حقوق خبر

مکان های دیدنی و تاریخی استان اصفهان (قسمت 5)

اصفهان در گذشته به نام سپاهان معروف بود. احتمالا از عصر ساسانیان که سپاهیان (اسپهان) در دشت حاصلخیز اطراف شهر گرد آمدند به این نام خوانده شده است.

 مکان های دیدنی و تاریخی استان اصفهان (قسمت 5)

پایگاه خبری حقوق نیوز

شهرضا (قمشه)

موقعیت: در ۸۰ کیلومتری جنوب اصفهان و ۸۰ کیلومتری شمال آباده و در مسیر اصفهان و شیراز واقع شده است.

نام پیشین: قمشه مدرسه جالیه، که بعدها به علت وجود مقبره شاهرضا(ع) به شهرضا معروف شد. کلمه قمشه از دو کلمه کرم و شه به معنای شکار گاه تشکیل شده است. برخی نیز آن را به معنای مکان آب خیز و پر قنات دانسته اند.

مسجد جامع شهرضا

موقعیت: ابتدای بازار شهرضا

قدمت بنا: اگرچه بنای مسجد قدیمی است اما سال ۱۲۴۰ ق بر لوح سنگی دیوار جنب در شرقی مسجد که به سوی بازار باز می شود، قید گردیده است. متن این لوح شرح موقوفاتی است که از طرف حاج محمد صادق وقف مسجد جامع شده است.

مقبره شاهرضا

موقعیت: دامنه کوه شمال شهرضا

شجره نامه: گفته شده وی از نسل امام حسن یا امام موسی بن جعفر می باشد.

شرح حال: گویند توسط مأموران هشام بن عبد الملک در قمشه به شهادت رسیده است. در دامنه کوه سفیدی و در سمت غربی بقعه غاری است موسوم به قتلگاه که معتقدند امامزاده شاهرضا در آن محل به شهادت رسیده است.

قدمت بنا: دوره صفویه

سایر توضیحات: در پای پلكان بقعه دو سنگ قبر وجود دارد، یکی متعلق به اسکند خان زند برادر مادری کریم خان زند و دیگری به فتحعلی خان افشار از سرداران نادرشاه مربوط می شود.

امامزاده سید علی اکبر

موقعیت: روستای شاهزاده علی اکبر واقع در ۱۸ کیلومتری شمال شرقی شهرضا در سر راه اصفهان

شجره نامه: برخی معتقدند وی برادر امام رضا می باشد.

قدمت بنا: دوره صفویه

امامزادگان ابراهیم و محمد

موقعیت: روستای زیارتگاه واقع در ۱۵ کیلومتری جنوب شهرضا در جاده اصفهان به شیراز

شجره نامه: از نوادگان امام موسی کاظم(ع)

شاه کوچک

موقعیت: روستای شاه کوچک

فریدون شهر

موقعیت: در ۱۷۵ کیلومتری شمال غربی اصفهان و ۳۸ کیلومتری غرب داران قرار دارد.

تاریخچه: گویند این شهر بخشی از ناحیه "پرتیکان " بود که شامل فریدن و فریدون شهر می شود. تا سال ۱۳۵۹ شمسی آخوره بالا نامیده می شد.. در ضمن، وجود سنگ قبرهای باستانی متعدد در مزرعه قهستان قدمت تاریخی آن را به چند هزار سال می رساند. این منطقه مرکز ییلاق عشایر طایفه چهار النگ بختیاری است.

امامزاده سید صالح قیصر

موقعیت: روستای صالح کوتاه

شجره نامه: از نسل امام موسی بن جعفر (ع)

سایر توضیحات: سيد صالح بن سید محمد بن محمود از زهاد و عباد زمان خود بوده. به سبب کوتاهی قد، او را قیصر می نامیدند. برخی از اولا وی نیز در روستاهای کلوسه فریدونشهر و اطراف آن ساکن بوده اند.

فلاورجان

موقعیت: در ۹ کیلومتر جنوب غربی اصفهان و در کرانه زاینده رود واقع شده است.

سایر توضیحات: نام قدیمی آن فیروزان، ورکان، برزه بر وزن لرزه بود که به معنی شاخ درخت و کشت و زراعت است و جمع آن "برزان" می باشد. این نام در تغییرات آوایی زبان فارسی به "ورجان" تبدیل شده است. به واسطه پلی که در زمان صفویان بر روی زاینده رود احداث شده به "پلاورجان" و سپس به فلاورجان معروف گردیدو امروزه نیز به همین نام معروف است.

مسجد جامع اشترجان

موقعیت: روستای اشترجان، از توابع فلاورجان (ایمان شهر) واقع در جنوب غربی اصفهان

قدمت بنا: در سال ۷۱۵ ق یعنی اواخر سلطنت محمد خدابنده الجاتیو و به وسیله خواجه فخر الدین محمد بن محمود بن على اشتر جانی ملک الوزراء ساخته شده است. وی از منشيان بزرگ زمان سلطان ابو سعید بهادر خان بوده و مدت ها وزارت امیر سونج از امرای مشهور ابو سعید را بر عهده داشته است.

امامزاده ربیعه خاتون

موقعیت: روستای اشترجان

مقبره پیر بکران

موقعیت: روستای پیر بکران واقع در ۳۰ کیلومتری جنوب اصفهان

شرح حال: شیخ محمد بن بکران متوفای ۷۰۳هجری، معاصر سلطان محمد خدابنده و از مشایخ و زهاد مشهور این ناحیه در نیمه دوم قرن هفتم هجری بود. گفته شده که او در محل تدریس خود به خاک سپرده شده است.

قدمت بنا: قرن هشتم هجری

سایر توضیحات: بقعه دارای رواق، صحن، آرامگاه، سنگ مورخ ۷۰۳ هجری است.

استرخاتون (کنیسه يعقوب)

موقعیت: پیر بکران

سایر توضیحات: این کنیسه دارای کتیبه ای به خط عبری شامل آیاتی از تورات مورخ اول قرن دوم میلادی است.

قمصر کاشان

موقعیت: ۳۰ کیلومتری جنوب غربی کاشان و در دره دامنه کوه کرکس قرار دارد.

مسجد جامع قمصر

قدمت بنا: بر اساس شیوه معماری به نظر می رسد مربوط به قبل از دوره صفویه باشد که مجدداً تعمیراتی در آن صورت گرفته است.

مسجد میان ده (مسجد امام حسن)

موقعیت: میان ده قمصر

سایر توضیحات: تنها اثر ارزنده مسجد، محراب گجبری نفیس آن می باشد.

امامزادگان پیرداوود و پیر سلیمان

موقعیت: یکی در محله بالا و دیگری در محله پایین قمصر قرار دارند.

شجره نامه: گویند آن دو نوه و نبیره امام حسن (ع) هستند.

سایر توضیحات: امامزاده پیرداوود واقع در محله در زیارت قمصر متعلق به داوود بن حسن بن حسن بن امام علی (ع) و قدمت بنای اصلی به دوره آل بویه باز می گردد.

قمشه

- به شهرضا رجوع کنید.

کاشان

موقعیت: در ۲۴۵ کیلومتری تهران، ۱۱۴ کیلومتری قم و ۱۸۲ کیلومتری اصفهان قرار دارد.

وجه تسمیه: برای نام کاشان چند نظر وجود دارد:

1. از نام قومی به نام کاشو گرفته شده که در بین النهرین می زیسته اند و به این مکان مهاجرت نموده اند.

2. از کاه افشان گرفته شده است.

3. ترکیبی از کی آشیان، در روزگار قدیم محلی برای شاهان بوده است.

4. به خانه های تابستانی گفته می شود که از چوب و نی ساخته شده باشد.

5. قاسان نام یکی از شاهان داستانی است.

6. کاشی و کاشان و کاشانه از اسامی بتخانه ها و به معنای نوعی مسکن که اسم خاص شهرها گردیده است.

مسجد و مدرسه آقا بزرگ

موقعیت: کاشان، خیابان فاضل نراقی، بعد از میدان کمال الملک

قدمت بنا: در زمان محمد شاه قاجار توسط حاج محمد تقی خانبان جهت نماز جماعت و تدریس داماداش ملا محمد مهدی نراقی ملقب به آقا بزرگ در دو طبقه تحتانی برای تدریس و فوقانی برای نماز و به معماری استاد شعبانعلی پشت مشهدی ساخته شده است.

بقعه خواجه تاج الدین

موقعیت: کاشان، نزدیک مسجد آقا بزرگ سایر توضیحات: اصل مجموعه شامل مسجد، مدرسه، خانقاه، دو گنبد آجری و قبور خواجه تاج الدین شیروانی و دو برادر دیگرش خواجه عماد الدين محمود و زین الدین از چهره های معتبر دوران آق قویونلو در قرن نهم در کاشان می باشد. ولی در بقعه دو تن از امامزادگان به نامهای شاهزاده اسحاق و شاهزاده ابی طالب فرزندان شاهزاده حمزه بن موسی بن جعفر(ع) است. در رواق دوم نیز ملا محسن نطنزی ملقب به عبد علیشاه دفن شده است.

کاشی کاری معرق سقف هر دو رواق از هنرهای دوره ایلخانی است.

مسجد تبریزی ها

موقعیت: کاشان، بازارچه ملک

قدمت بنا: مسجد توسط حاج محمد حسین تبریزی در سال ۱۲۱۲ق ساخته شده است.

مسجد جامع کاشان

موقعیت: خیابان پنجه شاه (بابا افضل)، محله میدان کهنه.

قدمت بنا: از قدیمی ترین بنای تاریخی کاشان محسوب می شود که بنای اولیه آن مربوط به دوران سلجوقی و آل بویه است.

سایر توضیحات: در کتاب مرآت البلدان آمده که این مسجد توسط صفیه خاتون دختر مالک اشتر ساخته شده است.

امامزاده هارون بن موسی

موقعیت: کنار خیابان پنجه شاه (بابا افضل)

سایر توضیحات: در محوطه داخلی بقعه چند قبر قدیمی وجود دارد که یکی را به سرهای چند تن از شهدا و دیگری را به صفیه خاتون دختر مالک اشتر نسبت می دهند، اما حسین نراقی قبر دوم را به صفي الدين ابوطاهر اسماعیل کاشی ملقب به عزیز الحضرت بانی مدرسه صفيه نسبت می دهد. وی از اشخاص مهم سلجوقی و از معاونان خواجه نظام الملک به شمار می رود.

مسجد میرعماد (مسجد میدان)

موقعیت: کاشان، جنوب بازار مس فروشان، در مقابل میدان بازار(میدان فیض یا میدان سنگ سابق) قرار دارد.

قدمت بنا: در زمان سلطنت جهانشاه قراقویونلو و توسط خواجه امیر عمادالدین شیروانی در سال ۸۶۸ قمری ساخته شده است.

سایر توضیحات: مسجد دارای صحن دو طبقه ای، چند شبستان، گنبد آجری، منبر کاشی کاری معرق شده، آب انبار می باشد.

مسجد گذر بابا ولی

موقعیت: کاشان، کوی طاهر

قدمت بنا: کاشیکاری خشتی مسجد مربوط به دوره قاجاریه است. ولی تاریخ بنا قدیمی تر از آن و احتمالا همزمان با احداث گذر و بازارچه بابا ولی الدین مربوط به اوایل قرن ۱۳ هجری باشد.

مسجد میان چال

موقعیت: چهارسوق بازار کاشان

مسجد وزیر

موقعیت: کاشان، کوی دروازه اصفهان

قدمت بنا: در زمان شاه عباس دوم و به امر جده شاه صفی مادر صفی میرزا ولی عهد و توسط میرزا مقیم وزیر ساخته شده است.

امامزاده سلطان عطابخش

موقعیت: انتهای غربی خیابان دروازه اصفهان، خیابان بابا افضل

شجره نامه: از نسل امام موسی بن جعفر (ع)

قدمت بنا: بنای اصلی بقعه متعلق به دوره آل بویه است.

سایر توضیحات: قبر طاهر نقاش هنرمند معروف زمان صفویه و میر احمد کاشانی پدر محتشم کاشانی در ایوان این بقعه است.

مناره زین الدین

موقعیت: خیابان دروازه اصفهان (ملا حبیب اله شریف.

شرح حال: مناره آجری متعلق به قرن نهم به ارتفاع ۲۳ متر می باشد. گفته شده این مناره قبلاً ۴۷ متر بوده که در سال ۱۳۰۸ شمسی به وسیله بلدیه آن زمان ۲۴ متر از ارتفاع آن تخریب شده است.

ملامحسن فیض کاشانی

موقعیت: نرسیده به فین کاشان، مجاور قبرستان عمومی.

شرح حال: محمد محسن فیض کاشانی فرزند مرتضی قمی از عرفا و مفسرین و شعرای بزرگ شیعه و صاحب تفسير الصافی در سال ۱۰۰۷ در قم متولد شد. وی داماد ملاصدرا شیرازی بود که در سن ۸۴ سالگی در سال ۱۰۹۱ در کاشان در گذشت و بر حسب وصیت او بر روی تربتش قبه ای ساخته نشده است.

آرامگاه محتشم کاشانی

موقعیت: کوی محتشم، مرکز شهر کاشان

شرح حال: كمال الدین سید علی بن خواجه میر احمد کاشانی متخلص به محتشم، در زمان صفویه میزیسته است.

آرامگاه عبد الرزاق لاهیجی گیلانی

شرح حال: وی داماد ملاصدرا شیرازی و باجناق ملامحسن فیض کاشانی بود، ملقب به فیاض و صاحب کتاب شوارق ، گوهر مراد و سرمایه ایمان است.

امامزاده حبیب بن موسی

موقعیت: محله پشت مشهد واقع در خیابان امام خمینی کاشان

شجره نامه: از اعقاب امام محمد باقر (ع) یا امام موسی بن جعفر (ع)

قدمت بنا: قرن هفتم

سایر توضیحات: آرامگاه شاه عباس اول نیز در رواق جنوب غربی بقعه وجود دارد. قبر شاه عباس اول در زیر یک سنگ سیاه مکعب مستطیل بسیار قرار دارد. در زیر این سنگ، سردابی با ۳ قبر وجود دارد که یکی از آن قبرها به شاه عباس اول تعلق دارد. در ضمن مسجد سید کاشان در جوار بقعه قرار دارد. این مسجد در اواسط قرن سیزدهم هجری توسط حاج شعبان على پشت مهدی برای نماز جماعت حاج سید محمد تقی ساخته شده است.

امامزاده درب زنجیر

موقعیت: میان بازار بزرگ کاشان

شجره نامه: ابو الحارث بن عاقب بن موسی بن جعفر(ع)

امامزاده شاه پلان

موقعیت: اول بازار زرگرهای کاشان

شجره نامه: از نسل امام موسی بن جعفر (ع)

قدمت بنا: روی صندوق قبر تاریخ ۹۵۱ ق نوشته شده است.

امامزاده ابراهیم

موقعیت: کنار جاده فین کاشان

شجره نامه: شاهزاده ابراهیم از نسل امام موسی بن جعفر (ع)

قدمت بنا: بنای فعلی در قرن سیزدهم به همت یکی از زنان اهل فین به نام خاله بیگم ساخته شده است.

امامزاده سلطان میر احمد

موقعیت: خیابان علوی، محله سلطان میر احمد

شجره نامه: از نسل امام جواد (ع)

قدمت بنا: قرن هشتم سپس دهم هجری

حمام سلطان امیر احمد

موقعیت: خیابان علوی، محله سلطان امیر احمد، کنار امامزاده سلطان میر احمد

قدمت بنا: دوره صفویه

سایر توضیحات: این حمام نمونه از زیباترین حمام های ایران از نظر معماری و تزئینات می باشد و گفته شده بام حمام یکی از زیباترین بام های ایران به صورت گنبدی شکل بوده و هر گنبد شیشه های عدسی محدب قرار گرفته تا نور کافی را جهت قسمت های مختلف حمام تأمین نماید و در عین حال مانع دید به داخل می شود.

خانه بروجردی

موقعیت: محله سلطان امیر احمد

قدمت بنا: در دوره قاجار در سال ۱۲۸۰ قمری توسط بازرگانی به نام سید حسن نطنزی و با معماری استاد على مریم ساخته شده است.

سایر توضیحات: چون مراودت تجاری بازارگان نطنزی بیشتر با تجار شهر بروجرد انجام می شده به خانه بروجردی معروف شد. این خانه از نظر معماری و تزئینات از آثار تاریخی ایران به شمار می رود.

خانه عامری ها

قدمت بنا: دوره زندیه و قاجاریه

سایر توضیحات: این مجموعه که به وسیله سهام السلطنه عامری بازسازی و توسعه یافته است، شامل هفت حیاط، حمام خصوصی زنانه و مردانه می باشد.

بقعه ابو لؤلؤ

موقعیت: شرق جاده کاشان به فین، روبروی بلوار الغدير.

قدمت بنا: دوره آل بویه و قاجاریه

شرح حال: معروف به بابا شجاع الدین از عرفای قرن هشتم هجری

سایر توضیحات: نویسنده کتاب گنجينه آثار قم معتقد است که در ایرانی بودن ابو لؤلؤ قاتل عمر بن خطاب شک و تردید هست. چنان که در مورخ بزرگ اهل سنت طبری و ذهبی او را نصرانی و حبشی دانسته اند. لذا فرار او به سوی ایران از اخبار ساختگی عصر صفوی دانسته شده که بر مبنای سیاست روز برای خرسندی و تشفی بدبینان به عمر بافته اند و سند تاریخی ندارد! لذا گفته شده که این مقبره به ابو لؤلؤ ملقب به شجاع الدین از سران و شیوخ متصوفه تعلق دارد و نه به قاتل عمر بن خطاب. چنانچه در روی لوح کاشی قبر وی تاریخ وفات سال ۷۷۷ هجری نوشته شده است. برخی معتقدند ابو لؤلؤ (قاتل عمر) یکی از زردشتیان نهاوند بود که به اسارت مسلمانان در آمد و جزء غلامان و بردگان مغيره بن شعبه والی کوفه گردید که بعدها به مدینه فرستاده شد. روزی خود را به عمر رساند تا از سنگینی بار خراج نزد وی به تظلم بپردازد اما پاسخی منفی از خلیفه شنيد. لذا در شب ۲۷ ذی الحجه سال ۲۳ هجری به مسجد النبي رفت و عمر را در هنگام نماز صبح به قتل رساند.

تپه های تاریخی سیلک

موقعیت: کنار راه کاشان به فین (خیابان امیر کبیر) واقع در ضلع جنوب غربی شهر کاشان

سایر توضیحات: محوطه باستانی سیلک شامل دو تپه شمالی و جنوبی و دو گورستان است.

گورستان اول با قدمت ۳۵۰۰ ساله در دویست متری تپه جنوبی و گورستان دوم با قدمت ۳۰۰۰ ساله در ضلع غربی تپه قرار دارد. گفته شده در سطح تپه جنوبی از کهن ترین زیگورات های ایران می باشد.

باغ فین و چشمه سلیمانیه

موقعیت: ۶ کیلومتری جنوب کاشان ، انتهای خیابان امیر كبير، و در مجاورت روستای فین.

قدمت بنا: گفته شده یعقوب لیث صفاری در سال ۲۶۵ قمری در این باغ اردو زده است. ولی شکل گیری فعلی مربوط به اوایل دوره صفوی است.

سایر توضیحات: از باغ های سنتی ایران است که صدها سال به واسطه بر کت چشمه سلیمانیه پابرجا باقی مانده است. طراحی نهرها و نحوه گردش آب در خیابان های باغ و فواره های فیروزه ای رنگ و همیشه جاری منسوب به غیاث الدین جمشید کاشانی ریاضی دان بزرگ قرن نهم هجری است. در سال ۱۰۰۴ قمری شاه عباس جشن بزرگی در این باغ برقرار نمود و سفیران برخی از کشورهای آسیایی و اروپایی را به حضور پذیرفت. ناصر الدين شاه قاجار به همراه امیر کبیر در بازگشت از سفر اصفهان نیز چند روز در این باغ اقامت کرد. در این مجموعه دو حمام کوچک (۹۰۹ ق) و بزرگ (۱۲۲۶ق) وجود دارد که هر یک دارای خزینه و حوض های متعدد آب هستند. در حمام کوچک فين واقعه قتل امیر کبیر روی داده و از حیث ارزش و اعتبار تاریخی دارد. باغ فین در زلزله سال ۱۱۹۲ قمری آسیب فراوان دید که به همت عبد الرزاق خان کاشانی حکم وقت کاشان در دوران زندیه بازسازی و تعمیر شد.

آرامگاه بابا افضل کاشانی

موقعیت: روستای مرق واقع در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی کاشان و ۱۵ کیلومتری سراهی مشهد اردهال.

شرح حال: افضل الدین محمد بن حسن کاشانی فیلسوف و شاعر متوفی ۷۰۷ قمری

قدمت بنا: دوره مغول

سایر توضیحات: در کنار قبر بابا افضل قبر دیگری با پوششی از کاشی های خشتی فیروزه ای وجود دارد که به قبر پادشاه زنگ معروف است. محققان معتقدند که او یکی از سلاطین زنگبار بود که در سفر به ایران مجذوب بابا افضل شده و به خدمت وی در آمده است.

امامزاده شاهسواران

موقعیت: ۲۷ کیلومتری جنوب کاشان

قدمت بنا: قرن نهم هجری

سایر توضیحات: بنای اصلی دارای نقشه چهار ضلعی است که یک گنبد بیست ترکی زیبا بر آن افزوده اند و توسط استاد محمد اسماعیل جوینانه در سال ۸۸۷هجرى قمری ساخته شده است.

امامزاده سلطان محمود علوی

موقعیت: روستای علوی واقع در سر راه کاشان به مشهد اردهال

سایر توضیحات: بنای بقعه به صورت هشت ضلعی متساوی الاضلاع ساخته شده است. در داخل بقعه دو کتیبه وجود دارد؛ یکی از آنها به خط ثلث سفيد در زمینه لاجوردی است که نام شاه طهماسب و نام بانی آن یعنی خواجه شهاب الدین علی و تاریخ سال ۹۴۲ هجری قمری قید شده است. کتیبه دیگر از گچ ساخته شده و روی آن ابیاتی از محتشم کاشانی نوشته شده است. در ضمن گنبد بقعه هرمی شکل دوازده ترک با ارتفاع ۱۳ متر می باشد.

امامزادگان طاهر و منصور

موقعیت: حوالی کاشان

قدمت بنا: در دوره صفویه ساخته شده و در دوره قاجاریه تعمیر گردیده است.

امامزاده قاسم (1)

موقعیت: کوی پای نخل، اول بازار بزرگ کاشان

شجره نامه: از نسل امام کاظم(ع)

امامزاده قاسم (۲)

موقعیت: کنار راه کاشان و آران

مسجد على

موقعیت: روستای کوهستانی قهرود واقع در ۴۰ کیلومتری جنوب غربی کاشان و بعد از قمصر قرار دارد.

قدمت بنا: در سال ۷۰۰ به دستور عالم مفتی وقت محمد بن علی بن صدر بن رشيد الدين احمد بن محمد بن عبد الله قهرودی ساخته شده است.

مسجد ور كان

موقعیت: روستای ورکان واقع در ۴۵ کیلومتری جنوب غربی کاشان

قدمت بنا: دوره ایلخانی

 

بیشتر بخوانید:

مکان های دیدنی و تاریخی استان اصفهان (قسمت های دیگر)

 

منبع: راهنمای گردشگری، دانشنامه اماکن مذهبی، فرهنگی و تاریخی ایران - حیدر شجاعی

پایگاه خبری حقوق نیوز- فرهنگی و هنری



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: