حقوق خبر
پرویز درگی

چهل گفتار پیرامون ارتقای مهارتهای شخصی در کسب و کار (قسمت 7)

نقشه ی ذهن یکی از شیوه های بصری نمایش ایده ها و مفاهیم نهفته در پستوهای ذهنی ما است. نقشه برداری ذهنی از ابزارهای تفکر دیداری است که به ما در ساختاردهی به اطلاعات، تحلیل اثربخش، ادراک، یادآوری و تولید ایده های نو کمک بسزایی می کند.


 

ارتقای مهارت های شخصی در کسب و کار

گفتار نهم

آشنایی با تکنیک مغزنگاری؛ چگونه نقشه ی ذهن خود را ترسیم کنیم؟

نقشه ی ذهن یکی از شیوه های بصری نمایش ایده ها و مفاهیم نهفته در پستوهای ذهنی ما است. نقشه برداری ذهنی از ابزارهای تفکر دیداری است که به ما در ساختاردهی به اطلاعات، تحلیل اثربخش، ادراک، یادآوری و تولید ایده های نو کمک بسزایی می کند.

مزیت این تکنیک و در واقع قدرت نهفته ی آن در سادگی این روش است. در یک نقشه ی ذهنی، برخلاف روشهای مرسومی چون نگارش خطی و یا یادداشت برداری، اطلاعات به گونه ای در کنار هم قرار می گیرند و ساختار داده ها به شکلی است که تبلور و نمودی از نحوه ی عملکرد واقعی ذهن و مغز ما است.

از آنجا که نقشه برداری ذهنی فعالیتی تحلیلی و در عین حال هنری است، موجب می شود که مغز بیشتر فعال شود و عملکردهای شناختی مغز ارتقا یابد ضمن آنکه این روش تا حدودی سرگرم کننده نیز هست. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که ما با تصاویر می اندیشیم نه کلمات.

نقشه های ذهنی نوعی یادداشت برداری مصور هستند که ایده یا تصور اصلی فرد در کانون این نقشه جای می گیرد و سپس هسته ی مرکزی نقشه به شاخه های مختلف منشعب می شود. شاخه های اصلی نیز خود من به شاخه های فرعی تقسیم بندی شوند.

به این صورت یک فهرست مصور و ساده از مجموعه ای از ایده های تازه و عمیق به دست می آید.

مغزنگاری موجب شکوفایی خلاق اندیشی می شود، چرا که جهت حرکت ایده ها از مرکز به طرفین بوده و احساسی از بالندگی و رشد را متبادر می سازد و به همین دلیل ذهن نیز تحریک به خودشکوفایی می شود و مرزهای خیالی شکل گرفته ی درون خود را در هم می شکند.

روش مغزنگاری تکنیکی برای ساده سازی و قابل فهم کردن مفاهیم پیچیده است و سرعت درک مطالب و مفاهیم را ارتقا می دهد. این روش، تکنیکی مؤثر برای دستیابی به ایده های ذهنی با هدف حل مسائل مختلف است. گفته می شود لئوناردو داوینچی نیز از همین شیوه برای ورزیده کردن تفکر خلاق خود و ایده پردازی بهره می برده است.

جسم، ذهن و روح سه بعد اصلی وجودی انسان را تشکیل می دهند که هر یک ویژگیها و زیر مجموعه هایی دارد. برای مثال جسم متشکل از مغز و دیگر اعضا، ذهن بر دو نوع ذهن خود آگاه و ناخودآگاه، و روح آمیزه ای قدسی از حقیقت جویی، وجدانیات و زیبایی طلبی است.

نقشه ی ذهنی نیز نموداری درختی شکل است که ارتباط میان این سه بُعد وجودی انسان را برقرار می سازد و برای بیان واژگان، ایده ها یا دیگر موارد مرتبط با یک ایده ها با دیگر ایده های مرتبط با یک ایده یا کلید واژه مورد استفاده قرار می گیرد. از نقشه ی ذهن می توان در موارد مختلف از جمله حل مسأله، تصمیم گیری و تصمیم سازی و یادداشت برداری، توفان ذهنی، مصورسازی ایده ها، برنامه ریزی، مدیریت جلسات، ارتقای تفکر استراتژیک و... بهره برد.

چگونه یک نقشه ی ذهنی ترسیم کنیم؟

ترسیم نقشه های ذهنی و مغزنگاری کاری آسان است که با تمرین ملکه ی ذهن می شود. مغزنگاری شامل مراحل زیر است:

- ابتدا هدف یا ایده های اصلی خود را مشخص کنید و آن را در مرکز صفحه بنویسید یا رسم کنید. مغر ما تمایل دارد که به مرکز صفحه تمرکز کند.

- حالا در محور ایده ی اصلی تان چند ایده ی کوچکتر بنویسید یا ترسیم کنید.

در این مرحله لازم است که کمی جدیت خود را کنار بگذاریم و هر آنچه را به ذهنمان می رسد، روی کاغذ بیاوریم. لذا هر آنچه را که به ذهنتان می رسد، به موضوع اصلی و ایده های اصلی خود که در وسط کاغذ رسم کرده اید مرتبط کنید.

- حالا شاخه های اصلی را گسترش دهید. و برای هر موضوع متصل به ایده ی مرکزی زیرشاخه ای همراه با توضیحی مختصر اضافه کنید. اینگونه و با ازدیاد شاخه ها و انشعابات به یک نمودار درختی شکل دست می یابیم. اینک قلم ذهن شما بسیار روان شده و اصطلاحاً در حالت تند اندیشی و انفجار ذهن قرار می گیرید؛ چرا که با سرعت بالا و به میزان زیادی ایده از دهنتان تراوش می شود و شما می بایست به سرعت تمامی این ایده ها و واژگان را تبدیل به کلمه یا تصویر یا نمادی قابل درک کنید و روی کاغذ بیاورید.

توصیه های بیشتر

- از اشکال، تصاویر و رنگها بهره بگیرید. کمی کودکی کنید و با مداد رنگی هر نقشی را که به ذهنتان می رسد روی کاغذ بیاورید.

- با نمادها و اندازه ی قلم بازی کنید.

- توضیحات را تا سر حد امکان مختصر و مفید نگه دارید.

- هیچ گاه دست از کاغذ برندارید و متوقف نشوید. شما در حالت توفان مغزی قرار دارید و نمی بایست به هیچ وجه مانع آزاداندیشی خود شوید. حتی شده با ترسیم خطوط بی معنی اجازه ندهید این فرایند متوقف شود.

مزایا و کاربردها

- مغزنگاری مانع از تفکر مبهم و خطی می شود و مغز را به خلاق اندیشی وا می دارد ضمن اینکه فکر کردن و یادداشت برداری را به یک کار مفرح تبدیل می کند. نقشه های ذهنی فردی در موارد زیر کاربرد دارند:

- یادداشت برداری

- توفان ذهنی (چه انفرادی و یا چه گروهی)

- حل مسأله

- مطالعه و حفظ مطالب

- برنامه ریزی

- تحقیق و کسب اطلاعات از منابع مختلف

- ارائه ی اطلاعات

- ادراک و شناخت در خصوص مسائل و موضوعات پیچیده و ساده سازی پیچیدگیها

- تحریک خلاقیت

- خلاصه برداری

- برنامه ریزی روزانه

ترسیم نقشه ی ذهن موجب آسان شدن فکر کردن، کار کردن و حل مسأله می شود و باعث می شود که در زمانی کوتاه، ایده هایی بیشتر تولید کنیم. نقشه های ذهنی همان گونه که داوینچی می گوید موجب شکوفایی روحیه ی ابداع و اکتشاف در ما می شوند.

حالا چند مداد رنگی و یک کاغذ سفید بردارید و افکار خوب و بد، تخیلات، رؤياها، باورها، خواسته ها یا نخواسته ها، دغدغه ها، دل مشغولی ها، برنامه ها، و هر آنچه گوشه ای از ذهنتان را به خود مشغول کرده روی آن رسم کنید تا به راهکار مطلوب دست یابید و شاهد خودشکوفایی خویش باشید.

گفتار دهم

بالندگی ذهنی و فهرست های بازبینی ارتقای مغز

ذهن پدیده ای است اعجاب انگیز و اسرار آمیز که یادگیری خوراک آن است، لذا جهت گیری یادگیری می بایست همسوی تحقق شایستگیها و تواناییهای انسان باشد. مغز به منزله ی ماهیچه ای در جمجه ی انسان است که با اندیشیدن و آموختن ورزیده می شود. کسب تمرکز در لحظات پراسترس زندگی حرفه ای و شخصی می تواند موجب توفیقات بیش از پیش ما را فراهم سازد.

در واقع انسانها تفاوت فیزیکی چندانی با یکدیگر ندارند و بلکه، تفاوت آنها در ورزیدگی ذهنی و روانی شان است. به عبارتی ذهن برنده، ذهنی بالنده و آزاد است. کسب مهارت در تقویت ذهن و بیرون راندن افکار مزاحم سالها است که به روشهای مختلف و در حیطه های گوناگون به کار می رود. جالب آنکه دانشمندان در راستای تحقق این مهم از فناوریهای عصب شناسی نیز بهره های بسیاری برده اند.

برای مثال متخصصان به کمک روشهای موسوم به نوروفیدبک (یک فرایند یادگیری است که هدف آن مورس خودتنظیمی به مغز است و در واقع به منزله ی آیینه ای است که تمام نواقص را پیش چشم عیان می کند و می توان از آن به منظور کسب بهترین عملکرد بهره برد) توانسته اند در دنیای ورزش تحولات بزرگی را به وجود آورند. تالار ذهن یا اتاق ذهن باشگاه آث میلان ایتالیا اتاقی است تمام شیشه ای که هر دو هفته یک بار بازیکنان این تیم در آن گرد هم می آیند تا امواج مغز خود را روی نمایشگرها تماشا کنند و با درک کاستیها در جهت بهبود عملکرد خود و رفع نواقص و در نهایت بالندگی ذهنی عمل کنند.

مغز را می توان ورزش داد، خواهید پرسید چگونه؟ در ادامه ی مطلب فهرستی از روشهای بالندگی ذهنی و ارتقای مغز را مرور می کنیم. به کمک این راهکارها می توان به مغزی ورزیده دست یافت.

1- بدانید که ذهن قابلیت ورزیده شدن را دارا است. همان گونه که ناتوانی جسمانی را می توان درمان کرد، ذهن را هم می توان تقویت کرد. بنابراین جمله ی معروف من ذاتا حافظه ی ضعیفی دارم و نمی توان کاری برای آن کرد را به فراموشی بسپارید؛ چرا که ذهن را هم می توان در جهت بهبود سوق داد.

کافی است برای درک قدرت ذهن آزمایشی ساده اجرا کنید: کافی است سعی کنید هر چه می دانید به ورطه ی فراموشی بسپارید، آیا اساسا این کار ممکن است؟ امکان ندارد! چرا که ظرفیت ذهن بشر بسیار گسترده است.

2- با مغز خود بازی کنید. مغز ارگانی کوچک اما بسیار شگفت انگیز است. ارگانهای بدن انسان در اثر کارکرد زیاد دچار فرسودگی می شوند، حال آنکه کار کردن مستمر مغز موجب تقویت آن می شود.

بازیهای فکری، شطرنج بازیهای تمرکز حواس، و کارهایی مثل حل جدول موجب گسترش ارتباط میان یاخته های عصبی در مغز می شود و عملکرد آن را بهینه می سازد.

3- نوستالوژی را فراموش نکنید. مرور دفترچه ی خاطرات و یا آلبومهای عکس دوران کودکی و خلاصه هر آن چه رنگ و بویی از گذشته دارد موجب تقویت ذهن و حافظه می شود و پستوهای ذهن و ناخودآگاه را نظم و ترتیب می بخشند.

4- مهارت خود در استفاده از دستها، پاها، چشمها و گوشهایتان را تقویت کنید. هر چه ارگانهای بدن فعالیت بیشتری در جهت درست داشته باشند، مغز نیز به همان میزان ارتقا خواهد یافت. لذا سعی کنید تا با انجام تمرینهای خاص به هماهنگی میان اعضای بدن و مرکز فرماندهی جسم دست یابید.

5- پازل روابط خود را با افراد موفقتر از خود تکمیل کنید تا از انرژی مثبت آنها تغذیه کنید.

6- همواره خود را مقید به یادگیری بدانید تا مغزتان همواره فعال و پرنشاط بماند.

7- از سختی استقبال کنید و صورت مسأله را پاک نکنید. در امور دشوار از کمک سایرین کمک بگیرید.

۸- ورزشی خاص را به شکل منظم دنبال کنید؛ چرا که حرکات سبک ورزشی موجب تسریع فعالیتهای مغزی و سرعت یافتن اتصال رشته های عصبی می شود.

9- یک زبان جدید یاد بگیرید. آموختن زبانهای تازه علاوه بر گشودن دریچه های جدید تمرین فوق العاده برای ارتقای فعالیتهای ذهنی است.

10- تداعی معانی کنید و بین اسامی و مفاهیم ارتباط برقرار کنید. استعاره پردازی نیز تاکتیکی بسیار مناسب برای بالندگی ذهنی است.

11- خیالپردازی کنید و از داستان سازی غافل نشوید.

12- خود را در آغوش ترس بیندازید. کارهایی که بیشترین واهمه را از انجام آنها دارید انجام دهید. مواجهه با ترسها یکی از بهترین و سریعترین عوامل تغییر افکار است.

13- خوداتکا و مستقل باشید. هر چند به دست آوردن استقلال در ابتدا دشوار به نظر می رسد اما انرژی بسیاری را به انسان تزریق می کند و می تواند ذهنیات افراد را نسبت به خویش و پیرامون خود تغییر دهد.

14- کم گوی و گزیده گوی چون دُر؛ کمی با خود خلوت کنید و بلند بلند فکر کنید.

فکر کردن موجب عمق بخشی به ذهنیات انسان می شود و در مقابل پر گویی از عمق شخصیت انسان می کاهد.

15- نقاط قوت خود را تقویت کنید. گاه تمام هم و غم خود را صرف بهبود نقاط ضعفمان می کنیم، حال آنکه توصیه ی روانشناسان و بویژه روانشناسان مثبت نگر این است که می بایست بیشتر تلاش خود را معطوف تقویت نقاط قوت کنیم.

16- هنر آموزی کنید و از هنر دیگران لذت ببرید. هنر چکیده ای از ذوق و اندیشه ی هنرمند است که توسط سرانگشتان او اجرا می شود. تماشای افکار دیگران روی بوم، مغز را در جهت مثبت تحریک می کند و موجب تقویت حس پیش بینی و ذهن خوانی در ما می شود.

17- دنیا را از دریچه ی دید یک نابینا ببینید. شاید کمی تعجب کنید ولی این یکی از تمرینهای شناخته شده در کسب معرفت و تغییر در ذهنیات است.

چشمهای خود را ببندید و کورمال كورمال راه بروید، به این وسیله می توانید حواس خود را تقویت و دنیا را از دریچه ی دید تازه ای ببینید.

18- تمرین خود انضباطی کنید. هر روز پنج دقیقه به صورت ایستاده روی صندلی قرار بگیرید.

این کار موجب تمرکز حواس و تقویت خود انضباطی می شود و روشی قابل توجه در به دست گرفتن کنترل افکار و ذهنیات است. نظم بخشی به ذهن مسیر تغییر در زندگی را هموار می سازد.

19- بدن خود را از حالت سکون خارج کنید و فراتر از محدوديتها فکر کنید.

فراتر از محدودیتهای جسمی بیندیشید و اعضای بدن خود را در جهات مختلف و برخلاف عادات روزانه در نشستن، ایستادن، خوابیدن و راه رفتن حرکت دهید. این کار موجب می شود تا دیواره های خیالی و شیشه ای محدودیت در ذهن فرو بریزد. دیوارهای شیشه ای را در ذهن خود فرو بریزید.

دانشمندان سالها قبل دست به آزمایش جالب توجهی زدند. آنها آکواریومی شیشه ای ساختند و آکواریوم را به وسیله ی دیواری شیشه ای به دو نیم تقسیم کردند. در یک طرف دیوار شیشه ای، ماهی گوشتخوار و بزرگی قرار دادند و در جانب دیگر آن تعدادی ماهی ریزجه در آب ریختند که از قضا، غذای مورد علاقه ی ماهی بزرگ هم بودند. دانشمندان به ماهی گوشتخوار غذایی نمی دادند و ماهی مجبور بود تا برای شکار طعمه به سوی ماهی های کوچک حمله ور شود، اما دیوار شیشه ای مانعی بزرگ بر سر راه او بود و هر بار که ماهی بزرگ به سمت طعمه می رفت، دیوار مانع او می شد.

پس از گذشت مدتی، این ذهنیت درون ماهی بزرگ شکل گرفته بود که رفتن به آن طرف و شکار طعمه امری محال است. پس از مدتی دانشمندان دیوار شیشه ای حایل را برداشتند و راه ماهی گوشتخوار را باز گذاشتند، اما در کمال تعجب مشاهده کردند که ماهی بزرگ هرگز به آن طرف حمله ور نمی شود هر چند که دیگر در عمل هیچ مانعی سد راه او نبود.

در واقع نتیجه این ماجرا حاکی از بلند بودن دیوار محدودیت اندیشی است. به واقع، دیوارهای شیشه ای در ذهن به مراتب مستحکم تر از دیوارهای واقعی هستند و می بایست برطرف شوند.

20- در بخشش مال و دانش خود سخاوت به خرج دهید. سخاوت در بخشش داراییهای مادی و معنوی علاوه بر تغییر افکار موجب تقویت عضلات اندیشه می شود. سخاوت به علاوه موجب گشایش ذهن و کس محبوبیت، استقلال و شأن اجتماعی می شود.

21- بر اساس عقل سلیم تصمیم بگیرید. استدلال کردن برای تصمیم گیری موجب تقویت قوه ی استدلال و در نتیجه تقویت ذهن می شود. تمرینهای ریاضی و محاسباتی از جمله روشهای تقویت استدلال هستند.

22- مناطق تکنولوژی - ممنوع به وجود آورید. فناوری به جای خود مفید است و موجب تسریع در امور می شود، اما سرسپردگی به تکنولوژی و عدم انجام محاسبات ذهنی گاه موجب می شود تا از طراوت و سرزندگی ذهن افراد کاسته شود.

23- مغز خود را سیر کنید. مغز تنها ۲ درصد از وزن بدن را تشکیل می دهد ولی در عین حال بیش از یک سوم انرژی روزانه را مصرف می کند. از این رو مغز ارگانی گرسنه است و به یک برنامه ی غذایی سالم و سرشار از انرژیهای مفید نیاز دارد. مصرف به اندازه ی نوشیدنیهای حاوی کافئین نظیر قهوه، گروه ویتامینها، پروتئینها و سبزیجات و ماهی می تواند مغز را سرزنده نگه دارد.

24- موسیقی درمانی را از یاد نبرید. نتایج تحقیقات روانشناس آمریکایی، فرانسیس روچر، حاکی از آن است که گوش دادن به موسیقی بویژه موسیقی موتزارت موجب پیشرفت هوش ریاضیات و استدلال محاسباتی در مغز می شود. نتایج این پژوهش مؤيد تأثیر مثبت موسیقیهای خاص و فاخر بر عملکرد مغز می باشد.

25- خودانگاره ی خویش را تقویت کنید. خودانگاره شامل مجموعه ای از پرسشهای مختلف است که پاسخ به آنها، تعریفی از خود نزد افراد به وجود می آورد. آیا من باهوش هستم یا کودن؟ زیبا هستم یا زشت؟ قوی هستم یا ضعیف؟

زندگی ما ساخته و پرداخته ی اندیشه ی ما است و لذا تصور ما از خویشتن از اهمیت وافری برخوردار است. خودانگاره تصویری است که از خود در ذهن مان داریم و با گذشت زمان شکل می گیرد. از تکنیک ریشه دوانی باورها بهره ببرید و خود را بی همتا، و دارای قابلیتها و شایستگیهای متمایز تصور کنید. به تأثیرگذاری خود در هستی باور داشته باشید. در فلسفه ی موسوم به اوپانیشادها در دیار هندوستان گفته می شود که وقتی علفی از ریشه در می آید، کل جهان به لرزه می افتد. این عبارت فیلسوفانه نمایانگر عمق تأثير شگرف پدیده های به ظاهر ناچیز است. از این رو، از هم اکنون نقش بی بدیل خود را در جهان هستی پذیرا باشید و زندگی توانمندانه تر و شایسته تری را در پیش گیرید.

26- قدرت تلقین کلامی و تاکتیک بذرافشانی ذهنی را دست کم نگیرید. اندیشه ی آدمی قدرت نامحدودی برای پرورش و بالندگی دارد و تلقین کلامی از جمله راهکارهای بسیار اثربخش برای تغییر ذهن خود آگاه است. ایک عبارت کوتاه و مثبت انتخاب کنید و آن را به صورت مرتب تکرار کنید. جملاتی مثل من بیشتر لبخند می زنم، من بیشتر مهربانی می ورزم من بیشتر می فروشم، و... تأثیر قابل ملاحظه ای بر ذهن افراد دارند.

27- به یاد داشته باشید که آب در هر ظرفی ریخته شود، شکل آن ظرف را به خود خواهد گرفت. این مهم نشانگر اهمیت دنیای درون است. ذهن ناخودآگاه آدمی براساس تصویر سازیها و اندیشه های روزمره شکل می گیرد، لذا افکار و هیجانات مثبت را در ذهن خود جاری کنید.

قانون ذهن ناخودآگاه این است که هر چه بکاریم درو خواهیم کرد. پس با استفاده از اهرم تفکر و تصویرسازی ذهنی به باروری ذهن ناخوداگاه خود کمک کنید. به قول ابراهام مزلو، آینده ی انسان نیز در درونش قرار دارد همان گونه که نیروی متحول کردن دنیا در ذهن ناخودآگاه جای دارد.

28- در زندگی خود حداقل یک بار ریسک کنید. بدون ریسک زندگی معنایی ندارد. البته ریسک باید هدفمند باشد و طبق برنامه پیش برود. به اعتقاد بزرگان زندگی انسان بدون مخاطره کردن پیشرفت نخواهد کرد. ریسک پذیری موجب می شود تا از قلمروی آسایش خود فاصله بگیریم و چشم انداز های جدیدی پیش رویمان عیان شود.

ریسک پذیری موجب آزاد شدن ظرفیتهای ذهنی می شود و استقامت عضلات مغز را بالا می برد. ضمن آنکه مقاومت در برابر تغییر را می شکند.

29- با غریبه ها صحبت کنید. شبکه ی غیر رسمی روابط خود را گسترده کنید. در کودکی همواره در گوشمان می خواندند که با غریبه ها صحبت نکنیم. اما به باور روانشناسان رد و بدل شدن هر چند کوتاه کلمات میان افراد غریبه در فضاهای شهری و سازمانی موجب شکستن مرزهای قلمروی آسایش افراد می شود و شوکی درمانگر برای مغز به شمار می رود.

30- درباره ی خود داستانی بنویسید. فرض کنید که از شما خواسته شده تا مقاله ای هزار کلمه ای در خصوص سرگذشت خود بنویسید. قول معروفی وجود دارد با این مضمون که سخن نانوشته باد هوا است مگر اینکه نوشته شود. نگارش، هنر تفکر کتبی است و تسلط یافتن بر نویسندگی موجب اشراف بر افکار می شود. نوشتن اهداف به منزله ی دستورالعملی دقیق به ذهن ناخود آگاه است و مسیر دستیابی به موفقیت را هموار می سازد.

31- مراقبه کنید تا ذهنتان تربیت شود. مراقبه و ارتباط با عالم بالا موجب تحریک عمیق ترین لایه های پنهان ذهن می شود. فیثاغورث در باب اهمیت ارامش ذهنی می گوید، سکوت را بیاموزید و اجازه دهید تا ذهن اس یافته ی شما گوش کند و بیاموزد. اختصاص اوقاتی به تنهایی و ت آثاری بسیار سازنده دارد؛ چرا که ذهن ما همواره لبریز از انواع افکار مختلف است و طبق برآوردها روزانه چیزی در حدود شصت هزار اندیشه ی مختلف از ذهن افراد می گذرد. پس، نقطه ی آرام بیابید، عوامل بیرونی و درونی مزاحم را از خود دور کنید، چشمان خود را ببندید و با کشیدن نفسی عمیق جسم و جان خود را آرامش دهید و به ارزشهای والای خود بیندیشید.

32- جرأت مذاکره و چانه زنی را بیابید. تسلط بر فن مذاکره از ضروریات روزمره ی زندگی بشر است.

تمرین چانه زنی و مذاکره موجب فرو ریختن دیوارهای خودساخته در ذهن می شود و قلمروی آسایش را دچار مخاطره می سازد. هنر تخفیف گرفتن از راه مذاکره از جمله تمرینهای شناخته شده ای است که می تواند به ما در این مسیر کمک کند.

33- همواره فراتر از وعده های خود عمل کنید. به عهد خود پایبند باشید و همواره بیش از تعهدات خود را اجرا کنید تا احساس رضایت درونی موجب تقویت افکار مثبت در شما شود.

34- کتاب بخوانید، بویژه فرهنگ واژگان. یادگیری کلمات جدید، ذهنیتی جدید را نیز در ما به وجود می آورد و موجب تقویت دایره ی واژگان و به تبع آن کسب توفیقات در حوزه های دیگر می گردد.

35- متنوع اندیشی را تمرین کنید. برای هر مسأله چندین راه حل بیندیشید،هر چند که این راه حلها بسیار ساده و دم دستی بنمایند اما حتماً مفید خواهند بود.

36- تمرین بردباری کنید. ایستایی و انتظار معضل زندگی مدرن است.

ایستادن در صفوف طولانی مترو، و یا پشت ترافیک می تواند بسیار طاقت فرسا باشد و ذهن را دچار فرسودگی کند. در چنین شرایطی وقت خود را صرف انجام امور سازنده کنید تا از پیری زودرس ذهن خود جلوگیری کرده باشید.

37- غذاهای جدید را امتحان کنید هر چند به مذاقتان خوش نیایند. غذاهای جدید از ملل مختلف را در فهرست غذایی خود قرار دهید. تنوع بخشیدن به رژیم غذایی می تواند در الگوهای ثابت ذهنی افراد تغییر ایجاد کند و آنها را آماده ی تغییرات بزرگتر و سازنده تر کند.

38- الگو شکنی کنید. الگوهای تازه و سازنده را تکرار کنید تا کم کم نهادینه و درونی شوند. به عبارت دیگر سعی کنید تا کارهایی بر خلاف عادات گذشته انجام دهید برای مثال، اگر همواره از یک مسیر به محل کار خود می روید، این بار مسیری متفاوت را امتحان کنید.

39- به روز باشید. اجازه ندهید ذهن تان از رده خارج شود، هر روز مطلبی جديد مطالعه کنید تا جریان دانش در رگهای مغزتان جاری باشد.

40- ذهن آرایی کنید. فضای اطراف خود را آراسته و مرتب کنید. در حال زندگی کنید تا از نیروی درونتان کاسته نشود. هدفمند زندگی کنید. اراده ی خود را تقویت کنید و قدردان موهبات تان باشید.

کنترل افکار خود را به دست گیرید و فراموش نکنید که فکر مشکل بیش از خود مشکل آزار دهنده است. پس، به جای مشکل اندیشی، راه حل اندیشی کنید.

ذهن بزرگترین سلاح بشر و مرکز وجودی ما است، ذهن ما شبیه به چتر نجاتی است که به وقت گشوده بودن مفیدتر خواهد بود.

گفتار یازدهم

پرورش یک ذهن آشفته و فهرست بازبینی بهبود تمرکز

لازمه ی موفقیت، در توانایی تمرکز انرژی ذهنی و جسمی و بدون وقفه بر روی یک مسأله است، بی آنکه احساس خستگی کنید.

توماس ادیسون

تا به حال چند بار پشت میز نشسته اید و تلاش کرده اید بر کار خود متمرکز شوید اما نتوانسته اید؟ با اینکه خیلی سعی می کنید اما باز هم نمی توانید حواس خود را متمرکز کنید. همه ی ما چنین موقعیت آشنا و دلسردکننده ای را تجربه کرده ایم و این چیزی است که عملکرد ما را کاهش می دهد.

در اینجا راهکارهایی را ارائه می دهم که به واسطه ی آن می توانید تمرکز خود را بهبود بخشیده و از وقفه های کاری در روز جلوگیری کنید.

1- فضایی را فقط برای کار اختصاص دهید. اگر این فضا میز کار شما در شرکت است هنگام استراحت کوتاه یا خوردن غذا از کنار آن دور شوید.

2- برای تمرکز راحت تر بین میز کار و کار خود وابستگی قوی ایجاد کنید.

3- عوامل منحرف کننده ی محیطی را حذف کنید. زنگ تلفن همراه خود را خاموش کنید و اگر با کامپیوتر کار ندارید برای جلوگیری از وسوسه ی جستجو در اینترنت، کامپیوتر را خاموش کنید.

4- تمام وسایلی را که ممکن است به آنها نیاز داشته باشید مانند کتاب،کاغذ، نمودارها و غیره را آماده کنید تا هر بار برای تهیه ی هر کدام تمرکز خود را به هم نریزید.

5- یک هدف مشخص برای خود تعریف کنید و زمان خاصی مانند یک یا دو ساعت را برای حصول به آن هدف اختصاص دهید.

6- برنامه ای ضروری را برای بعد از وقت تعیین شده زمان بندی کنید تا برای اتمام به موقع و موثر کار انگیزه لازم را داشته باشید.

7- پس از هر بار تمرکز موفق با یک استراحت کوتاه به خود پاداش دهید.

در ادامه مطلب می توانید از فهرست بازبینی مدیریت تمرکز برای بهبود تمرکز و کاهش آشفتگیهای ذهنی بهره ببرید:

فهرست بازبینی (چک ليست) تمرکز:

الف) راهبردهای کلیدی

- خواسته ها و اهدف خود را شفاف کنید.

- چرایی انجام کارها را بدانید تا بتوانید تمرکزی پایدار داشته باشید.

- به محض روشن شدن خواسته هایتان، با تعارضات درونی خود دست و پنجه نرم کنید و بر حسب ارزشهای خود، اولویت گذاری کنید.

- از چارچوبهای زمانی بهره ببرید تا در قلمرویی مشخص حرکت کنید.

- نقشه ی راه پیشرفت خود را ترسیم کنید و ایستگاههای معینی را به فواصل منظم تعیین کنید.

- عوامل برهم زننده ی تمرکز خود را شناسایی و در صدد رفع آنها برآیید؛ چرا که ذهن انسان نمی تواند به سادگی از پس هرج و مرج های محیطی و درونی برآید.

- محیط مناسب، خلوت و راحتی را برای کار انتخاب کنید و فضای کار را از فضای استراحت خود جدا کنید.

- عضلات اعصاب خود را تقویت کنید، مسواک زدن با دست مخالف و یا حتی بستن ساعت مچی دور دست مخالف از جمله تمرینات ادراکی و روشهای تقویت اعصاب پیشنهادی روانشناسان است.

- از ورزش غافل نشوید و از رژیم غذایی سالم پیروی کنید. مواد غذایی آماده و فرآوری شده حاوی مواد موسوم به نوروتاکسین بوده و موجب بروز اختلال در سیستم اعصاب و تمرکز می شوند.

ب) راهکارهای عملی

- فعالیتهای روزمره ی خود را به صورت فهرست درآورید.

- چند کار را به صورت همزمان انجام ندهید.

- درک عمیقی از وظایف خود داشته باشید؛ چرا که تردید، دشمن تمرکز است.

- بر وقفه ها مدیریت داشته باشید و بر سندرم شایع تعلیل و تعویق وظایف غلبه کنید.

- زمانی را به مراقبه و اتصال به عالم بالا اختصاص دهید.

- تمرکز خود را روی انجام یک کار جلب کنید.

- تصویر ذهنی روشنی از آنچه می خواهید بدان دست یابید داشته باشید.

- بر نیازهای خود مدیریت داشته باشید و قبل از شروع کار تمامی احتياجات و ابزار مورد نیاز را فراهم کنید.

- برای انجام کارها مهلت تعیین کنید، محدودیت بستر خلاقیت و سرعت است.

- وظایف را تقسیم بندی کنید.

- مثبت اندیش باشید و به شکل مداوم نیاز به تمرکز را در ذهن خود مرور کنید تا ملکه ی ذهن شود.

نکته ها و هشدارها

- در زمانی از روز که هوشیاری بالاتری دارید کار کنید.

- برای تشویق خود به تمرکز کامل با افرادی کار کنید که به عادات کاری آنها احترام می گذارید و در کار شما وقفه به وجود نمی آورند.

- کار را فقط در زمانهای طبیعی متوقف کنید و یا اگر بخشی از کار به اتمام رسید. در این صورت بازگشت دوباره به کار آسانتر است. قبل از توقف کار برای خود یادداشت بگذارید که در چه مرحله ای قرار دارید.

- هنگام فکر کردن و یا هنگام خواندن کتاب یادداشت بردارید. نوشتن باعث می شود توجه خود را به کاری که انجام می دهید متمرکز کنید. همچنین نوشتن به پردازش و روشن شدن اطلاعات کمک می کند.

- اگر به کاری که انجام می دهید علاقه مند شوید بهتر می توانید بر روی آن تمرکز کنید.

- انتظار نداشته باشید که برای مدت طولانی و بدون توقف بتوانید به طور اثر بخش کار کنید، هر کسی تا حدی قدرت تمرکز دارد.

عوامل حواس پرتی

- عوامل محیطی برهم زننده ی تمرکز را از اطراف خود دور کنید .

- عوامل درونی و ذهنی ایجاد هرج و مرج را مدیریت کنید.

- افکار آزار دهنده ی خود را روی کاغذ بیاورید تا اثر آنها کاهش یابد.

- سطح انرژی روزانه ی مورد بار خود را تامین کنید تا عواملی نظیر گرسنگی موجب پرت شدن حواستان نشود.

- در مصرف داروهایی که در تمرکز اختلال ایجاد می کنند دقت کنید.

- در کارهایی که انجام می دهید، مهارت کسب کنید تا با علاقه و دقت بیشتری آن را انجام دهید.

- فراموش نکنید که هر کاری به جای خود نکوست. بنابراین برای انجام کارهای خود برنامه ای منعطف تهیه کنید.

- محرکهای مزاحم محیطی مثل صدای تلفن، تلویزیون، تلفن همراه، و... را کنترل کنید.

- از روش عنکبوتی بهره ببرید (روش عنکبوتی راهی برای مدیریت بر افکار و عوامل مزاحم است. چنانچه یک یا دو بار تار عنکبوتی را لمس کنیم، عنکبوت به تکاپو می افتد تا علت را کشف کند و احتمالاً حشره در دام افتاده را صید کند، اما در صورتی که چند بار تار او را تکان دهید، خواهید دید که عنکبوت، دیگر نسبت به حرکت تار هیچ عکس العملی از خود نشان نمی دهد و متوجه می شود که حشره ای به دام او نیفتاده است).

مدیریت انرژی و الهامبخشی

- هم از مسیر و هم مقصد لذت ببرید تا انرژی مضاعف بیابید و رنج سفر بر تنتان نماند.

- سطح انرژی خود را با غذای سالم و خواب کافی حفظ کنید.

- مثبت اندیشی را در تمام امور به کار بگیرید تا ظرفیت انرژیهای درونی تان افزایش یابد.

- موسیقی مناسب گوش بدهید تا روحتان نوازش یابد.

- مطالعه ی کتابهای مفید را فراموش نکنید، بویژه آنکه کتابهای مورد علاقه ی خود را بخوانید تا علاوه بر ایجاد تمرکز، الهام گیری کنید.

- فطرت آدمی ذاتاً تمایل به عوامل و پدیده های مثبت دارد، لذا از افراد و پدیده های منفی گرا دوری کنید تا دچار رخوت و نشت انرژی نشوید.

- یک مشاور کهنه کار و دلسوز را همراه خود داشته باشید و از رهنمودها و تجارب او بهره گیری کنید.

- در جمع دوستان و اعضای خانواده ی خود حضوری فعال داشته باشید تا به صورت ناخودآگاه از انرژیهای مثبت آنها تغذیه کنید.

- برای خود وقت تنفس و تفریح بگذارید و گاه به خود پاداش دهید.

- تمرکز خود را به اهداف بزرگ جلب کنید.

- استعاره پردازی را فراموش نکنید و خود را قهرمان داستان زندگی بدانید.

اهداف

- نقشه ی راه پیشرفت خود را ترسیم و اهداف کوچک و بزرگ و میانه ی خود را روی آن مشخص کنید.

- اهداف خود را روی کاغذ بیاورید.

- مراحل پیشروی خود به سمت این اهداف را یادداشت کنید.

- وظایف خود را در مسیر پیشرفت تان بنویسید.

محدودیت ها

- آغازها و پایانها را در چارچوبی مشخص در آورید.

- از این شاخه به آن شاخه کردنها را محدود کنید.

- از اهداف کوچک به اهداف بزرگتر دست یابید.

- برای کارهای خود محدودیت زمانی تعیین کنید .

- برای کارهای خود محدودیت کمّی تعریف کنید.

اولویت ها

- اولویتهای خود را بشناسید.

- مهارت نه گفتن به خود و دیگران را بیاموزید.

- کمتر انجام دهید، تا بیشتر تمرکز کنید.

خودآگاهی

- الگوهای رفتاری و شخصیتی خود را بشناسید.

- از زیر و بم ویژگیهای ذاتی خود اطلاع یابید.

- بر ذهن خود تسلط یابید تا بتوانید به سادگی بر اغتشاشات ذهنی خود غلبه کنید.

مدیریت وظایف

- آنچه را آغاز کرده اید به پایان ببرید.

- در آن واحد بیش از یک کار را انجام ندهید.

- از نرم افزارها و برنامه های کاربردی و یا یک تقویم ساده برای انجام وظایف روزمره بهره ببرید.

بیشتر بخوانید:

چهل گفتار پیرامون ارتقای مهارتهای شخصی در کسب و کار(قسمتهای دیگر)

منبع: چهل گفتار پیرامون ارتقای مهارتهای شخصی در کسب‌وکار - پرویز درگی

پایگاه خبری حقوق نیوز - کسب و کار

 
 



+ 0
مخالفم - 0
منبع: حقوق نیوز
سرخط خبرها: