حقوق خبر
سلطه جویی

تمام آنچه درباره سلطه جویی باید بدانید(قسمت 5)

انسان خویشتن ساز به تفاوت های همسرش، همانند دانشمند خلاقی می نگرد که در صدد کشف علل است. درواقع انسان خویشتن ساز از تعارض استقبال می کند

تمام آنچه درباره سلطه جویی باید بدانید(قسمت 5)
 

پایگاه خبری حقوق نیوز

سلطه جویی

چگونه می توان عشق واقعی را از عشق دروغین تشخیص داد؟

هرگاه کسی را به صورت عشق واقعی دوست داشته باشیم، او را به صورت تحسین آمیز و احترام آمیز دوست داریم. ما او را به عنوان یک هدف دوست داریم یا به عنوان یک «وجود» به او عشق می ورزیم. ولی اگر کسی را به صورت دروغی دوست بداریم، او را استثمارکرده ایم و تحت سلطه جویی قرار داده ایم. عاشق واقعی مداخله گر و پر توقع نیست بلکه می تواند از مصاحبت دیگری همان طور که هست، خوشحال شود. عاشق دروغین بیشتر شبیه قصاب، سنگ تراش شکل دهنده سنگ یا فاتحی است که خواستار تسلیم بدون شرط دیگری است.

ما معمولا خشم و نفرت را نقطه مقابل عشق می دانیم. در رابطه زن و شوهری مسئله پرخاشگری یک امر مداوم است. به همین دلیل می خواهم برای این اصطلاحات معانی روشن تری پیشنهاد کنم.

دشمنی: یک رفتاری منفی و ویرانگر است. دشمنی احساس نیست بلکه یک رویه فکری است که باعث قطع ارتباط می شود. در زناشویی دشمنی به صورت نگاه های آلوده یا «رفتار سرد» یا طعنه و کنایه ظاهر می شود. دشمنی به ندرت ممکن است راهنمای یک تماس خوب باشد.

خشم: خشم یک احساس با ارزش و یک روش اطمینان بخش برای برقراری ارتباط است. خشم یک احساس همدردی است. از آن جا که خشم با دلسوزی آمیخته است، موجب اتحاد افراد می شود. هدف خشم ویران کردن ارتباط نیست بلکه شکستن سدی است که راه برقراری تماس با دیگری را بسته است.

رنجش: یک نوع تقاضای توأم با دشمنی است که انسان از دیگری دارد و مایل است در او احساس گناه به وجود آورد. به عنوان مثال فرد می گوید: «من نمی توانم بفهمم چرا وقتی که به خانه می رسم غذا حاضر نیست.» یا «اگر واقعا دوست داشتی، حاضر نمی شدی تعطیلات آخر هفته را بدون من فوتبال بازی کنی.»

گناه: یک احساس منفی نسبت به خود به دلیل انجام دادن کار غلط است. در حقیقت هرچه انسان بیشتر تقدس کند، احساس گناه بیشتر در وجودش جوانه می زند. هرچه بیشتر از خطاهای تان اطلاع داشته باشید، بیشتر می دانید که چگونه می توان خطاهای دیگری مرتکب شد.

آزردگی: نود درصد آزردگی خاطر در واقع کینه جویی است. به این جهت، هرگاه کسی بگوید: «خیلی احساس آزردگی می کنم»، اغلب احساس آزردگی نمی کند بلکه احساس انتقام می کند. زنی که می گوید به خاطر غفلت شوهرش از سالگرد ازدواج از رده خاطر است در واقع آزرده نیست، بلکه به خاطر این فراموشکاری، از دست شوهرش عصبانی شده است. این البته به آن معنی نیست که همه آزردگی ها کینه جویی است زیرا، گاهی اوقات به طور طبیعی احساس اندوه و غم می کنیم. در عین حال، لازم است آزردگی خودمان را دقیقاً آزمایش کنیم که آیا ماهیت آن کینه جویی است یا خیر؟

مثلاً زن می گوید: «وقتی می بینم که به هیچ یک از افراد فامیل من توجهی نداری خیلی آزرده می شوم.» این جمله معمولا به این معنی است که: «از این که فامیل مرا دوست نداری اوقاتم تلخ است.»

لازم است تصریح کنیم که حمله هنگامی صورت می گیرد که طرف مقابل عمیقا آزرده شده باشد، درک این نکته حایز کمال اهمیت است. به عنوان مثال:

زن: واقعا دارد حوصله ام سر می رود. تو برای اداره منزل پول کافی به من نمی دهی.

مرد: از لحن صدایت چنین به نظر می رسد که بیش از آن که عصبانی باشی، رنجیده ای.

زن: درست است، چون نمی توانم آن طور که باید لباس بپوشم، برای همین عميقاً آزرده ام.

در مثال فوق اهمیت شناخت آزردگی خاطر در بیان گوینده، هنگامی نشان داده می شود که خودش فقط ممکن است نسبت به خشم خود آگاهی داشته باشد.

تنفر: دشمنی است که به تدریج ریشه دار می شود و جنبه خودویرانگری دارد. متنفر بودن از یک نفر، یعنی مجبور کردن خود برای صرف انرژی که از نظر اقتصادی اسراف نامیده می شود. تنفر را باید به خشمی که به برقراری تماس منجر می شود، تبدیل کرد. اگر تنفر ابراز نشود، قادر است در خود شخص بیماری ایجاد کند.

انتقادگری: عملی منفی است که می تواند با آشکارسازی احساسات همراه یا از آن بر کنار باشد. از نظر روان شناسی چون این عمل ممکن است با ترس توام باشد، امکان رها کردن عواطف از آن، وجود ندارد. در این صورت جنبه ی سلطه جویی به خود می گیرد زیرا با سرسوزن به شخص دیگر حمله می کند، بدون این که بگذارد او این درد را احساس کند. اگر انتقادگی با احساسات اظهار شود، به برقراری تماس منجر می گردد.

انزواطلبی: انسان می تواند از نظر مادی خود را از رابطه ها کنار بکشد یا این کناره گیری را از طریق اخم کردن یا سکوت ظاهر کند. به طوری که قبلاً گفتیم انزواطلبی از تماس برای یک مدت معین ممکن است کاری عاقلانه باشد، ولی خودداری کردن از برقراری تماس در اوج مناقشات ازدواج روشی است برای کنترل کردن اوضاع و رها کردن آن به اختیار دیگری.

بی تفاوتی: یعنی آدم نسبت به دیگری هیچ گونه احساس مثبت یا منفی نداشته باشد. این حالت خیلی اهمیت دارد زیرا بی تفاوتی، یعنی فقدان توجه، در رابطه ازدواج بی اندازه نقش تعیین کننده دارد. تا وقتی که دشمنی، تنفر یا خشم وجود داشته باشد هنوز نسبت به دیگری احساساتی وجود دارد و رابطه نمرده است. هرگاه فقط بی تفاوتی وجود داشته باشد، آن وقت است که رابطه مرده است.

اختلافات زن و شوهر چه ارتباطی با سلطه گری آنها دارد؟

در ازدواج، تعارض به منزله وجود احساسات منفی بین دو نفر می باشد که به خاطر تنوع نیازها یا هدف های آنها ایجاد می شود.

به نظر ما تعارض نه تنها بد نیست بلکه امری لازم است و می تواند سازنده باشد، تعارض بر منطقِ صرفِ متکی نیست بلکه به نحوه آشکار کردن احساسات بستگی دارد.

انسان خویشتن ساز به تفاوت های همسرش، همانند دانشمند خلاقی می نگرد که در صدد کشف علل است. درواقع انسان خویشتن ساز از تعارض استقبال می کند

ازدواج سالم ازدواجی است که گاه و بی گاه به دعواها و تعارض های سازنده منتهی شود، چنین ازدواجی حاصل یک ارتباط سازنده برای رفع تعارض و رشد ناشی از آن است. عشق به معنی فقدان دعوا نیست. افرادی که به یکدیگر عشق می ورزند و به هم نزدیک هستند گاه و بی گاه لازم است با هم دعوا کنند. بسیاری از افراد به غلط به این نتیجه رسیده اند که در رابطه زناشویی از اظهار احساسات عمیق خودشان احتراز نمایند.

در زیر به یک نوع مشاجره به روش سلطه جویی اشاره می کنیم:

زن: فکر میکنم باز در تعطیلات آخر هفته به شمال خواهی رفت (پیش داوری).

شوهر: فکر میکنم تو هم مثل همیشه رنج خواهی کشید.

زن: خب، من رفته رفته ناامید می شوم. انگار که ما اصلاً زن و شوهر نیستیم.

شوهر: موافقم. تعجب می کنم چرا تا حالا با هم زندگی کرده ایم.

زن: تو هیچ وقت به تنهاییِ من فکر نمی کنی و نمی دانی سروکار داشتن دائمی با بچه ها چه قدر مشکل است.

شوهر: و تو نمی دانی که من با چه شدتی کار می کنم تا بتوانم این منزل گران قیمت را برای تو حفظ کنم و تمام تقاضاهای لعنتی تو را برآورده کنم.

زن: بسیار خُب، از این به بعد من می روم کار میکنم. تو در خانه بمان و از بچه ها مراقبت کن. یا می توانیم یک نفر را برای پرستاری از بچه ها پیدا کنیم.

شوهر: مزخرف نگو، تو کار کردن بلد نیستی. تو به هیچ وجه نمی توانی پول درآوری، موقعی که ناچار شویم مالیات بپردازیم بیشتر گرفتار خواهیم شد، (در این جا شوهر به ارزش همسرش اقرار می کند.)

راه حل ها:

از دو قطبی بودن مشاجره آگاه شوید: همواره در بحث دو طرز فکر معقول وجود دارد و این طرز فکرها در وجود ما و دیگری نهفته است. یکی از راه های آگاهی از دوقطبی بودن بحث، ارائه طرز فکر خودمان به صریح ترین وجه ممکن و گوش دادن به دیگری برای عقایدش است. پس از آن باید قبل از ادامه بحث آن چه را دیگری گفته است، تکرار کرد. مثال:

شوهر: لعنت بر این زندگی، من می دانم که ناراحتی تو به علت این است که من تعطیلات آخر هفته را به مأموریت میروم، ولی راه دیگری وجود ندارد.

زن: اما هر وقت تعطیلات آخر هفته می آید همین وضع وجود دارد . تو همیشه می توانی علاوه بر ماندن در خانه بامن و بچه ها کار دیگری پیدا کنی. من دلم تنگ می شود.

شوهر: می دانم که احساس ناراحتی و تنهایی می کنی، مثل این که من همه تعطیلات آخر هفته را در خانه نیستم.

زن: و من میفهمم که اگر بخواهیم وضع ما خوب شود، ناچاری همه ی تعطیلات آخر هفته را در خانه نباشی.

در این تبادل نظرها، زن و شوهر هردو احساسات منفی خودشان را اظهار می کنند.

برای تایید نظرات خودتان شواهدی ارائه دهید و احساسات خودتان را تا حد امکان مستقیما اظهار کنید: اجازه ندهید ترس از عواطف، شما را از آشکار کردن آن باز دارد.

زن: می دانم عاشق من هستی، ولی لعنت بر این شانس، تو به درستی نمی دانی چه قدر حوصله ام سر رفته. دو هفته قبل چهار شب به اضافه یِ تعطیلات آخر هفته را به مسافرت رفتی و این هفته هم سه شب و تعطیلات آخر هفته را به مسافرت می روی.

شوهر: ولی تو چرا قدردانی نمی کنی ماه گذشته ما ۹۰۰ هزار تومان مقروض بودیم و این ماه ۵۰۰ هزار تومان پس انداز داریم، زیرا وقت پیدا کرده ام از این جا خارج شوم و کاری پیدا کنم.

در این جا هر دو نفر برای تأیید عقاید خودشان شواهدی ارائه می دهند.

هیچ یک از آنها از آشکار کردن احساساتش همراه با ارائه شواهد وحشتی ندارد.

تفاوت ها را قبول کنید: عقاید شخص دیگر را به طور جدی بپذیرید و کوشش کنید با آنها سازگار شوید و خود را با آن ها منطبق کنید. به این ترتیب می توانید بدانید چه اندازه باید عقاید شخص دیگر را پذیرفت، کدام موضوع را باید رد و کدام قسمت را باید تا اندازه ای قبول کرد. به استقبال فرصت های نیکو برای توسعه دانش خود بروید و آنها را با فرضیات پوسیده ی گذشته معاوضه کنید.

زن: من قدر پول را می دانم و به تفاوت این ماه با آن ماه هم توجه دارم. ولی آیا نمی توانیم مدت دوری تو را در خارج از منزل محدود کنیم و در عین حال پس انداز هم داشته باشیم؟

شوهر: بسیار خب، فکر می کنم بشود این کار را با دور ماندن دو شب در هفته و گاه گاهی مسافرت در اواخر هفته، انجام داد.

- اگر فکر میکنی این کار مشکلات را حل می کند من قبول دارم.

می بینید که در نتیجه آشکارسازی احساسات، پیشرفت حاصل می شود.

تفاوت های فردی را ستایش کنید: باید به عقاید، سلیقه ها و مسئولیت های نفر دیگر احترام گذاشت. از هیجان و گرمی ناشی از تفاوت های افراد استقبال کنید.

زن: به هر صورت، خوشحالم که این حرف را گفتم. اگر نمیگفتم هیچ تغییری رخ نمی داد.

این موضوع ارزش آشکارسازی تعارض را نشان می دهد.

شکست در آشکارسازی احساسات و ابراز عقاید به طور شفاهی، انسان را مجبور می کند تا به بی رحمی، حیوان صفتی، فرار و سایر اختلافات روی آورد. اگر از درون احساس تنش می کنید، بهتر است داد بکشید و فریاد راه بیندازید تا احساسات شما تسکین پیدا کند.

شوهر: خُب، خوشحالم که گله کردی. حالا نسبت به تو احساسات بهتری دارم. موقعی که آب کثیف به اندازه کافی رفت، رفته رفته آب تمیز می آید.

زن: حالا هر دو نفر می توانیم برویم بخوابیم.

مبادله احساسات به زمان احتیاج دارد. «هرگز اجازه ندهید خورشید در وجود عصبانی شما غروب کند.»

اگر احساسات آشکار نشوند به تشویش و تعارض داخلی منتهی می گردند. یک بحث خوب و تمام شده از یک قرص خواب آور، خیلی بهتر است.

اگر بتوانیم باور کنیم که احساسات ما زبان حال طبیعی و پرارزش وجود خود ما است، در آن صورت می توانیم یاد بگیریم که چگونه همه یِ احساسات اعم از منفی و دشمنانه و احساسات مثبت را آشکار کنیم.

موقعی که احساسات منفی آشکار شوند موجب می گردند تا احساسات مثبت به قسمت خودآگاه ذهن بیایند. به عبارت دیگر آشکار کردن احساسات منفی یا احساسات ناراحت کننده برای برقراری روابط خویشتن سازانه در ازدواج، ضرورت دارد.

ممکن است بشود روی شوهر به وسیله احساس غرور، خودخواهی، شان اجتماعی یا قضاوت صحیحش سلطه جویی کرد، ولی این گونه حقه بازی های ذهنی به سادگی کشف می شود و او خواهد رنجید.

شیوه های نزاع ویرانگر

1- عذرخواهی بیش از موقع.

2- امتناع از مبادرت جدی در دعوا.

3- خودداری، طفره رفتن «پا به پا شدن»، گریختن، به خواب رفتن، استفاده از «حربه یِ سکوت».

4- استفاده از اطلاعات محرمانه ای که زن و شوهر از یکدیگر دارند و از آن به طور غیر منصفانه برای تحقیر یکدیگر استفاده می کنند.

5 - واکنش زنجیری، دنبال بهانه گشتن و توسل جستن به موضوع های نامربوط برای غول نشان دادن حمله.

6- موافقت کاذب، تظاهر به موافقت، برای برقراری صلح آنی، ولی ایجاد شک و تردید، تحقیر مخفیانه، رنجش و زیر لب بدگویی کردن.

7۔ حمله غیر مستقیم، علیه یک نفر، یک عقیده، یک فعالیت و ارزش یا هدفی که همسرتان دوست دارد یا از آن طرفداری می کند.

8- دو دوزه بازی کردن، ایجاد انتظارات در عین حال عدم مساعی برای برآورده ساختن آن و سرزنش کردن به جای پاداش دادن.

9- تجزیه و تحلیل منش، تشریح احساسات طرف مقابل.

10۔ تقاضای بیشتر. برای انسان «نظر تنگ» هیچ وقت، هیچ چیز کافی نیست.

11- مضایقه کردن محبت، تأیید، قدر شناسی، وسایل مادی، مزایا و هرچیزی که موجب خرسندی شود یا زندگی را برای شخص دیگر آسان تر کند.

12- از پشت خنجر زدن و عمداً ناامنی عاطفی، دلواپسی یا اندوه ایجاد و تشدید کردن، نگاه داشتن همسر بر لبه یِ پرتگاه و ترساندن او .

13- نقش یک بی غیرت را بازی کردن که نه فقط ناتوانی در دفاع از همسر را ندارد بلکه دیگران را تشویق می کند به او حمله کنند.

شیوه های نزاع سازنده

1- دعواهای پیش بینی شده در مواقع معین برای احتراز از ناراحت شدن و اشک ریختن وقت زیاد برای رو به رو شدن با احساسات خود و همسرتان بگذارید.

2- هریک از طرفین احساسات مثبت و منفی خود را آشکار می کند.

3. هریک از طرفین با بیان خودش به سخنان دیگری پاسخ می دهد تا مطمئن شود که طرف آن را درک کرده است.

4- به استقبال ارزشیابی «بازخورد» دیگران از رفتارتان بروید، منظور این است که ارزشیابی های مربوط به خودتان را قبل از قبول یا رد آنها «مزه مزه» کنید.

5- دعوا را به وضوح روشن کنید و بدانید درباره یِ چیست.

6- کشف کنید که آیا دو موقعیت، همان طور که با یکدیگر برخورد دارند، با هم متفاوت هم هستند یا خیر.

7- هریک از طرفین، مناطق خارج از حوزه آسیب پذیری خودش را مشخص می کند.

8- میزان عمق احساسات و سهم خود را در دعوا تعیین کنید. این موضوع به هریک از طرفین کمک می کند تا بداند چه اندازه باید تسلیم شود.

9- پیشنهادهای انتقادی اصلاح کننده بدهید - یعنی هر دو نفر باید برای بهبود دیگری پیشنهاد مثبت ارائه دهند.

10- تصمیم بگیرید که برای رفع مشکل چگونه هریک می تواند به دیگری کمک کند.

11- از کوره در نروید و اجازه بدهید تا هیجان تان قدری فروکش کند.

12- امتیازهای یادگیری حاصل از دعوا در مقابل زخم ها را از راه مقایسه محاسبه کنید. برنده کسی است که بیش از آنکه رنجیده خاطر شود، به یادگیری اش اضافه شده است.

13- قبل از شروع کردن دعوا کمی فکر کنید و بعد از خرده گیری ها، بهانه ها و کدورت ها عقایدتان را با هم مقایسه کنید.

14- تعیین یک روز برای دعوا، یک مهلت متارکه و زمانی هم برای صلح بدون دعوا. این موضوع اوضاع و احوالی را فراهم می کند تا از تماس گرم جسمانی و روابط خوب جنسی با ظرافت و لذایذ آن بتوانید بهره مند شوید.

15- همیشه برای دعوای بعدی آماده باشید. دعواهای دوستانه کم و بیش مداوم است و اگر این دعواها مورد قبول و منتظره باشد، کیفیت دعوا کمتر خصومت آمیز می شود، طول دعواها کوتاه تر می گردد، ناراحتی کمتر می شود و امکانات آموختن چیزهای جدید، بیشتر می شود.

سوداگری و سودجویی در برابر افراد به چه معناست؟

در این بخش به تعدادی از مراجعان اشاره می کنم که پیشه ی تجارت دارند و برای رفع مشکلات زندگی خود از من کمک خواسته اند. تناقض در این جاست که تجّار از نظر سود و زیان افراد بسیار موفقی هستند، ولی اگر طرز کارشان از دیدگاه کیفیت ارتباط های بین فردی شان بررسی شود، افراد بسیار ناموفقی هستند. تجّار نمی توانند از بروز مشکلات با همسران، فرزندان یا دوستانشان جلوگیری کنند. سؤالی که آشکارا مطرح می شود این است که آیا زیربنای فلسفه تجارت طوری است که به پرورش انسان های سلطه جو منتهی می شود؟

من ادعا نمی کنم که توانسته ام برای چنین مسئله بزرگ و پیچیده ای پاسخ های محکمی پیدا کنم، به همین دلیل به اصل کلی و زیربنایی این کتاب برمی گردم.

هیچ یک از ما نمی خواهیم با ما مثل کودک احمقی رفتار کنند که متوجه فشار زیاد و آشکار فروشنده را در فروش کالا نمی شود. هرچند ممکن است به خرید کالاها ادامه دهیم، اما بسیاری از ما خیلی زود تکنیک هایی را که برای فروش تبلیغ می کنند، به باد استهزا میگیریم.

من در واقع از روش شرکت های سازنده صابون تعجب می کنم که ما را قانع می کنند که بدن ما بوی بد می دهد. با توجه به آنچه در مورد سلطه جویی گفتیم، ملاحظه می کنید که به عنوان محرک فروش کالاها چه اندازه به رخ مردم می کشند؛ با انتقال این فکر به مشتری که اگر برای کودکان خود حداکثر رفاه را فراهم نکند گناهکار است؛ فروش لاستیک با القای این اندیشه به مشتری که اگر به فکر رفاه خانواده اش نباشد گناهکار است؛ فروش عکس با ترغیب مشتری به این فکر که اگر برای هریک از فرزندانش یک آلبوم برای نگهداری عکس های یادبود تهیه نکند گناهکار است. من در این مورد از نظر اخلاقی قضاوت نمی کنم زیرا به درستی شِق دیگر آن را نمی دانم، ولی اطمینان دارم که همه تشخیص می دهیم که در این محیط چه زمینه های مساعدی برای سلطه جویی وجود دارد.

روحانیون تمام ادیان سالهای متمادی با این مسئله دست و پنجه نرم کرده اند، تجّار افراد فعال بی روح نیستند، بدون خلوص و دست و دلبازی آن ها نمی توانستیم این ساختمان های باشکوه مساجد و کلیساهایی را ایجاد کنیم که بخشی از روش زندگی ما را تشکیل می دهند.

برای کسانی که عادات سلطه جویی در تجارت، آنها را به سراغ من فرستاده است، لااقل می توانم پیشنهاد فوق العاده یِ خلاقه كانت را بازگو کنم:

«خودت باش» و قانون خلاقه درونی خودت را کشف کن.» با وجود این، اجازه دهید قبول کنیم که قانون اخلاقی درونی شماء قابلیت آن را دارد که دستورالعملی برای رفتار کلیه افراد بشر باشد. برای هریک از تجاری که از طریق سلطه جویی دچار مشکل شده است، و سلامت و حیاتش به آن بستگی پیدا کرده است، پیشنهاد می کنم که روش خویشتن سازانه را انتخاب کنند و این انتخاب را، ادامه دهند حتی اگر به میزان موفقیت آنها در بازار لطمه می زند.

بیشتر بخوانید:

تمام آنچه درباره سلطه جویی باید بدانید(قسمتهای دیگر)

منبع: سلطه جویی - دکتر قاسم قاضی

پایگاه خبری حقوق نیوز - موضوعات عمومی

 



+ 0
مخالفم - 0
منبع: حقوق نیوز

 

نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: