته شود دین مسیحیت، دین رحمت و عطوفت است و در آن حکم به اعدام، قصاص، سنگسار و ... و جود ندارد، مغالطه ای بیش نیست؛ زیرا اولا، دین مسیحیت در مقام بیان احکام جدیدی نبوده است و احکام شریعیت موسی و پیامبران قبلی را تأیید و تثبیت کرده است. قرآن کریم در این زمینه تصریح می کند:

و از پی آن رسولان، باز عیسی پسر مریم را فرستادیم که تصدیق به درستی توراتی که پیش او بود داشت و انجیل را نیز به او دادیم که در آن هدایت و روشنی (دل ها) است، و تصدیق به درستی تورات که پیش از او بود دارد و راهنمایی خلق و اندرز برای پرهیزکاران عالم است.

ثانیا، اجرای گسترده ی سنگسار برای جرایم مختلف، توسط حکومت هایی که به پشتوانه کلیسا و عالمان مسیحیت و به نام احکام مسیحیت اجرا می شد، مؤید دیگری بر این ادعاست. مجازات های سنگسار بر اساس دستورهای ارباب کلیسا و به مثابه بخشی از دستورهای دینی مسیحیت تا اواخر قرن 18 میلادی در غرب به طور گسترده ای اجرا می شد؛

ثانیا، در برخی از همین اناجیل تحریف شده موجو نیز آیاتی بر وجود حکم سنگسار و تقریر اجمالی آن توسط حضرت عیسی (ع) وجود دارد. فصل هشت انجیل یوحنا درباره حکم زن زناکاری است که حضرت عیسی (ع) در مورد او چنین مقرر می دارد:

فریسیان زنی را که در حال زنا گرفته بودند، کشان کشان به مقابل جمعیت آوردند و به عیسی گفتند: استاد! ما این زن را به هنگام عمل زنا گرفته ایم. او مطابق قانون موسی باید کشته شود، ولی نظر شما چیست؟ عیسی سر را پایین انداخت و با انگشت بر روی زمین چیزهایی می نوشت. سران قوم با اصرار می خواستند که او جواب دهد. پس عیسی سر خود را بلند کرد و به ایشان فرمود: بسیار خوب؛ آن قدر بر او سنگ بیندازید تا بمیرد. ولی سنگ اول را کسی به او بزند که خود تا به حال گناهی نکرده است.

حضرت عیسی (ع) خود به شریعت موسی اعتقاد داشت؛ اما بعد از او حوادثی رخ داد و شخصی به نام پولس، اعمال شریعت موسی را در نجات بی اثر دانست و معتقد شد برای نجات، تنها ایمان به عیسی کافی است و شریعت، جریمه انسان گناهکار بود. گناه اولیه که حضرت آدم مرتکب شد و از بهشت به زمین فرود آمد، در نسل بشر باقی ماند و جریمه این گناه، انجام احکام شریعت بود؛ اما هنگامی که عیسی آمد و به صلیب کشیده شده، در راه گناهان بشر قربانی شد؛ گناه اولیه، کفاره داده شد و انسان پاک شد و دیگر جریمه او، یعنی شریعت بخشیده شد. این ها نمونه ای از تحریفاتی است که بعدها در دین مسیحیت وارد شد.

روایتی از امام صادق (ع) بر اجرای حکم سنگسار توسط حضرت عیسی (ع) بر مرد زناکار خبر می دهد:

امام صادق (ع) فرمود: مردی نزد عیسی بن مریم (ع) آمد و به او گفت:«یا روح الله من زنا کرده ام مرا پاک کن». عیسی (ع) امر کرد:«کسی در جایی نماند؛ بلکه همه بیرون آیند برای پاک ساختن فلان کس». پس هنگامی که وی با مردم گرد آمدند و مرد برای سنگسار در حفره شد، فریاد زد:«مرا حد نزند آن کس که حدی به گردن دارد». پس همه مردم رفتند؛ جز یحیی و عیسی (ع). پس یحیی (ع) به وی نزدیک شد و گفت:« ای گنهکار! مرا موعظه کن». مرد گفت:«نفس خود را در کارها رها نکن که آزادانه هرچه هوا کند آن را انجام دهد؛ زیرا این موجب سقوط تو باشد». یحیی (ع) فرمود:«بیشتر برایم بگو». مرد گفت:«خطاکار را به خطایش ملامت و سرزنش نکن». گفت:«برایم بیشتر بگو». مرد گفت:«سعی کن غضب نکنی». یحیی (ع) گفت:«مرا بس است».

 

منابع:

بررسی حکم سنگسار از منظر فقه و حقوق بشر- محمدرضا کدخدایی / محمدرضا باقرزاده- سال اول، شماره دوم، زمستان 1390

اجراي سنگسار در زمان حكومت غير معصوم (با تاكيد بر دوران معاصر)- دكتر جميله كديور

بررسی حکم سنگسار در اسلام (پیشینه، شرایط، ادله)- محمدرضا کدخدایی- بهار 1390



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: