ساکورا و هانامی؛ جشن ملی برای شکوفه های گیلاس در ژاپن

ساکورا چیست و چه اهمیتی در کشور ژاپن دارد ؟

شکوفه های گیلاس که ژاپنی ها به آن ساکورا می گویند بین ماههای فروردین و اردیبهشت شکوفا می شوند و مناظر بدیعی در شهرهای ژاپن خلق می کنند.

ساکورا (به ژاپنی: 桜 サクラ Sakura) نامی است که مردم ژاپن، درخت گیلاس را به آن می‌خوانند. همچنین به شکوفهٔ درخت گیلاس نیز به‌اختصار ساکورا گفته می‌شود. ساکوراها هم در طبیعت به صورت خودرو و هم به صورت پرورشی وجود دارند. بیشتر گونه‌های درختان ساکورای پرورشی را ساکوراهای زینتی تشکیل می‌دهند.

ساکورا هر ساله بین ماه‌های مارس و آوریل شکوفا می‌شود. به علت اهمیتی که این رویداد در فرهنگ مردم ژاپن دارد گزارش‌های مربوط به درجهٔ باز شدن شکوفه‌ها هر روزه در اخبار به اطلاع عموم رسانده می‌شود. سرعت حرکت خط شکفتن شکوفه‌ها از جنوب تا شمال ژاپن ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر در روز است.

ساکوراهای زینتی از نظر زیبایی گل کیفیت بالایی دارند اما شکوفه‌ها معمولاً تبدیل به گیلاس نمی‌شوند یا در صورت تبدیل‌شدن، کیفیت لازم را برای عرضه به بازار ندارند. به غیر از کاشت این درخت جهت لذت‌بردن از زیبایی آن، از زمان‌های بسیار کهن تاکنون، علاوه بر میوه، از گل و برگ ساکورا نیز به‌عنوان مادهٔ غذایی استفاده می‌شود. عمر درختان خودروی ساکورا بسیار طولانی‌است.

عمر تک‌درختی به نام جیندای-زاکورا در استان یاماناشی در حدود ۲۰۰۰ سال برآورد شده‌است. ژاپنی‌ها از دیرباز به شکوفهٔ گیلاس و تماشای آن اهمیت خاصی می‌دادند و آن را گل سرسبد تمامی گل‌ها می‌دانند. به طور سنتی شکوفهٔ ساکورا گل ملی کشور ژاپن به شمار می‌آید و در شعر و ادبیات این کشور جایگاه خاصی دارد. ژاپن از نظر تعداد و تنوع درخت‌های گیلاس غنی‌ترین کشور دنیاست. امروزه در این کشور مجموع تعداد گونه‌‌، رقم و نژادهای ساکورا به حدود ۶۰۰ نوع رسیده‌است.

جشن ملی شکوفه های گیلاس در ژاپن

ژاپنی‌ها هر ساله در فصل بهار با دوستان خود یکی از قدیمی‌ترین جشنواره‌های خود را زیر شکوفه‌های درخت گیلاس جشن می‌گیرند. برای ژاپنی‌ها، روییدن ناگهانی شکوفه‌های گیلاس با زیبایی مثال زدنی‌ و البته زودگذرشان نمادی از ماهیت گذرای زندگی است. از آنجایی که آب و هوا در ژاپن خیلی قابل پیش‌بینی نیست، بنابراین هر ساله پیش‌بینی فصل فرا رسیدن شکوفه‌های گیلاس در این کشور جنبه ملی دارد و حتی نرم‌افزاری نیر برای این کار طراحی شده است.

اما وقتی فصل شکوفه‌های گیلاس یا در زبان ژاپنی (ساکورا) فرا می‌رسد، مردم برای استفاده از زیبایی آن با حضور در طبیعت جشن می‌گیرند و در آن از انواع غذاهای ژاپنی تا کباب‌های مختلف و همچنین ترشی شکوفه‌های گیلاس می‌خورند. در زبان ژاپنی جشن شکوفه‌های گیلاس به "هانامی" معروف است.