امروز: سه شنبه, ۱۴ مرداد ۱۳۹۹ برابر با ۱۳ ذو الحجة ۱۴۴۱ قمری و ۰۴ اوت ۲۰۲۰ میلادی
کد خبر: 268535
۱۰۱۴
۱
۰
نسخه چاپی
هپاتیت ب (hepatitis B)

همه چیز در مورد هپاتیت B

هپاتیت که در بین مردم به یرقان و زردی مشهور است نوعی التهاب كبدی است که این التهاب باعث ایجاد درد و تورم خواهد شد و مهمترین علت ایجادكننده آن ویروس‌ها هستند. تاكنون 6 نوع ویروس هپاتیت شناخته شده است كه شایع‌ترین آن‌ها ویروس‌های هپاتیت A، B و C هستند. عوامل دیگری مثل داروها، فقدان خونرسانی به کبد، سم، بیماری‌های وراثتی، خود ایمنی و مصرف مشروبات الكلی نیز می‌توانند سبب هپاتیت شوند. با احتمال کمتری عفونت‌های ویروسی مثل منونوکلئوز و سایتومگالویروس نیز می‌توانند باعث این بیماری شوند.

همه چیز در مورد هپاتیت B

پایگاه خبری حقوق نیوز

همه چیز در مورد هپاتیت B

هپاتیت B چیست؟

هپاتیت ب پس از بیماری‌های سل و مالاریا شایع‌ترین بیماری عفونی و مسری است؛ به طوری که امروزه حدود 300 میلیون نفر در سراسر جهان حامل ویروس هپاتیت ب هستند و سالانه حدود 50 میلیون نفر به آمار آن‌ها اضافه می‌شود. هپاتیت ب می‌تواند زمینه را برای ابتلا به هپاتیت د (هپاتیت D) مستعد کند. هپاتیت د، تنها در افرادی که هپاتیت ب دارند گسترش می‌یابد و می‌تواند علائم هپاتیت ب را بدتر کند.

محل زندگی و تكثیر ویروس هپاتیت ب در كبد انسان است و محصولات آن پس از تولید به درون گردش خون می‌ریزند. بدن در برابر عفونت ویروسی از خود دفاع می‌كند و علیه آن آنتی‌ژن‌های ویروسی، آنتی بادی یا آنتی كر (پادتن) می‌سازد. در بسیاری از موراد، بدن با دفاع خود عفونت را دفع كرده و فقط ردپای آن به صورت مثبت بودن آنتی بادی‌ها (پادتن‌ها) باقی می‌ماند. در این شرایط علاوه بر رفع خطر، فرد در مقابل عفونت مجدد مصون می‌شود و به اصطلاح "خود واكسینه" شده است.

ناقلان بیماری هپاتیت ب کسانی هستند كه این ویروس در خونشان به مدت بیش از 6 ماه وجود داشته باشد، حال عمومی خوبی داشته باشند و در بررسی آزمایشگاهی اختلالی در كار كبد آنان مشاهده نشود. در چنین شرایطی ویروس به صورت مسالمت آمیز در داخل بدن وجود دارد ولی آسیبی به كبد وارد نمی‌كند. در بعضی افراد، هپاتیت مزمن نوع ب می‌تواند تبدیل به سیروز کبدی شود.

شیوع بیماری

حدود 400 میلیون نفر در سراسر جهان حامل ویروس هپاتیت B هستند و سالانه حدود 50 میلیون نفر به این ویروس آلوده می شوند. این بیماری بعد از سل و مالاریا شایعترین بیماری مسری عفونی است. ایران جزو مناطق دارای شیوع متوسط بیماری هپاتیت B است و از هر 100 نفر در جهان دو نفر به این بیماری آلوده است و تقریبا 1.5 میلیون نفر در ایران به این بیماری مبتلا هستند. بیشتر این افراد از بدو تولد مبتلا بوده اند و از آن جا که این بیماری هیچ علامتی ندارد از بیماری خود نیز آگاه نیستند.

انواع هپاتیت B

آلودگی به هپاتیت B خود را به اشکال بالینی حاد و مزمن (فعال و غیر فعال) نشان می دهد.

هپاتیت حاد به مواردی اطلاق می شود که آلودگی با ویروس از شروع تا بهبودی کمتر از 6 ماه طول بکشد و در این مدت آسیب وارده، کاملا برطرف شده و ویروس از خون پاک شود . در این صورت ساختمان و عملکرد کبد طبیعی باقی می ماند و معمولا بیمار احتیاج به درمان ندارد مگر در موارد خاصی که پزشک تشخیص بدهد.

هپاتیت مزمن زمانی است که ویروس بیش از 6 ماه در بدن باقی بماند و سیستم ایمنی بدن نتواند ویروس را از بین ببرد. هپاتیت مزمن به دو صورت فعال و غیرفعال ظاهر می شود. در حالت فعال، تستهای کبد، غیرطبیعی و نشان دهنده روند تخریب و التهاب کبد است؛ شمارش ویروس در خون بالا و حاکی از فعال بودن ویروس در بدن است و حتی احتمال بروز علائم بالینی نیز وجود دارد. در این صورت بیمار نیاز به پیگیری و درمان دارد.

هپاتیت مزمن غیرفعال در این حالت ویروس هپاتیت بیش از 6 ماه در بدن باقی می ماند اما ویروس در بدن به صورت غیرطبیعی فعال زندگی می کند و به سلول های کبدی آسیبی نمی رساند. این بیماران کاملا سالم به نظر می رسند و هیچ گونه علامتی ندارند و تستهای کبدی و سایر آزمایشات آنها طبیعی است . در اغلب موارد این نوع هپاتیت در نوزادانی که از مادران آلوده به دنیا می آیند ایجاد و گاهی هم به دنبال هپاتیت حاد دیده می شود. در اغلب موارد یک همزیستی مسالمت آمیز بین ویروس و سلول کبدی ایجاد می شود و ممکن است این حالت تا سالها حتی در برخی موارد تا آخر عمر باقی بماند. به طور متوسط سالانه دو درصد از بیماران ویروس را به طور خود به خود از بدن پاک می کنند و در حدود 10 درصد از کسانی که به نوع غیرفعال هپاتیت مزمن مبتلا هستند، ویروس ممکن است در بدنشان دوباره فعال و سبب آسیب و التهاب کبدی شود. به همین دلیل مراجعه منظم به پزشک مهمترین توصیه یه این افراد است.

راه‌های انتقال ویروس هپاتیت B

جالب است بدانید که تنها مخزن این بیماری بدن انسان است و انتقال آن از افراد آلوده به افراد سالم صورت می‌گیرد. راه‌های انتقال عفونت عبارتند از:

  • از طریق انتقال از مادران آلوده به نوزادان (عفونت نه از طریق بند نافی، بلكه از طریق بدن مادر در هنگام زایمان و در جریان تماس نزدیك بعد از آن منتقل می‌شود.)

  • رابطه جنسی با فرد ناقل

  • از طریق خون و فراورده‌های خونی آلوده (این خطر برای جراحان و دندان پزشكان دوچندان است.)

  • استفاده از وسایل غیر استریل در دندانپزشكی، سوراخ كردن غیربهداشتی گوش، خالكوبی و حجامت

  • حشراتی مانند پشه یا ساس‌های رختخواب كه خون می‌مكند.

لازم به ذکر است که خوشبختانه تماس‌های عادی و روزمره نظیر دست دادن، در یك اتاق كار كردن، معاشرت با دوستان و همكلاسی‌ها و افراد آلوده‌ی فامیل، خطر انتقال بیماری را به دنبال ندارد و جای نگرانی نیست. فقط رعایت نكات بهداشتی كافی است.

علائم بیماری هپاتیت چیست؟

با توجه به اینكه در اغلب موارد عفونت از مادران آلوده به نوزادان منتقل می‌شود، تا سال‌ها علامتی دیده نمی‌شود. در برخی موارد به دنبال هپاتیت حاد ویروسی، فرد دچار حالت ناقلی می‌شود. در این افراد علائمی همچون بی‌اشتهایی، ضعف، بی‌حالی، حالت تهوع و استفراغ، پر رنگی ادرار و زردی سیستم ایمنی مشهود است.

راه تشخیص این بیماری اندازه‌گیری آنتی ژن سطحی این ویروس یعنی HBsAg است. در مورد فردی كه آزمایش HBsAg وی مثبت است، تنها نتیجه‌ای كه می‌توان گرفت این است كه شخص، آلوده به ویروس هپاتیت ب است. آنچه این آزمایش را معنی‌دار می‌كند، حال عمومی بیمار، وضعیت كبد (اندازه آن و نتایج آزمایش‌های تخصصی كبد) و چند آزمایش دیگر در مورد فعالیت ویروس در بدن بیمار است. دربسیاری از موارد به دنبال كشف یك مورد HBsAg مثبت، سایر افراد خانواده آزمایش شده و موارد مثبت و بدون علامت شناسایی می‌شوند.

راه‌های پیشگیری از بیماری هپاتیت

بهترین راه پیشگیری از بیماری هپاتیت، استفاده از واكسن و رعایت دستورات بهداشتی شامل شستن مرتب دست‌ها است. واكسن هپاتیت ب كه در حال حاضر استفاده می‌شود، در واقع همان آنتی‌ژن ویروس هپاتیت ب (HBsAg) است كه از خون ناقلین سالم بدست آمده و تغلیظ شده است. نوعی دیگری از واكسن وجود دارد كه به روش ژنتیكی (Recombinant) تهیه می‌گردد. واكسیناسیون معمولا در سه نوبت و به فواصل یك ماه و 6 ماه از تزریق اول صورت می‌گیرد. توصیه می‌شود افراد زیر عمل واکسیناسیون را انجام دهند:

  • نوزادان

  • كودكان كمتر از 9 سال

  • کادر بهداشتی درمانی (پزشكان و پرستاران بخش‌ها، كاركنان بخش‌های همودیالیز) كه ممكن است با خون و یا سوزن و یا سایر وسایل آلوده به ویروس در تماس باشند.

  • بیمارانی كه مرتبا دیالیز می‌شوند.

  • والدین، فرزندان و همسر شخص مبتلا به هپاتیت حاد ب و یا ناقلین هپاتیت ب كه در ظاهر سالم بنظر می‌رسند.

عوارض واكسن هپاتیت ب چیست؟

عوارض این واكسن بسیار كم و جزیی بوده و ممكن است فقط باعث قرمزی و ورم محل تزریق، گاهی درد عضلانی خفیف و تب كمتر از 38 درجه سانتیگراد شود كه پس از مدتی از بین می‌رود. خوشبختانه واكسن هپاتیت ب در بیش از 90 درصد موارد شخص را در برابر ابتلا به هپاتیت ب ایمن می‌كند.

نکته: تزریق واكسن هپاتیت ب در طول دوران بارداری بلامانع است و هیچ اثر بدی روی جنین ندارد.

راه‌های درمان هپاتیت B

درمان هپاتیت ب، بسته به شدت بیماری و پاسخ به درمان ممکن است یک سال یا بیشتر طول بکشد. اگر آسیب شدیدی به کبد بیمار وارد شده باشد، پیوند کبد می‌تواند گزینه درمانی مناسبی باشد. درمان دارویی نیز شامل استفاده از اینترفرون و داروهای ضد ویروس برای درمان این بیماری است که اغلب موفقیت آمیز می‌باشند. داروهای اینترفرون بصورت چندبار در هفته (interferon alpha-2b) و یا یکبار در هفته (peginterferonalpha-2a) تزریق می‌شوند.

در اكثر موارد شواهدی دال بر تخریب و التهاب سلول‌های كبدی دیده نمی‌شود و در واقع یك سازش و هم‌زیستی بین ویروس و سیستم دفاعی بدن به وجود آمده است و این سازگاری تا سالیان دراز ممكن است باقی بماند و بیمار مشكل كبدی پیدا نكند و ویروس همچنان در حالت نهفته تا آخر عمر باقی بماند. از هر 100 نفری كه به این حالت مبتلا هستند سالیانه 1 تا 2 نفر ویروس را از بدن خود پاك كرده و آزمایش HBsAg آنها منفی می‌شود. تعداد بسیار كمی از این افراد در عرض چند سال دچار عود بیماری شده و به اصطلاح فعالیت ویروس در بدن آنها مجددا از سر گرفته می‌شود. به همین دلیل است كه به حاملین هپاتیت ب توصیه می‌شود تا جهت معاینه و انجام آزمایش‌های كبدی و بررسی وضعشان هر 6 ماه یك مرتبه به پزشك معالج خود مراجعه كنند.

رژیم غذایی برای هپاتیت B

برای افراد مبتلا به این بیماری هیچ گونه محدودیت غذایی لازم نیست. تنها افراد چاق باید از مصرف چربی خودداری كنند و وزن خود را كاهش دهند. بقیه افراد می‌توانند همانند سایر افراد سالم غذا بخورند.

توصیه‌های لازم برای ناقلین هپاتیت B

  • دلسرد و افسرده نباشید. با توجه به طبیعی بودن آزمایش‌های تخصصی كبدی مثل سایر مردم شاداب زندگی كنید و دستورات لازم بهداشتی را رعایت كنید.

  • برای معاینه و انجام آزمایش‌های خون هر 6 ماه یك بار به پزشك مراجعه كنید.

  • كلیه اعضای خانواده‌تان باید علیه هپاتیت ب واكسینه شوند.

  • از مصرف مشروبات الكلی بپرهیزید.

  • در صورت مراجعه به دندانپزشكی، آزمایشگاه (برای انجام آزمایش)، پزشك و اصولا هر جای دیگری كه امكان انتقال ویروس از شما به دیگران وجود دارد، حتما آنها را از آلوده بودن خود آگاه كنید.

  • هیچ گونه محدودیتی در زندگی خود به وجود نیاورید.

  • از استعمال دخانیات بپرهیزید.

  • از ریش تراش، مسواك، ناخن گیر، شانه و برس به صورت مشترك استفاده نكنید.

  • در صورت شستشوی كافی و دقیق ظروف غذا با آب جوش و محلول ریكا امكان انتقال بیماری به دلیل استفاده از این وسایل وجود ندارد. به هر حال برای اطمینان بیشتر می‌توانید وسایل فوق را مجزا كنید.

بیشتر بخوانید:

سرطان کبد liver cancer را جدی بگیرید

کبد چرب fatty liver را جدی بگیریم

  • منبع
  • ddri.ir
  • setare.com

دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید