امروز: دوشنبه, ۰۶ بهمن ۱۳۹۹ برابر با ۱۱ جمادى الآخر ۱۴۴۲ قمری و ۲۵ ژانویه ۲۰۲۱ میلادی
کد خبر: 267489
۱۲۲۶
۱
۰
نسخه چاپی
اقسام جعل

اقسام جعل بر اساس تقسیم فنی

به صورت کلی هنگامی که اسناد و مدارکی با اعمال تغییرات، اعم از امحا، الحاق، الصاق، تراشیدن و مانند آن، مورد سوءاستفاده قرار می گیرد و یا از ابتدا سندی برای سوءاستفاده شکل می یابد، بمنظور تشخیص اصالت سند، یا جعلی بودن آن توسط کارشناسان رسمی دادگستری یا پلیس علمی، به تجزیه جوهرهای استفاده شده پرداخته می شود، یا مقایسه نوع کاغذ مورد بررسی علمی قرار می گیرد و مانند آن

پایگاه خبری حقوق نیوز

اقسام جعل بر اساس تقسیم فنی

به صورت کلی هنگامی که اسناد و مدارکی با اعمال تغییرات، اعم از امحا، الحاق، الصاق، تراشیدن و مانند آن، مورد سوءاستفاده قرار می گیرد و یا از ابتدا سندی برای سوءاستفاده شکل می یابد، بمنظور تشخیص اصالت سند، یا جعلی بودن آن توسط کارشناسان رسمی دادگستری یا پلیس علمی، به تجزیه جوهرهای استفاده

شده پرداخته می شود، یا مقایسه نوع کاغذ مورد بررسی علمی قرار می گیرد و مانند آن.

اسناد و نوشته‌هاي مشكوك و مجعول‌، بر‌ حسب‌ مورد، به يكي از سه روش ذيل بررسی می شوند و گـاهی اوقات ايجاب می كند دو‌ يا‌ هـر سـه روش در يك سند مورد استفاده قرار گيرد كه عبارتند از‌: بررسي‌ فيزيكی، بررسی شيميايی و بررسی مقايسه‌ای.

الف) بررسی فيزيكی

در بررسي فيزيكي، با استفاده از علم‌ فيزيك‌ و وسايل و امكانات پيشرفته‌اي كه اين علم در اختيار بشر قرار داده است، برخي‌ از‌ انواع‌ جـعل كشف مي شود. بررسي فيزيكي به يكي از سه صورت ذيل انجام مي‌شود:

1- بررسي فيزيكي نوري يا طيفی

در اين نوع بررسي، نورهاي مختلفي همچون‌ نور‌ معمولي‌ براي تشخيص واترمارك1، تشخيص خراشيدگي، بررسي آثار فشار قلم، نـور مـاوراي بنفش (U.V) (فرا بنفش) براي‌ تشخيص‌ محل‌ به كار رفتن مواد پاك كننده روي اسناد، تشخيص الياف فلورسانس اسنادي‌ مانند‌ اسكناس، چك‌هاي تضميني و ... استفاده مي شود. «بيشتر

اسناد در زير نور ماوراي بنفش جلوه‌اي ديگر دارند‌. مـثلاً‌ كاغـذها و مركب‌هاي ايمن زير نور ماوراي بنفش رنگ خاصي خواهند داشت، براي‌ بررسي‌ سند با نور ماوراي بنفش طول موج‌هاي‌ nm‌ 3/366‌ و nm 7/253 مورد نياز است. اگر دو‌ سند‌ در زير نور ماوراي بنفش متفاوت بودند، مـي‌توان نـتيجه گرفت كه اسناد يكسان‌ نيستند‌.»

همچنين نور‌ مادون‌ قرمز (I.R) (فرو‌ سرخ‌) براي‌ خواندن نوشته‌هايي كه با قلم خوردگي‌ محو‌ شده باشد و نيز خواندن مطالب اسنادي كه سوخته شده و تشخيص اختلاف جـنس‌ جـوهرهاي‌ بـه كار رفته در يك سند‌، مورد استفاده قـرار مـي‌ گـيرد‌.

2- بررسي فيزيكی ميكروسكوپی

در اين‌ نوع‌ بررسي، با استفاده از ميكروسكوپ‌هاي مقايسه‌اي و ميكروسكوپ‌هاي با درشت‌نمايي سه‌بعدي و نيز ذره‌بين‌هاي مخصوص‌ و با‌ استفاده از قدرت درشـت‌نمايي و آشـكارسازي‌ آنـها‌، تقدم‌ و تأخر دو نوشته‌ يا‌ يك نوشته يا امضا‌ (در‌ صورتي‌كه با هـم تـلاقي كرده باشند)، تشخيص دوباره‌نويسي حروف و كلمات، تراشيدگي

تاشدگي اسناد، مكث‌، ترديد‌، توقف قلم، جهت حركت قلم و جزييات‌ مندرجات‌ مهر و سـربرگ‌ اوراق بـررسي‌ مي‌شود.

3- بررسی فيزيكی ماكروسكوپی (اندازه‌گيری)

در اين نوع بررسي، با انـدازه‌گيري دقيق ابعاد، ضخامت، وزن مخصوص‌، ميزان‌ مقاومت كاغذ در مقابل نيروي كشش‌ اسناد‌ مشكوك‌ و مقايسه‌ با‌ نمونه‌هاي اصلي، در‌ خصوص‌ تـشخيص اصـالت يا جـعلي بودن آنها اقدام مي‌شود.

ب) بررسی شيميايی

در‌ بررسي شيميايي، از علم شيمي و نيز روش‌ها، داروها و مواد شـيميايي و وسـايل فـني پيشرفته در جهت تشخيص جنس و تركيب جوهرهاي به كار رفته در اسناد و اختلاف بار الكتـريكي‌ كه مـمكن اسـت داشته باشند، ظهور نوشته‌هايي كه قبلاً با مواد شيميايي پاك شده‌اند، رنگ‌آميزي الياف و نسوج كاغذ و ... استفاده قـابل

تـوجهي بـه عمل مي آيد.

از آنجا كه در اين‌ روش‌ و روش‌هاي مشابه ديگر از فنون و ادوات و ابزارهاي علمي استفاده مي‌شود، درصـد خـطا در آن بسيار پايين است و مي‌توان با انجام معاينات و آزمايش هاي لازم بر روي اسناد و نوشته‌هاي مشكوك‌ و مـجعول‌ بـه جـعلي بودن يا نبودن آنها پي برد.

ج) بررسی مقايسه‌ای

نوشتن، امر پيچيده‌اي است كه در طول ساليان در فرد شـكل مـي‌گيرد. تنها‌ با‌ گذشت زمان است كه هماهنگي‌ لازم‌ بين بازو، دست، انگشتان و مغز بـراي نـوشتن در يك شـخص ايجاد مي‌شود. بنابراين مي‌توان گفت شايد مؤثرترين عاملي كه بر خط افراد حاكم است‌، عادت‌هاي‌ آنـهاست. چـگونگي قرار گرفتن‌ نوشته‌ها‌ در يك صفحه

از عادت‌ها و ويژگي‌هاي شخصي افراد ناشي مي‌شود، البته عـادت‌ها نـيز مـمكن است تحت تأثير عواملي مثل محدوديت فضاي نوشتن قرار گيرد.

براي دستيابي به عادت‌هاي فـردي تـحرير‌ اشـخاص‌، از دو گونه منابع استفاده مي‌شود كه عبارتند از:

1- خطوط و امضاهای استكتابی

در بسياري از موارد، خط و امـضاي اطـمينان بخشي از منكر در دسترس نيست تا اساس تطبيق قرار گيرد‌. ماده‌ 224 ق. آ. د.م. اين‌ فرض را پيش‌بيني كرده و به استناد كنـنده اخـتيار داده است كه از او درخواست كتابت كند، يعني‌ از دادگاه بخواهد كه منكر را براي نوشتن يا امضا كردنـ‌ سـندي‌ مشابه‌ آنچه مورد اختلاف است به دادگـاه

فـراخواند. اين درخـواست را در اصطلاح «استكتاب» گويند و اجابت چنين درخواستي ‌‌بـا‌ صـدور قرار استكتاب صورت مي‌گيرد. ماده 224 در اين مورد اعلام مي‌دارد: «مي‌ توان‌ كسي‌ را كه خط يا مـهر يا امـضا يا اثر انگشت منعكس در سند بـه او‌ نـسبت داده شده اسـت، اگـر در حـال حيات باشد، براي استكتاب يا اخذ‌ اثـر انـگشت يا تصديق‌ دعوت‌ كرد ...».

پس اينها خطوط يا امضاهايي هستند كه كارشناس يا قاضي از شخص مورد نظر مـي‌خواهد تـا آنها را تحت شرايطي كه معين مي‌شود، تـحرير كند.

2- خطوط و امضاهاي مـتعارفي و مـسلم الصدور‌

اينها خطوط و امضاهايي هـستند كه مـعمولاً هر شخص در زندگي روزمره از خود به جا مي‌گذارد، مثل نامه‌هاي دوستانه، گزارش‌هاي اداري، چـك هـاي صادره و غيره كه شخص قبلاً آنـها را بـه‌ دسـت‌ خود نوشته يا امـضا كرده و مـوجود است. بديهي است كه اشـخاص هـنگام تحرير يا امضاي اين قبيل اسناد بدون هرگونه قيد و مانعي آزادانه عادت‌هاي فردي تحرير خود را در آنـها‌ بـروز‌ مي‌دهند.

بیشتر بخوانید:

ویژگی های جرم جعل (قسمت اول)

ویژگی های جرم جعل (قسمت دوم)

جعل و مفهوم حقوقی آن (قسمت اول)

جعل و مفهوم حقوقی آن (قسمت دوم)

تقسیم جعل از نظر شکلی؛ جعل مادی و جعل معنوی

دستکاری و تغییر در تاریخ چک جعل است؟

20 روش برای جلوگیری از جعل چک

منابع:

بررسی خطوط و امضاهای شکوک بجعل به روش مقایسه ای - رضا قربانی

جعل اسناد از دیدگاه پلیس علمی با تأکید بر ارزش اثباتی آن

پایگاه اطلاع رسانی حقوق نیوز - مطالب حقوقی


دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید