حقوق خبر

پروستات و بیماری های آن (قسمت 3)

پروستات (prostate)، واژه ای است یونانی به معنی « آنچه که قبل از چیز دیگری ایستاده یا قرار گرفته است».

 پروستات و بیماری های آن (قسمت 3)

پایگاه خبری حقوق نیوز

پروستات و بیماری های آن

بزرگ شدگی خوش خیم پروستات چگونه روی می دهد؟

اندازه پروستات در اوایل بلوغ در اثر تغییرات هورمونی، ۲ برابر می شود و سپس در حوالی ۲۵ سالگی، پروستات دوباره شروع به رشد می کند و این رشد تقریباً در تمام بقیه عمر فرد ادامه می یابد.

معمولاً این بزرگ شدگی تا سنین بالا مشکلی ایجاد نمی کند. به ندرت بزرگ شدگی خوش خیم پروستات (BPH) قبل از ۴۰ سالگی موجب بروز علایم می شود.

در بیش از نیمی از مردان، از دهه ششم زندگی به بعد بعضی از نشانه های بزرگی خوش خیم پروستات (BPH) دیده می شود.

حدود ۹۰٪ از مردان در دهه هفتم و هشتم عمر دچار نشانه های بزرگی خوش خیم پروستات می شوند.

با بزرگ شدن پروستات چه اتفاقی می افتد ؟

وقتی پروستات بزرگ شد، جلوی پیشابراه را می گیرد و در نتیجه خروج ادرار با اشکال انجام می شود. مثانه ضخیم تر و تحریک می شود و شروع به منقبض شدن می کند (حتی در صورتی که مقدار کمی ادرار در آن موجود باشد)؛ در نتیجه تعداد دفعات ادرار افزایش می یابد و با ادامه ضعیف شدن مثانه، ممکن است ادرار به طور کامل از داخل آن تخلیه نشود و مقداری از ادرار در مثانه باقی بماند. انسداد یا تنگ شدگی پیشابراه به وسیله پروستات و تخلیه ناکامل مثانه مشکلات متعدد موجود در BPH را ایجاد می کند.

علایم

شایع ترین علایم بزرگی خوش خیم پروستات عبارتند از :

نشت ادرار یا قطره قطره دفع شدن ادرار

افزایش دفعات ادرار کردن (تکرر ادرار) به ویژه در هنگام شب

فوریت ادرار (احساس نیاز فوری به ادرار کردن)

احتباس ادرار (ناتوانی در دفع ادرار)

ضعیف و منقطع بودن جریان ادرار

مشکلاتی که ذکر شد ممکن است موجب بی اختیاری ادرار، آسیب کلیه ها، آسیب مثانه، عفونت مجاری ادرار و ایجاد سنگ های مثانه شوند.

تشخیص

تشخیص BPH در مراحل زودرس می تواند احتمال بروز عوارض بیماری را کاهش دهد و تأخیر در تشخیص ممکن است با آسیب دیدگی دایمی همراه شود.

برای تشخیص بزرگ شدگی خوش خیم پروستات، علاوه بر تهیه شرح حال کامل و معاینه فیزیکی از اقدامات زیر می توان استفاده کرد:

معاینه راست روده (رکتوم) و پروستات به وسیله انگشت

با معاینه مستقیم رکتوم و پروستات به وسیله پزشک که پس از پوشیدن دستکش، از طریق وارد کردن انگشت از راه مقعد به داخل رکتوم صورت می گیرد، رکتوم و غده پروستات از نظر وجود علایم سرطان بررسی می شوند.

سونوگرافی کلیه

برای تعیین اندازه و شکل کلیه ها و تعیین وجود توده، سنگ، کیست یا انسداد یا ناهنجاری های دیگر انجام می شود.

پیلوگرافی وریدی (IVP)

در این نوع رادیوگرافی که به عکس رنگی کلیه معروف است، یک سری عکس های رادیو گرافیک از کلیه ها، حالب ها و مثانه، به دنبال تزریق ماده حاجب در سیاهرگ گرفته می شود تا به وسیله آن تومورها، ناهنجاری ها، سنگ های کلیه یا هر نوع انسداد تشخیص داده شوند و جریان خون کلیه مورد بررسی قرار گیرد.

سیستوسکوپی

با وارد کردن لوله قابل انعطاف مجهز به ابزار مخصوص مشاهده داخل مثانه از طریق پیشابراه، مثانه و مجاری ادرار از نظر ناهنجاری های ساختاری یا انسدادهای ناشی از تومور یا سنگ بررسی می شوند.

آزمایش جریان ادرار

در این آزمایش بیمار در داخل ابزار مخصوصی که سرعت جریان ادرار را اندازه گیری می کند ادرار می نماید. کاهش جریان ادرار، احتمال وجود BPH را مطرح می سازد.

درمان

درمان اختصاصی بزرگی خوش خیم پروستات به وسیله پزشک متخصص کلیه و مجاری ادرار بر اساس موارد زیر انجام می شود:

سن بیمار و وضعیت بهداشت عمومی و سابقه پزشکی او

میزان گسترش بیماری

تحمل بیمار نسبت به داروهای اختصاصی، اعمال جراحی یا سایر درمان ها

آنچه درباره سیر بیماری انتظار می رود.

اولویت های مورد نظر بیمار

چنان چه بزرگ شدگی پروستات در حد خفیف باشد ممکن است به درمان نیاز نداشته باشد زیرا بررسی ها نشان داده اند که بعضی از نشانه های BPH در موارد خفيف بدون درمان برطرف می شوند.

تشخیص این مسأله تنها پس از بررسی و معاینه دقیق به وسیله پزشک امکان پذیر است. چک آپ منظم به وسیله پزشک از نظر بروز مشکلات جدید ضرورت دارد.

درمان های مخصوصBPH عبارتند از:

جراحی

عمل جراحی به منظور برداشتن بافت بزرگ شده پروستات در قسمتی که بر پیشابراه فشار می آورد، بدون دست زدن به بقیه بافت قسمت داخل و کپسول خارجی پروستات انجام می شود. جراحی ممکن است به صورت برداشتن پروستات از طریق پیشابراه (transurethral resection of the prostate; TURP)، یا برش بروستات از طریق پیشابراه (;transurethral incision of the prostate TUIP)، یا با استفاده از لیزر و یا با جراحی باز انجام شود.

درمان های غیر جراحی

1. اورتروپلاستی به وسیله بالون

(که در آن لوله نازکی که دارای بادکنک است از راه سوراخ آلت به قسمت تنگ شده پیشابراه هدایت می شود و در آنجا، بادکنک باد می شود تا پیشابراه گشاد شود و ادرار جریان یابد)

2. ترموتراپی میکروویو از طریق پیشابراه

(transurethral microwave thermotherapy; TUMT)

(که در آن با استفاده از وسیله ای موسوم به پروستاترون که از امواج میکرو برای ایجاد گرما و تخریب بافت اضافی پروستات استفاده می کند، تکرر ادرار و فوریت ادراری کاهش می یابد)

3. استفاده از داروهای کوچک کننده (یا لااقل متوقف کننده رشد) پروستات، بدون انجام جراحی

4. افزایش دما از طریق پیشابراه

(که روشی تحقیقاتی است و در آن از گرما که معمولاً به وسیله میکروویو ایجاد می شود برای کوچک کردن حجم پروستات استفاده می شود).

5. استفاده از استنت (قالب) پروستات

(که روشی تحقیقاتی است و در آن، استنت مخصوص از طریق پیشابراه تا ناحیه تنگ شده پیشابراه داخل می شود. سپس استنت مانند فنر باز می شود و بافت پروستات را به عقب می راند و پیشابراه اتساع پیدا می کند).

تغییر نحوه زندگی

1. رژیم غذایی

افزایش مصرف سویا، نوشیدن چای سبز و مصرف مکمل های نخل ممکن است مفید باشند هر چند این موضوع هنوز کاملاً به اثبات نرسیده است.

اغلب خودداری از مصرف الکل یا کاهش مصرف قهوه و سایر مایعات به ویژه پس از شام مفید است.

احتمال بروز BPH در افرادی که رژیم حاوی مقادیر زیاد روی، کره و مارگارین مصرف می کنند، زیاد و در افرادی که بیشتر، از میوہ جات استفاده می نمایند کم است.

2. داروهای ضد احتقان و آنتی هیستامین ها

این داروها می توانند سرعت جریان ادرار را در بعضی از افراد مبتلا به BPH کاهش دهند. بعضی از داروهای ضد افسردگی و داروهای مدّر نیز می توانند نشانه های BPH را تشدید نمایند.

3. ورزش های «کِه گِل»

منقبض کردن و شل کردن مکرر عضلات لگن که به ورزش های کِه گِل (Kegel exercises) معروف است برای پیشگیری از نشت ادرار مفید واقع می شود. این کار با منقبض کردن عضله تا زمانی که جریان ادرار کاهش یابد یا متوقف شود و سپس شل کردن عضله صورت می گیرد.

توصیه می شود بیماران مبتلا به BPH، پنج تا پانزده بار و هر بار به مدت ۱۰ ثانیه عضلات را در حالت منقبض نگه دارند و این کار را ۳ تا ۵ بار در روز تکرار کنند.

 

بیشتر بخوانید:

پروستات و بیماری های آن (قسمت های دیگر)

آناتومی و وظایف دستگاه تناسلی مردان

 

 

 

منبع: راهنمای پزشکی خانواده/پروستات و بیماری های آن-تألیف و ترجمه: دکتر علیرضا منجمی

 


+ 0
مخالفم - 0

 

نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: