امروز: چهارشنبه, ۰۶ مهر ۱۴۰۱ برابر با ۰۱ ربيع الأول ۱۴۴۴ قمری و ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲ میلادی
کد خبر: 280502
۱۵۹
۱
۰
نسخه چاپی

آیا کمونیسم چین یک ایدئولوژی جدید است یا فلسفه سنتی تغییر نام یافته است؟

آیا کمونیسم چین یک ایدئولوژی جدید است یا فلسفه سنتی تغییر نام یافته است؟

برای کارل مارکس، انقلاب کمونیستی قرار نبود در چین اتفاق بیفتد. در عوض، او در مانیفست کمونیست خود نوشت: «آستانه یک انقلاب بورژوایی… حتماً در شرایط پیشرفته‌تر تمدن اروپایی انجام می‌شود». انقلابیون در کشورهای سرمایه‌داری پسا صنعتی‌شده و در مراحل آخر سرمایه‌داری بودند - در آلمان، فرانسه و بریتانیا. چین با این قانون مطابقت نداشت.

جنگ جهانی دوم چین را ویران کرد. تخمین زده می شود که تقریباً 20 میلیون شهروند چینی را کشت و باعث شد که صنایع پس از جنگ با یک پنجم تولید قبلی خود کار کنند. چین عمدتاً یک اقتصاد کشاورزی بود و بیشتر شهروندان آن دهقانانی بی سواد بودند که خارج از شهرهای بزرگ زندگی می کردند. آنها با پرولتاریای روشنفکرانه ای که مارکس و انگلس تصور کرده بودند فاصله زیادی داشتند.

پس چگونه نسخه چینی کمونیسم - فلسفه مائوئیسم (اصطلاحی که به مائو تسه تونگ، رهبر انقلاب کمونیستی چین اشاره دارد) - ریشه پیدا کرد؟ نه از نظر عوامل تاریخی و اقتصادی، بلکه از نظر فرهنگی و فلسفی؟ چه ایده‌های باستانی، سنتی و مدرنی وجود داشت که باعث شد چین به خوبی به ایدئولوژی زاده شده در شهرهای اروپای غربی بپردازد؟

عدالت و هماهنگی

اگر فیلسوف سیاسی جان رالز را باور کنیم، سنت سیاسی اروپا بر اولین فضیلت عدالت استوار است. همانطور که رالز توضیح می دهد، این ایده است که هر فرد دارای مصونیتی است که بر پایه عدالت استوار است که حتی رفاه جامعه به عنوان یک کل نمی تواند بر آن غلبه کند. همانطور که رالز توضیح می دهد، این ایده است که هر فرد دارای مصونیتی است که بر پایه عدالت استوار است که حتی رفاه جامعه به عنوان یک کل نمی تواند بر آن غلبه کند. ما نمی توانیم تعداد کمی را فدای بسیاری کنیم یا به نام خیر بزرگتر اشتباه کنیم زیرا عدالت این نیست.

با این حال، در تاریخ فکری چین، هماهنگی به عنوان فضیلت بزرگ‌تر دیده می‌شود. چهار سنت اصلی فلسفی - قانون گرایی، کنفوسیوس، دائوئیسم و بودیسم - همگی استدلال می کنند که محافظت از یکپارچگی و رفاه کل جامعه بهتر از فرد است. نزاع، اختلاف و تجزیه طلبی بد است. ادب و احترام و اتحاد خوب است.

از بسیاری جهات، این دو ناسازگار به نظر می رسند. اما در مارکسیسم، ممکن است نقاط مشترک را ببینیم.

مبنای چینی برای مارکسیسم

عجیب است که علیرغم سرچشمه گرفتن از فرهنگ ها و سنت های مختلف، هر چند وقت یکبار فلسفه تمایل دارد به نتایج بسیار مشابهی همگرا شود. این در مورد تفکر چینی و فلسفه مارکسیسم نیز صادق است.

در دائوئیسم لائوتسه، استدلال شده است که همه چیز در جهان در یک آغوش کیهانی با مخالف خود قفل شده است. با یین و یانگ، شما دو نیروی اساساً متفاوت دارید که با یکدیگر کار می کنند تا همه چیز را در جهان ایجاد کنند.

همه تغییرات و پیشرفت ها ارتباط بین این اضداد است. اگر کلمات را فقط کمی تغییر دهیم، شگفت‌انگیز است که این چقدر به دیالکتیک مارکسیستی شباهت دارد. اگر یین یانگ را با «تز» و «ضد تز» جایگزین کنیم، اساساً همان فلسفه را خواهیم داشت. البته این به این معنی نیست که آنها یکسان هستند، زیرا مارکس این متضادها را در تضاد قفل شده می بیند، جایی که دائوئیسم آنها را در هماهنگی می بیند.

در آیین کنفوسیوس نیز زمینه های فلسفه مائوئیسم را می بینیم. اول، کنفوسیوس در زمان خود انقلابی بود که نخبه گرایی و اقتدارگرایی را پذیرفت. تاکید کنفوسیوس بر رفتار متقابل و احترام جهانی (بدون توجه به موقعیت اجتماعی) به راحتی به شعار "کارگران جهان، متحد شوید" که از اروپا آمده است قابل ترجمه است. ثانیاً، کنفوسیوسیسم یک فلسفه به شدت اجتماعی است. یک فرد در انزوا نمی تواند وجود داشته باشد یا به کمال برسد، بلکه باید جای خود را در یک بدن اجتماعی بگیرد.

این طور نیست که فرد در تفکر چینی اهمیتی ندارد (همانطور که گاهی اوقات استدلال می شود). درعوض، بالاترین علاقه و پیشرفت یک فرد فقط در یک جامعه می تواند اتفاق بیفتد. این نوع نگاه به فرد که توسط کل تعریف می‌شود، خود را به شکل متمرکز و توتالیتر حکومت کمونیستی می‌رساند.

مائوئیسم در مقابل مارکسیسم

پس ما دیدیم که چگونه تفکر سنتی چین ممکن است خود را به خوبی به مارکسیسم برساند. اما، ما نباید بیش از حد روی این موضوع تاکید کنیم. کمونیسم چینی به تنهایی به عنوان چیز خاص خود ایستاده است. از نظر فلسفی، ما می‌توانیم دو رشته اصلی را شناسایی کنیم که به‌طور منحصربه‌فردی فلسفه مائوئیسم را تعریف می‌کنند.

نخست، جایی که مارکس معتقد بود که تاریخ یک امر اجتناب ناپذیر اقتصادی است، مائو معتقد بود که ایدئولوژی تا حد زیادی محرک بزرگتر است. برای مائو، طبقه یک عامل اقتصادی نبود، بلکه یکی از باورها، ارزش ها و ایدئولوژی بود. بنابراین، «مبارزه طبقاتی» نیازی به کارگران کارخانه در مقابل مالکان نیست، بلکه می تواند در درون کارگران کارخانه وجود داشته باشد. حتی ممکن است یک "مبارزه طبقاتی" در قلب یک فرد وجود داشته باشد.

دوم، مارکس مبارزه طبقاتی را به عنوان یک راه حل آرمان‌شهری می‌دید که در آن پرولتاریا پیروز می‌شد و یک جامعه کمونیستی بی‌طبقه و صلح‌آمیز ایجاد می‌کرد. اما مائو معتقد بود که همه چیزها در زندگی با هم وجود دارند و با متضادهایشان تعریف می شوند. هیچ قطعنامه یا ترکیبی برای مائو وجود ندارد، بلکه انقلاب و مبارزه دائمی وجود دارد - نکته ای که مائو را از لائوتسه نیز متمایز می کند.

از بسیاری جهات، دومی از اولی پیروی می کند. اگر «طبقه» به‌عنوان ارزش‌های سیاسی و شخصی که همه ما داریم تعریف شود، منطقی است که فرض کنیم هرگز راه حل آسانی وجود نخواهد داشت. نیاز به ذخیره کردن و نیاز به اشتراک گذاری، نیاز به رهبری و نیاز به رهبری کردن - همه اینها جنگ درون ماست.

برای فلسفه مائوئیسم (و فلسفه چینی به طور گسترده تر)، سیاست فقط بیان بیرونی این مبارزه است. مائوئیسم یک برند بسیار خاص و چینی از کمونیسم است.

انتقال به این آسانی نیست

ما بیشتر به پیشینه فلسفی و ایدئولوژیک کمونیسم چینی و به ویژه مائوئیسم نگاه کرده ایم، اما نادیده گرفتن کامل جنبه تاریخی و عملی آن اشتباه است. چین سرزمین انقلابیون آماده ای نبود که منتظر شنیدن راه پیشروی مائوئیست باشند. تصرف قدرت توسط مائو با جنگ تعریف شد. حامیان دولت جمهوری سرنگون شده چیانگ کای تبعید، زندانی یا کشته شدند. گروه های انقلابی رقیب پاکسازی شدند.

انقلاب فرهنگی دهه 1960 تلاشی بود برای تثبیت فلسفه مائوئیسم به عنوان تنها ایدئولوژی چین. تصور می شود که حدود 1.6 میلیون نفر را کشته شدند. مائو می خواست «چهار قدیمی» رسم، فرهنگ، عادت و عقاید را از بین ببرد. تبتی ها مجبور شدند صومعه ها را ویران کنند و مسلمانان اویغور از خواندن متون عربی منع شدند. تمام فلسفه‌های سنتی که در بالا ذکر شد، ناگهان مورد تحقیر قرار گرفتند: جمهوری خلق چین جایی برای تفکر سیاسی دائوئیست و کنفوسیوس نداشت.

احیای مدرن

ایده "چین واحد" همیشه دروغ بوده است. چین هرگز یک بلوک همگن ایدئولوژیک نبوده و هنوز هم نیست. زمانی که مائو تمام پیوندهای خود را با فلسفه های سنتی چینی که قدمت آن به هزاران سال پیش برمی گشت قطع کرد، همیشه عمر کوتاهی داشت. این چیزی است که حتی چین مدرن نیز شروع به درک آن کرده است.

تصور می‌شود که کنفوسیوسیسم، به‌ویژه، امروزه در مدارس چین و حتی در دولت از احیاء برخوردار است. وزارت آموزش و پرورش در حال بررسی گنجاندن آیین کنفوسیوس در کتاب‌های دولتی است. مجسمه حکیم در خارج از موزه ملی پکن نصب شد. حتی رئیس جمهور فعلی شی جین پینگ در سخنرانی سال 2014 کنفوسیوس را ستود. فضایل فرزندسالاری (احترام و وفاداری به والدین)، و نیز هماهنگی و ثبات اجتماعی، ابزارهای مفیدی در سیاست آینده شی هستند.

به نظر می رسد که چین مدرن بسیار پذیرای ایده های جایگزین است. وقتی شی می‌گوید: «کمونیست‌های چین نه نیهیلیست تاریخی هستند و نه نیهیلیست فرهنگی»، فیلسوفان و لیبرال‌ها در سراسر جهان باید تشویق کنند. اما ما همچنین نباید خیلی هیجان زده شویم. ایده های جایگزین خوب هستند، به شرطی که فلسفه مائوئیسم را تحسین کنند.

  • منبع
  • حقوق نیوز

دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید