حسابداری و نظارت بر عملیات مالی، اساس و بنیان مدیریت شرکت های کوچک و بزرگ است و ثبت اسناد هزینه و درآمد، حسابرسی فرآیندهای مالی و تحلیل میزان سود و زیان، برای مدیریت صحیح امور مالی و پیشرفت شرکت، لازم و ضروری است. واضح است که نظارت و مدیریت تمام امور مالی، از عهده مدیر شرکت خارج است و اینجاست که شرکت به یک تیم حسابداری حرفه ای نیاز دارد.
اما گاهی نیز پیش می آید که بودجه لازم برای استخدام حسابدار، وجود ندارد. خوشبختانه، با پیشرفت دنیای نرم افزارها، برای رفع این مشکل، یک راهکار ساده ارائه شده است و امروزه، انواع نرم افزار حسابداری شرکتی متناسب با نیازهای شرکت های کوچک و بزرگ، موجود هستند. به طوری که که می توان گفت، با استفاده از برنامه های حسابداری و با پرداخت هزینه کم، یک حسابدار مجازی، حرفه ای و شبانه روزی برای شرکت استخدام می کنید!
به دلیل اهمیت موضوع حسابداری در مدیریت شرکت ها، در این مقاله با هم همراه می شویم تا مفهوم حسابداری در انواع شرکت ها را بررسی کنیم.
حسابداری شرکت ها چگونه انجام می شود؟
تفاوت حسابداری در شرکت های خدماتی، بازرگانی، پیمانکاری، تولیدی، سهامی و بیمه
حسابداری به صورت یک سیستم اطلاعاتی تعریف می شود که رویدادهای مالی یک واحد تجاری را شناسایی، ثبت و گزارش می کند. هدف از حسابداری در شرکت های مختلف، ارائه یک روش مطمئن برای ردیابی تراکنش های مالی شرکت است. به عبارت دیگر، حسابداری شرکت ها، روش جمع آوری، تجزیه و تحلیل و به اشتراک گذاری داده های اقتصادی شرکت به منظور تصمیم گیری در مورد آینده شرکت است.
حسابداری شرکت ها، با توجه به نوع کسب و کار و خدماتی که ارائه می شود و همچنین نوع سهام شرکت متفاوت است. در شرکت های بازرگانی، تولیدی، پیمانکاری، خدماتی و... اولویت های متفاوتی برای مدیریت و حسابرسی وجود دارد و همین موجب تفاوت در فرایندهای حسابداری آنها می شود. بنابراین، آموزش حسابداری شرکت ها برای هر مدیر و کارآفرینی لازم به نظر می رسد.
حسابداری در شرکت خدماتی
حسابداری شرکت های خدماتی، از ساده ترین انواع حسابداری محسوب می شود؛ زیرا در این شرکت ها، هیچ کالا و انباری وجود ندارد و تنها عاملی که باید مدیریت شود، افرادی هستند که برای ارائه خدمات به مشتریان، در شرکت مشغول هستند. به همین ترتیب، محاسبه هزینه ها و درآمدها، اصل حسابداری در شرکت های خدماتی است. به این صورت که با در نظر گرفتن انواع هزینه ها، مانند حقوق و دستمزد کارکنان، مالیات، قبض آب و برق، هزینه اجاره و...، میزان سود حاصل از فروش خدمات را محاسبه می کنند. استفاده از نرم افزار حقوق و دستمزد آنلاین در شرکت های خدماتی برای رسیدگی به افراد مشغول در این شرکت، توصیه می شود.
حسابداری در شرکت بازرگانی
یک شرکت بازرگانی، در تولید کالاها دخالتی ندارد و آنها را از تولید کننده یا وارد کننده خریداری کرده و با افزایش درصدی از قیمت، آن را به مشتریان خود می فروشد. حسابداری در شرکت های بازرگانی، علاوه بر تعیین حقوق نیروی کار بر حسب فرمول محاسبه حقوق و دستمزد و تعیین هزینه های محل کار، شامل محاسبه قیمت تمام شده خرید محصولات، محاسبه قیمت تمام شده برای فروش، بررسی سود حاصل از فروش، پیگیری سفارشات مشتری و مدیریت کالاهای مرجوعی، مدیریت موجودی انبار و ارائه گزارشات دوره ای می شود. حسابداری شرکت های بازرگانی بزرگ به دلیل حجم بالای داد و ستدهای مالی و مقدار زیاد کالاها برای خرید و فروش، می تواند پیچیدگی های بسیاری داشته باشد.
حسابداری در شرکت پیمانکاری
شرکت های پیمانکاری، در ازای خدماتی که به دیگر شرکت ها ارائه می دهند، مبالغی را از شرکت یا پیمانکار اصلی دریافت می کنند. واحد حسابداری در این شرکت باید بتواند با بررسی شرایط و موقعیت، هزینه انجام پروژه را تخمین بزند. انجام پروژه های مختلف با شرکای تجاری متفاوت، موجب شده تا حسابداری و کنترل امور مالی در شرکت های پیمانکاری، اهمیت بیشتری نسبت به سایر شرکت ها داشته باشد. حسابداری شرکت پیمانکاری، شامل دسته بندی پروژه ها به صورت شخصی و دولتی، ثبت جزئیات قراردادها مانند مبلغ پروژه و مشخصات کارفرما، ثبت اطلاعات ویزیتور پروژه و اختصاص درصد پورسانت و دسته بندی پروژه ها به دو شکل در حال اجرا و به اتمام رسیده، می شود.
حسابداری در شرکت تولیدی
یکی از پیچیده ترین انواع حسابداری شرکت ها، به حسابداری شرکت های تولیدی مربوط می شود که محصول را تولید کرده و مستقیما به فروش می رساند. در یک تولیدی، هزینه ها به دو دسته تقسیم می شوند. دسته اول، هزینه های تولید کالا هستند؛ مانند خرید مواد اولیه، هزینه خرید و نگهداری دستگاه های تولید، هزینه بسته بندی، انبارداری و... دسته دوم، مربوط به هزینه های غیرتولیدی است که مشابه سایر شرکت ها است؛ از نظیر هزینه نیروی کار، قبض آب و برق، هزینه رهن و اجاره و...
علاوه بر هزینه، درآمد نیز در این شرکت ها به دو دسته تقسیم می شود که شامل درآمدهای عملیاتی و غیر عملیاتی می شود. درآمد عملیاتی، در اثر فروش محصولات تولید شده به دست می آید و درآمد غیر عملیاتی، شامل درآمدهای ناشی از فروش ضایعات و ... می شود. واحد حسابداری در شرکت های تولیدی، مسئولیت های مختلفی دارد. مانند محاسبه بهای تمام شده کالاها، قیمت گذاری محصولات، مدیریت انبار، محاسبه حقوق و مزایای کارکنان، محاسبه هزینه های ثابت محل کار، پیش بینی مواد اولیه مورد نیاز برای سفارشات آینده، پیگیری سفارشات مشتریان و ...
علاوه بر موارد ذکر شده، محاسبه و پرداخت مالیات برای حفظ هر کسب و کاری، لازم است. می توان گفت استفاده از نرم افزار حسابداری دولتی یا شرکتی برای جلوگیری از جریمه های مالیاتی تا حد زیادی موثر است.
حسابداری در شرکت بیمه
حسابداری بیمه، به ثبت درآمدها و هزینه های مربوط به شرکت های بیمه می پردازد. در واقع در حسابداری بیمه، به کلیه امور مربوط به بیمه گر و بیمه گذار رسیدگی می شود. یکی از مهم ترین دغدغه ها در حسابداری بیمه این است که نحوه شناسایی درآمدها و هزینه های بیمه ای به صورت صحیح انجام شود تا منجر به نارضایتی از سمت سازمان‌های نظارتی نشود. از مهم ترین اولویت ها در حسابداری شرکت بیمه، ثبت اطلاعات مشتریان از جمله سوابق خرید آن ها، تعریف بیمه گذاران و گروه بندی هر کدام، ارائه گزارش از وضعیت بیمه نامه ها، تعریف بیمه و تعرفه های آن، مدیریت اطلاعات و دستورات کارشناسان فروش و... است.
حسابداری در شرکت سهامی
در شرکت های سهامی، افراد متعددی سهام داشته و در سود و زیان، شریک هستند. حسابداری در شرکت سهامی پیچیدگی های ویژه خود را دارد؛ زیرا هر فرد، بر اساس میزان سهام خود در شرکت، مسئولیت و درآمد متفاوتی دارد. نحوه محاسبه درآمد هر فرد و واریز سود آنها از مواردی است که در حسابداری شرکت سهامی باید انجام شود.
جمع بندی
همانطور که دیدید، مفهوم حسابداری در شرکت های مختلف، می تواند متفاوت باشد و انواع شرکت ها به یک برنامه ریزی دقیق برای مدیریت همه جانبه نیاز دارند تا تمام هزینه ها و درآمد ها را ثبت و محاسبه کنند. از آنجا که امروز فرایندهای مالی با پیچیدگی های بسیاری همراه هستند، یک فرد نمی تواند از عهده تمام این حساب و کتاب ها بربیاید. به همین دلیل، انواع نرم افزار حسابداری شرکتی طراحی شده و در دسترس مدیران شرکت های کوچک و بزرگ هستند.
دیدگاه