حقوق خبر
آسم (asthma)

آسم در کودکان؛ علایم، تشخیص و درمان


 

 آسم در کودکان

• در دهه های اخیر میزان ابتلای کودکان به آسم افزایش یافته است و این بیماری مانند سایر بیماریهای مزمن موجب عدم حضور کودکان در مدرسه می شود.

آسم شایع ترین بیماری مزمن دوران کودکی است.

علت زمینه ای آسم کودکان نیز مانند آسم بزرگسالان، التهاب مداوم راه های هوایی و ریه ها است. این التهاب موجب حساس شدن بیش از حد راه های هوایی و مستعد شدن آنها نسبت به تنگی به دنبال مواجهه با عوامل محرک می شود.

خوشبختانه آسم دوران کودکی قابل درمان است و درمان صحیح و برنامه ریزی برای فعالیت کودک موجب می شود تا کودک بتواند از زندگی لذت ببرد و با کمترین ناراحتی به انجام فعالیت های روزمره بپردازد.

علایم و نشانه های آسم در کودکان

شایع ترین علایم و نشانه های آسم کودکان عبارتند از:

1- سرفه

2- خس خس

3- تنگی نفس

4- احتقان قفسه سینه

5- احساس فشار و تنگی قفسه سینه

سایر علایم و نشانه های آسم در شیرخواران عبارتند از سرفه های پشت سرهم و برونشیت عود کننده همراه با خروسک، التهاب برونشیول ها (برونشیولیت) و ذات الریه (پنومونی).

 اگرچه خس خس (ویزینگ) شایع ترین علامت آسم است، در همه کودکان مبتلا به آسم وجود ندارد. همچنین، تمام کودکان مبتلا به خس خس دچار آسم نیستند.

 علل آسم کودکان

در کودکان مبتلا به آسم، راه های هوایی که به ریه ها می رسند دچار التهاب مزمن و اغلب متورم هستند. در نتیجه، عضلات راه های تنفسی حساس و واکنش پذیرمی شوند.

عوامل برانگیزاننده آسم، مانند دود یا آلرژن ها می توانند عضلات راه های تنفسی را منقبض کنند و نشانه های آسم را به وجود آورند.

 عوامل برانگیزاننده آسم در هر کودک متفاوت است. شایع ترین این عوامل عبارتنداز:

1- محرک ها

- دود سیگار

- ورزش

- تغییرات هوا، یا هوای سرد

- آلاینده های محیط زیست

آلرژن ها

- هيره ها (مایت ها) ی موجود در گرد و غبار

- پوسته بدن حیوانات

- گرده گیاهان

- کپک ها

سایر عوامل

- عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی

- رینیت یا سینوزیت

- بیماری بازگشت محتویات معده به مری (GERD) که در آن بازگشت اسید معده به مری موجب آسیب مری و راه های هوایی می شود.

آسم در کودکان؛ علایم، تشخیص و درمان
 

عوامل خطر آسم در کودکان

1- عوامل ژنتیکی و محیطی، هر دو می توانند احتمال بروز آسم در کودکان را افزایش دهند.

2- احتمال ایجاد آسم در صورت وجود سابقه فامیلی بیماری به حداکثر می رسد.

3- سایر عوامل محیطی افزایش دهنده احتمال ایجاد آسم عبارتند از:

- وجود واکنش های آلرژیک قبلی نسبت به آلرژن های محیطی (آبریزش بینی آلرژیک یا جوش های پوستی) نسبت به آلرژن های محیطی

- تماس با دود سیگار

- زندگی در شهرهای بزرگ و مواجهه با آلاینده های هوا.

- وجود سابقه فامیلی آسم، تب یونجه (رینیت آلرژیک)، کهیر یا اگزما

- کم بودن وزن هنگام تولد

- چاقی

 در چه هنگام باید کودک مبتلا به آسم به پزشک مراجعه کند ؟

1- چنان چه فکر می کنید فرزندتان مبتلا به آسم است هر چه زودتر او را به نزد پزشک ببرید.

2- به گفته های کودک خود درباره «احساس تنگی در قفسه سینه» یا (سرفه دایمی) توجه کنید.

3- آسم می تواند شب ها تشدید شود. بنابراین توجه کنید که آیا کودک شما در هنگام خواب شب سرفه می کند یا سرفه موجب بیدار شدن وی از خواب می شود یا نه؟

4- همچنین ممکن است سرفه و خس خس با گریه، خنده، فریاد زدن یا واکنش های عاطفی شدید یا استرس همراه باشند.

5- حتی اگر بیماری آسم در کودک شما تشخیص داده نشده است، چنان چه دچار مشکل تنفسی شده است فورا او را به نزد پزشک ببرید. اگر چه شدت حملات آسم متفاوت است، معمولا حمله ها با سرفه شروع می شوند و به سمت خس خس و تنفس سریع پیش می روند. در انواع بسیار شدید، می توانید کشیده شدن قفسه سینه کودک به داخل را ببینید. ممکن است افزایش ضربان قلب، تعریق و درد قفسه سینه نیز موجود باشند.

حمله شدید آسم، اورژانس پزشکی است.

در موارد زیر کودک را به اورژانس ببرید:

- چنان چه کودک به سختی نفس می کشد به نحوی که برای نفس گیری مجبور می شود کلام خود را متوقف کند.

- اگر کودک از عضله های شکم خود برای تنفس استفاده می کند.

- چنان چه سوراخ های بینی کودک در هنگام دم، گشاد می شوند.

- چنان چه تنفس دشوار موجب کشیده شدن شکم کودک در هنگام دم به زیر دنده ها می شود.

تشخیص آسم در کودکان

1-تهیه شرح حال مفصل بیماری و توجه به نشانه های آن و سابقه فامیلی آسم یا بیماری های آلرژیک (مانند آسم، کهیر یا تب یونجه) به وسیله پزشک.

2- انجام آزمایش های تشخیصی آسم در کودکان بالاتر از ۶ سال. این آزمایش ها، همان آزمایش هایی هستند که در بزرگسالان انجام می شوند.

عوارض ناشی از درمان آسم در کودکان

در درمان آسم مقاوم از کورتون استنشاقی استفاده می شود. مقادیر بالای این دارو با کاهش خفیف سرعت رشد کودکان همراه بوده است ولی تحقیقات نشان داده اند که احتمالا این عارضه برگشت پذیر است. به هر حال پزشک معالج باید چگونگی رشد کودک را کنترل کند و در صورت نگران کننده بودن نتایج، مقدار یا نوع داروهای تجویز شده را تغییر دهد.

آسم در کودکان؛ علایم، تشخیص و درمان
 

درمان آسم در کودکان

هدف از درمان آسم کودکان، تحت کنترل در آوردن آن است به نحوی که نشانه های بیماری برطرف شوند یا به حداقل برسند، حمله های بیماری از بین بروند یا به حداقل برسند، محدودیتی برای انجام فعالیت بدنی یا ورزش موجود نباشد، میزان استفاده از اسپری ها (اینهالرها)ی سریع الاثر به حداقل برسد و عوارض جانبی دارویی موجود نباشند یا به حداقل برسند.

درمان آسم از پیشگیری از نشانه های آن و درمان حمله ی در حال پیشرفت تشکیل می شود. داروهای (پیشگیری کننده)، التهاب راه های هوایی کودک را که موجب بروز نشانه های بیماری می شوند کاهش می دهند. داروهای (تسکین دهنده) به سرعت راه های هوای متورم را باز می کنند و تنفس را بهبود می بخشند.

چنان چه قبل از شروع درمان، بیش از ۲ بار در هفته نشانه های آسم در کودک دیده می شدند، احتمالا ترکیبی از داروهای ضد التهابی دراز مدت و یک داروی گشاد کننده برونش سریع الاثر به وسیله پزشک تجویز خواهد شد.

داروهای ضد التهاب

 رایج ترین و موثرترین داروهای ضد التهاب آسم، کورتیکو استروییدهای استنشاقی هستند که عارضه جانبی آن ها نسبتاً کم است و نیاز به استفاده از سایر داروها را کاهش می دهند. این داروها هر روز مصرف می شوند و عبارتند از: فلوتیکازون (Flovent HFA)، بکلومتازون (Qvar)، بود سوناید (Pulmicort Turbuhaler) و مومتازن (Asmanex).

Advairداروی ضد التهابی دیگری است که از ترکیب یک کورتیکو استرویید استنشاقی (یعنی فلوتیکازون) و یک داروی گشاد کننده برونش طويل الأثر (یعنی سالمترول) ساخته شده است. سایر داروهای طویل الاثر قابل استفاده در کودکان عبارتند از مونته لوکاست (Singulair)، فير لوكاست (Accolate) و کرومولین استنشاقی (Intal).

داروهای گشاد کننده برونش (برونکودیلاتورها)

 برونکودیلاتورهای کوتاه اثر موجب متوقف شدن حمله آسم در حال پیشرفت می شوند. رایج ترین داروی همسان (آگونیست) بتا – ۲ کوتاه اثر آسم، آلبوترول (Proventil HFA و Ventolin HFA) است.

چنان چه کودک شما بیش از دو بار در هفته نیاز به داروی گشاد کننده برونش پیدا می کند ممکن است برای کنترل بهتر آسم، استفاده از داروهای طویل الاثر ضروت داشته باشد.

 در کودکان زیر ۳ سال مبتلا به علایم آسم، در بسیاری از موارد از رویکرد «انتظار - و – مشاهده» استفاده می شود زیرا آثار دراز مدت داروهای آسم بر روی شیرخواران و بچه های کوچک ناشناخته است. در صورتی که شیر خوار یا بچه کوچک دچار حملات مکرر یا شدید خس خس است، می توان یک دوره درمان دارویی تجویز کرد و کودک را تحت نظر گرفت.

استفاده از ابزارهای جدیدتر همراه با ماسک صورت، به کارگیری اینهالرهای با دوز سنجیده شده را در شیرخواران و کودکان امکان پذیر ساخته است با این حال نوزادان زیر ۲ ماه معمولا به اسپری (نبولایزر) نیاز دارند. نبولایزر دستگاهی است که داروی مایع را به قطره های بسیار ریز تبدیل می کند.

احتمالا نشانه های آسم و عوامل برانگیزاننده آن با گذشت زمان و افزایش سن کودک تغییر می کنند و از این رو باید نحوه درمان بیماری به شکل دورهای ارزیابی شود تا آسم کودک تحت کنترل در آید.

 آیا می توان از آسم کودکان پیشگیری کرد؟

 برنامه ریزی دقیق و تعیین دقیق عوامل برانگیزاننده آسم و جلوگیری از تماس کودک با آنها بهترین راه پیشگیری از بروز حملات آسم است.

دور نگه داشتن کودک از عوامل آلرژن و محرک تعیین شده به وسیله پزشک، ممنوع کردن سیگار کشیدن افرادی که در نزدیکی کودک قرار دارند، تشویق کردن کودک به داشتن فعالیت جسمانی منظم، رعایت برنامه تعیین شده به وسیله پزشک و اعلام آن به معلمان، مربیان، والدین و دوستان کودک، و استفاده از جریان سنج (پیک فلومتر) که کاهش عملکرد ریه را پیش از ایجاد علایم آسم نشان می دهد، همگی به پیشگیری از بروز حمله آسم در کودک کمک می کنند.

نکته

تماس با دود تنباکو در دوران نوزادی و شیرخوارگی، عامل خطر پرقدرت آسم دوران کودکی و نیز عامل برانگیزاننده شایع حمله های آسم است.

نکته

 هنگام بروز نشانه های پیشرونده حمله آسم در کودک، خونسرد باشید و به برنامه ریزی درمانی ارایه شده به وسیله پزشک دقت کنید و کودک را در هر مرحله، با آنچه که در حال اتفاق افتادن است آشنا و درگیر نمایید تا از چگونگی آن اطلاع یابد و آن را درک کند.

 فعالیت های کودک را از ترس بروز حمله آسم محدود نکنید و به منظور تحت کنترل در آوردن آسم با پزشک تماس بگیرید.

بیشتر بخوانید:

جامع ترین اطلاعات درباره آسم

آسم و چیزهایی که درباره آن باید بدانید! + فیلم آموزشی

آسمی ها چگونه ورزش کنند؟!

منبع: آسم - دکتر علیرضا منجمی

پایگاه خبری حقوق نیوز- بیماری و پیشگیری

 



+ 0
مخالفم - 0

 

نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: