حقوق نیوز

آناتومی و وظایف دستگاه تناسلی مردان (قسمت 2)

دستگاه تناسلی جنس مذکر به طور کامل به هورمون ها بستگی دارد. هورمون ها، موادی شیمیایی هستند که فعالیت سلول ها یا اعضای مختلف را تحریک یا تنظیم می کنند.

دستگاه تناسلی آقایان

پایگاه خبری حقوق نیوز

دستگاه تناسلی مردان

دستگاه تناسلی مذکر چگونه عمل می کند؟

دستگاه تناسلی جنس مذکر به طور کامل به هورمون ها بستگی دارد. هورمون ها، موادی شیمیایی هستند که فعالیت سلول ها یا اعضای مختلف را تحریک یا تنظیم می کنند. هورمون های اصلی مسئول عملکرد دستگاه تناسلی مذکر عبارتند از: هورمون محرک فولیکول (follicle stimulating hormone; FSH)، هورمون الوتئینیزه کننده (luteinizing hormone; LH) و هورمون تستوسترون (testosterone). FSH و LH به وسیله ی غده ی هیپوفیز (که در قاعده ی مغز قرار دارد) تولید می شوند. FSH برای تولید اسپرم (اسپرماتوژنز) لازم است و LH، تولید تستوسترون را تحریک می کند و تستوسترون برای ادامه فرآیند اسپرماتوژنز ضرورت دارد. تستوسترون همچنین در تکامل خصوصیات جنسی ثانویه آقایان شامل ایجاد تودهی عضلانی و قدرتمند شدن آن، توزیع چربی، تشکیل توده ی استخوانی و برانگیختگی جنسی نقش مهمی ایفا می کند.

 ناتوانی جنسی در آقایان

ناتوانی جنسی در آقایان (male impotence) که به آن اختلال عملکرد نُعوظ (erectile dysfunction; ED) هم گفته می شود، نوعی اختلال جنسی است که با ناتوانی جنس مذکر در ایجاد یا حفظ نعوظ (erection) آلت به اندازه ای که برای نزدیکی جنسی کافی باشد شناخته می شود. همچنین واژه ی ناتوانی جنسی (impotence) برای بیان وجود مشکلات دیگری که موجب تداخل با مقاربت و تولید مثل می شوند به کار می رود که از آن جمله، می توان فقدان میل جنسی و مشکلات انزال و یا اُرگاسم را نام برد.

در کشور انگلیس از هر ۱۰ نفر، یک نفر مبتلا به اختلال در نعوظ است.

ناتوانی جنسی مزمن (اختلال نعوظ در ۱۰% افراد مذکر روی می دهد و تنها در ایالات متحده، ۳۰ میلیون مرد مبتلا به آن هستند.

در خلال نزدیکی، فرآیند نعوظ هنگامی آغاز می شود که برانگیختگی جنسی از مغز به اعصاب واقع در لگن انتقال می یابد و در نتیجه، پنیس (penis؛ آلت تناسلی مذکر) می تواند وارد واژَن (مِهبَل؛ vagina) شود. [واژن یا مهبل، بخشی از دستگاه تناسلی جنس مونث است که به شکل کانالی، از سوراخ خارجی آلت تناسلی تا دهانه ی رحم (سرویکس؛ cervix) را شامل می شود و در پشت مثانه و جلوی راست روده (رکتوم) قرار گرفته است. در بزرگسالان، جداره ی جلویی (قُدامی) واژن، حدود ۷ سانتی متر و دیواره ی پشتی (خَلفی) آن، تقریباً ۹ سانتی متر طول دارد].

مرحله ی نعوظ در جنس مذکر با فرا رسیدن اوج لذت جنسی (اُرگاسم؛ orgasm) رو به پایان می رود. اُرگاسم (یا climax) از واژه ی یونانی orgein به معنی «شهوانی شدن» مشتق شده و به گروهی از انقباضات پرقدرت غیرارادی عضلات دستگاه تناسلی گفته می شود که در جنس مذکر با خارج شدن مایع منی (اِنزال؛ ejaculation) همراه است. اِنزال، عبارت است از خارج شدن ناگهانی مایع منی از پیشابراه جنس مذکر در خلال نزدیکی و یا به دنبال استمنا (masturbation) یا در هنگامی که فرد در خواب است. انزال، پدیده ای رفلکسی است که در دو مرحله (فاز) صورت می گیرد. در مرحله ی اول، اسپرم، مایع مَنی و ترشحات غده پروستات و غدد بولبواورترال (غدد کوپر؛ ¬ مبحث A2) به پیشابراه می روند. در مرحله ی دوم، انقباض های پیش برنده (پریستالتیک) اسپاسمی پرقدرت باعث خارج شدن مایع منی می شوند. اغلب به احساس انزال نیز اُرگاسم گفته می شود. معمولاً حجم مایع منی خارج شده ۵- ۲ میلی لیتر است و در هر میلی لیتر این مایع، حدود ۵۰ میلیون تا ۱۵۰ میلیون اسپرم وجود دارد.

اختلال نعوظ، با عدم توانایی در سفت شدن آلت، یا حفظ سفتی آن به مدت عاف یا سفت نشدن آلت به مقدار کافی همراه است و می تواند موجب عصبانیت فرد یا احساس تقصیر و گناه و افسردگی وی شود.

علل زمینه ای مختلف می توانند در روند نعوظ و در نتیجه، حصول مرحله ی اُرگاسم در مرد و زن ایجاد اختلال نمایند که برخی از آنها، مشکلات طبی قابل درمان هستند.

مهم ترین علل عضوی ایجاد کننده ی ناتوانی جنسی، بیماری های قلبی عروقی و دیابت، اختلالات عصبی (مانند آسیب ناشی از عمل جراحی برداشتن پروستات)، کمبودهای هورمونی (کم کاری غدد جنسی) و عوارض دارویی هستند.

نکته:

اختلال نعوظ می تواند نشان دهنده ی وجود بیماری قلبی عروقی باشد.

غالباً یک مشکل روحی روانی به عنوان عامل اولیه یا عامل پیچیده کننده ی بروز ناتوانی جنسی وجود دارد. ناتوانی جنسی با منشأ روانی هنگامی روی می دهد که نعوظ یا دخول به دلیل وجود افکار یا احساسات (دلایل روان شناختی) با شکست روبه رو می شود و نه در اثر مشکلات جسمانی و اغلب می توان به رفع این نوع ناتوانی جنسی کمک کرد.

نعوظ ممکن است حتی با وجود دوام تحریک جنسی، از بین برود؛ مثلاً على رغم تحریک جسمی آلت تناسلی، صدای بلند و ناگهانی، یا تغییر شدید در نور و درجه ی حرارت می توانند به رفع کامل یا نسبی نعوظ منجر شوند.

نکته:

ناتوانی جنسی با عقیمی(sterility؛ ناباروری) تفاوت دارد. بسیاری از افراد عقیم، از توانایی جنسی مناسبی برخوردارند و بسیاری از مردان مبتلا به ناتوانی جنسی می توانند همسر خود را باردار کنند.

بسیاری از بیماران نورونیک قادر به تخلیه انرژی جنسی خود در ضمن عمل جنسی نیستند. مثلاً بسیاری از این افراد ممکن است با اقدام مکرر به عمل جنسی سعی کنند خود را ارضا نمایند. ولی در واقع، قدرت رسیدن به اوج لذت جنسی را ندارند.

ناتوانی جنسی روانزاد معمولاً به درمان با دارونما (پلاسِبو؛ placebo) به خوبی پاسخ می دهد. (دارونما، ماده ای است که فعالیت دارویی مشخصی ندارد. هر چند معمولاً تصور می شود که دارونما از طریق تلقین اثر می کند تا عمل بیولوژیک ولی این عقیده، متکی بر عقیده ی تفکیک میان جسم و روان است. دارونما، ماده ای غیرفعال مانند محلول سالین، آب مقطر، قند، یا دوز کمتر از موثر یک ماده ی بی ضرر مانند ویتامین محلول در آب است که در مطالعات تجربی داروها برای مقایسه ی آثار ماده ی غیرفعال با آثار داروی مورد بررسی به کار می رود).

تخمین زده شده است که از هر ۱۰ مرد، یک نفر در مقطعی از زندگی، به مشکلات عود کننده ی ناتوانی جنسی دچار می شود.

چه عللی باعث ناتوانی جنسی در آقایان می شوند؟

از آنجا که نعوظ به وجود دقیق یک سری وقایع متوالی نیاز دارد، در صورت گسیختگی و اختلال هر قسمت از این مسیر ممکن است اختلال عملکرد نعوظ ایجاد شود. این اختلالات ممکن است در قسمت های زیر ایجاد شده باشند: تکانه های عصبی در مغز، طناب نخاعی و منطقه ای اطراف آلت؛ پاسخ های عضلات، بافت های فیبری، سیاهرگ ها و سرخرگ های داخل اجسام غاری یا نزدیک به آنها. آسیب های وارده به اعصاب، سرخرگ ها، عضلات صاف و بافت های فیبری، اغلب در نتیجه ی بیماری هایی مانند دیابت، بیماری های کلیه، بالا بودن مقدار کلسترول خون، الکلیسم مزمن، ام اس، تصلب شرایین (آترواسکلروز)، بیماری های عروقی و بیماری های عصبی ایجاد می شوند و شایع ترین علل اختلال عملکرد نعوظ را تشکیل می دهند که میزان شیوع این اختلال در مجموع بیماری هایی که نام برده شد به حدود ۷0% می رسد.

نکته:

30 تا ۵۰ درصد مردان مبتلا به دیابت شیرین (مرض قند) دچار اختلال عملکرد نعوظ هستند.

بعضی از شیوه های زندگی که منجر به بیماری های قلبی و عروقی می شوند، مانند استعمال دخانیات، اضافه وزن و ورزش نکردن می توانند اختلال عملکرد نعوظ را به دنبال داشته باشند.

آسیب دیدگی آلت، نخاع، پروستات، مثانه و لگن می تواند از طریق آسیب اعصاب عضلات صاف، سرخرگ ها و بافت های فیبری اجسام غاری موجب اختلال نعوظ شود.

بسیاری از داروها، شامل داروهای ضدافسردگی، ضد فشارخون، آنتی هیستامین ها، داروهای آرام بخش، داروهای مهارکننده اشتها و سایمتیدین (که برای درمان زخم معده و اثنی عشر به کار می رود) می توانند موجب اختلال نعوظ شوند.

۱۰ تا ۲۰ درصد موارد اختلال نعوظ در اثر عوامل روانی مانند استرس، اضطراب، احساس گناه، افسردگی، کمبود اعتماد به نفس، و ترس از عدم موفقیت جنسی روی می دهد.

استعمال دخانیات موجب کاهش جریان خون سیاهرگ ها و سرخرگ ها و در نتیجه،اختلال نعوظ می شود.

اختلالات هورمونی، مانند ناکافی بودن هورمون تستوسترون و تومور غده ی هیپوفیز می توانند موجب اختلال نعوظ شوند.

اختلالات عصبی مانند بیماری پارکینسون، آلزایمر، ام اس و سکته ی مغز ممکن است موجب اختلال نعوظ شوند.

بیماری های اجسام عاری (مانند بیماری بیرونی) با اختلال نعوظ همراه هستند. در بیماری پیرونی (peyronie's disease)، یک پلاک فیبری در داخل تنه ي آلت ایجاد می شود که می توان آن را به شکل توده ای کوچک و سخت در زیر پوست آلت لمس کرد. در این بیماری، آلت در هنگام نعوظ، خم و زاویه دار می شود. این خم شدن در بعضی از آقایان به حدی است که نزدیکی را غیرممکن می سازد. علت این بیماری مشخص نیست و اخیراً علل ژنتیکی را برای آن مطرح نموده اند. سن متوسط ابتلا به این بیماری ۵۰ سالگی است ولی ممکن است از ۱۸ سالگی به بعد نیز روی دهد. حدود ۸۰۰۰۰ مرد در انگلیس مبتلا به این بیماری هستند. در این بیماران، نعوظ با درد همراه است.

برای درمان مراحل اولیه ی بیماری پیرونی از تاموکسیفن (که معمولاً در درمان سرطان پستان به کار می رود) استفاده می شود. این دارو می تواند از تشکیل پلاک فیبری در تنه ی آلت جلوگیری به عمل آورد. ویتامین E، گاهی موجب کاهش درد و تغییر شکل آلت می شود. تزریق وِراپامیل (نوعی داروی ضد فشارخون) در داخل پلاک نیز اندازه ی پلاک و درد ناشی از بیماری را کاهش می دهد. درمان با موج شوک (extracorporeal shock Wave therapy; ESWT) روش جدیدی است که نتایج اولیه آن امیدوارکننده بوده اند ولی تعیین آثار دراز مدت آن به زمان نیاز دارد. عمل جراحی فقط در مواردی که بیماری بیش از یک سال طول کشیده است انجام می شود.

علل غیرجنسی اختلال نعوظ عبارتند از: بیماری های روانی [افسردگی بالینی، روان پریشی (اسکیزوفرنی)، اعتیاد به مواد مخدر، اختلال پانیک (اختلال هراس؛ علامت اصلی اختلال هراس، دوره های خود به خودی و شدید اضطراب است که معمولاً کمتر از یک ساعت طول می کشند و هفته ای یک یا دوبار و گاهی بیشتر بروز می کنند، اختلال اضطراب عمومی، اختلالات یا خصوصیات شخصیتی)]، مشکلات روان شناختی و تجارب و احساس های منفی، بی حوصلگی (خستگی) جنسی.

جراحی یا رادیوتراپی کولون، پروستات، مثانه و رکتوم می توانند موجب آسیب اعصاب و رگ های خونی دخیل در نعوظ و در نتیجه، اختلال نعوظ شوند. جراحی سرطان مثانه و پروستات اغلب به برداشتن بافت و اعصاب اطراف تومور نیاز دارد که این کار، احتمال بروز ناتوانی جنسی را افزایش می دهد.

افزایش سن می تواند موجب اختلال نعوظ شود.

نکته:

احتمال ایجاد ناتوانی جنسی در مردان سیگاری، تقریبا ۸5% بیشتر از مردان غیرسیگاری است.

بعضی از مطالعات نشان داده اند که ختنه، ممکن است خطر ناتوانی جنسی را افزایش دهد در حالی که در بقیه ی مطالعات چنین نتیجه ای حاصل نشده و در تعداد دیگری از پژوهش ها ثابت شده که ختنه باعث کاهش احتمال ناتوانی جنسی می شود.

طی مطالعه ای که در سال ۲۰۰۲ به عمل آمد، نشان داده شد که سوار شدن طولانی بر روی زین دوچرخه یا موتورسیکلت می تواند با ایجاد فشار بر الت موجب اختلال نعوظ شود.

بعضی شواهد حاکی از این احتمال هستند که کوچک بودن آلت تناسلی مذکر می تواند با اختلال نعوظ در ارتباط باشد.

 

 

بیشتر بخوانید:

آناتومی و وظایف دستگاه تناسلی مردان(قسمت های دیگر)

روش های درمان ناتوانی نعوظ در مردان

نحوه ی استفاده از کاندوم و انواع آن

 

 

منبع: راهنمای پزشکی خانواده/ناتوانی جنسی در آقایان-تألیف و ترجمه: دکتر علیرضا منجمی

 

 



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: