فقهی
مهریه در عصر قاجار چگونه تعیین میشد؟ نگاهی به اسناد و قبالههای ازدواج
مقدمه ازدواج در جامعه ایرانِ دوره قاجار (قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم) یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی و حقوقی به شمار میرفت و روابط خانوادگی تا حد زیادی در چارچوب قواعد فقه شیعه و عرف اجتماعی تنظیم میشد. در این میان مهریه (صداق) یکی از ارکان اصلی…۲ ماه پیش
از «مهرالمثل» تا مهریه ۱۴ سکهای؛ تعیین رقم برای مهریه از نظر فقهی شبهه دارد
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص تعیین عدد و رقم برای مهریه گفت: عدد و رقم تعیین کردن برای مهریه جای تامل دارد و اینکه مثلاً همه مهریهها به یک سقف خاص باشد، جای تامل است و از نظر فقهی جای شبهه دارد. عبدالحسین خسروپناه در گفتوگو با ایسنا، در…۶ ماه پیش
صلب یا سلب؟ واکاوی یک تفاوت مفهومی در متون حقوقی و رویه قضایی
مقدمه واژه «صلب» در ادبیات حقوقی ایران دارای ابهام و چندمعنایی است. این واژه در متون فقهی و حقوق کیفری، به عنوان یکی از مجازاتهای حدی برای جرم محاربه به کار میرود و به معنای به دار آویختن است . در مقابل، در حقوق مدنی و عمومی، واژه «سلب» (با حرف…۶ ماه پیش
حضانت فرزندان پس از طلاق؛ رویکرد تطبیقی میان حقوق ایران و فقه اسلامی
مقدمه حضانت فرزندان یکی از بنیادیترین مباحث حقوق خانواده است که تأثیر مستقیمی بر سرنوشت کودکان دارد. پس از وقوع طلاق، یکی از چالشهای مهم برای والدین و دادگاهها تعیین تکلیف حضانت است. در این میان، حقوق ایران با الهام از فقه امامیه و نیز توجه به…۱۱ ماه پیش
دریافت خسارت از شرکت بیمه در چه صورت «دزدی» محسوب میشود؟
حجتالاسلام والمسلمین محمد رضایی در ادامه پاسخ به سوالات پر تکرار و شرعی هموطنان به تشریح نظر فقهی مقام معظم رهبری درباره «استفاده از بیمه دیگران در مسائل درمانی و غیر درمانی» پرداخت. مدیر دفتر استفتائات و مطالعات فقهی مقام معظم رهبری گفت: استفاده…۱ سال پیش
عبدی: با حضور شورای فقهی، آب در شیر دوبرابر شده!
عباس عبدی در روزنامه اعتماد نوشت: در اوایل مهرماه و طی احکامی از سوی رییس کل بانک مرکزی؛ اعضای شورای فقهی این بانک منصوب شدند. به موجب ماده ۱۸ قانون جدید بانک مرکزی مصوب ۱۳۹۵، برای حصول اطمینان از عدم مغایرت تصمیمات بانک مرکزی درباره نوع قراردادهای…۱ سال پیش
4 نکته درباره رأی شورای نگهبان به غیر شرعی بودن تعطیلی شنبه ها: این چه برداشتی از دین است؟!
شورای نگهبان تعطیلی روزهای شنبه را خلاف شرع تشخیص داد و بدین ترتیب، یکی از معدود مصوبات معقول مجلس قبلی را منتفی کرد. چهار نکته کوتاه در این باره قابل تأمل است: 1 - جا دارد بگویند کجای تعطیلی شنبه ها، خلاف دین مبین اسلام است؟ واقعاً آیه یا حدیثی…۲ سال پیش
در قانون جدید بانک مرکزی ناترازی بانکها کم میشود
مدیر دبیرخانه شورای فقهی بانک مرکزی با اشاره به موضوع نظارت شرعی در بانکداری اسلامی و قانون جدید بانکداری بانک مرکزی، گفت: همکاری بانک مرکزی با قوه قضائیه، در قانون جدید بانکداری تقویت شده است که میتواند در کنترل ناترازی بانکی سهم مهمی داشته باشد و…۲ سال پیش
نظریه مشورتی درخصوص نحوه تعیین دیه جراحتهای متعدد ناشی از اصابت گلولههای ساچمه
جزئیات نظریه شماره نظریه : ۷/۱۴۰۲/۱۰۴۹ شماره پرونده : ۱۴۰۲-۱۸۶/۱-۱۰۴۹ک تاریخ نظریه : ۱۴۰۳/۰۴/۰۵ استعلام با توجه به مباحث مطروحه توسط معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دادگستری در خصوص جراحات حاصل از اصابت گلولههای ساچمه به اندام و نحوه تطبیق آنها با…۲ سال پیش
مصوبه شورای فقهی بانک مرکزی درخصوص ضرورت تفهیم قراردادها با ادبیات گفتاری صحیح به مشتریان
بخشنامه بانک مرکزی درباره مصوبه شورای فقهی بانک مرکزی با موضوع ضرورت تفهیم قراردادها با ادبیات گفتاری صحیح بدین وسیله ذیلاً مفاد مصوبه جلسه مورخ ۱۴۰۲/۰۹/۲۲ شورای فقهی بانک مرکزی با موضوع «ضرورت تفهیم قراردادها با ادبیات گفتاری صحیح به مشتریان» برای…۲ سال پیش
6 مرجع تقلید در استمزاج هیات رئیسه مجلس، مخالفتی با تعطیلی شنبه نداشتهاند
عضو هیات نمایندگان اتاق ایران، گفت: تعطیلی پنجشنبه به جای شنبه، با کاهش تطبیق ایام تعطیل ما و کشورهای دنیا، فرصتهای تجارت بینالملل کشور را محدودتر خواهد کرد. فرزین فردیس در گفتوگو با اتاق ایران آنلاین، با تشریح تبعات داخلی و خارجی تعطیلی پنجشنبه…۲ سال پیش
PDF مقاله تحلیل فقهی-حقوقی بزه قوادی
فقیهان امامیه قوادی را از جرایم موجب حد دانسته اند. همه قوانین جزایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی از جمله قانون مجازات اسلامی 1392 نیز به پیروی از رأی مشهور فقیهان، قوادی را از جرایم حدی برشمرده اند. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-انتقادی این دیدگاه را…۲ سال پیش
اینکه نفقه به عهده مردان است، نباید باعث سلب امتیازات حقوقی زنان کارمند شود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد موضوع پرداختنشدن حق عائلهمندی به زنان کارمند، گفت: اینبحث که نفقه بر عهده مرد است، هیچ ملازمه فقهی ندارد که امتیازات حقوقی زنان کارمند از آنها سلب شود. باید در این رابطه با مبانی فقهی موجود نسبت به رفع…۳ سال پیش
ارث نبردن فرزند نامشروع؛ بررسی علل قانونی و احکام شرعی آن
ارث نبردن فرزند نامشروع یکی از موضوعات مهم است. وارث به رابطهای گفته میشود که میان شخص فوت شده و خویشان او وجود دارد و سبب میشود که بازماندگان شخص بعد از فوت وی از او ارث ببرند. ارث نبردن فرزند نامشروع با توجه به احکام فقهی و قانون، یکی از موانع…۳ سال پیش
چرا معاملات فردایی سکه و دلار ممنوع است؟
معاملات فردایی ارز و سکه، از نظر شورای فقهی بانک مرکزی ممنوع و سود بهدستآمده از این معاملات از نظر شرعی حرام است. هر چند بانک مرکزی معاملات فردایی ارز و سکه را ممنوع اعلام کرده، بااینحال، گاهی انجام این معاملات در بازار ارز و سکه مشاهده شده است.…۳ سال پیش
نسخه جدید بانک مرکزی وام خرد / ملک خود را از بانک اجاره کنید!
در هفتادمین جلسه شورای فقهی بانک مرکزی استفاده از روش «واگذاری به صورت نقد و اجاره مجدد دارایی های تسهیلات گیرنده» با هدف تنوع بخشی به ابزارهای تامین مالی خرد به تصویب رسید. استفاده از روش «واگذاری به صورت نقد و اجاره مجدد داراییهای تسهیلاتگیرنده»…۳ سال پیش
آیا می دانید نماز استیجاری چیست؟ پاسخ سوالات رایج درباره نماز استیجاری
به نمازی که در برابر دریافت مبلغی به نیابت از مسلمان دیگر خوانده میشود، نماز استیجاری یا نماز اجاره ای می گویند. در ادبیات فقهی، به کسی که نماز را به جای دیگری به جا میآورد «اجیر» یا «نائب» و فردی که نماز به نیابت از او انجام میشود، «منوبعنه»…۳ سال پیش
تلقیح مصنوعی در قانون چه جایگاهی دارد؟
تلقیح مصنوعی از دستاوردهای بشری است که امیدهای بسیاری را در دل خانوادههای بدون فرزند زنده کرده است. اما این موضوع به دلیل نو بودن باید با موازین فقهی و حقوقی ارزیابی شود. در اواخر دهه هفتاد شمسی که این موضوع در حقوق ایران مطرح شد، فقها و حقوقدانان…۴ سال پیش
قسم | احکام قسم از دیدگاه علما اسلام
قسم چیست؟ سوگند یا قسم، از اصطلاحات فقهی، اقرار و اعترافی است که شخص برای انجام کار یا تعهدی کرده و خدا یا بزرگی را شاهد میگیرد؛ تا به مخاطب بفهماند، انجام کار یا تعهدش، به اندازه چیزی که به آن قسم خورده، برایش ارزش دارد. به عقیده فقیهان شیعه، قسم…۵ سال پیش
خودزنی و آسیب دیدگی های ساختگی | راه های تشخیص خودزنی و آسیب دیدگی های ساختگی
خودزنی و آسیب دیدگی ساختگی | گاهی ممکن است افرادی در نزاع با یکدیگر دچار آسیب دیدگی شوند و بعضا ممکن است برخی از طرفین بخواهد بعد از نزاع با خودزنی آسیب دیدگی خود را افزایش داده یا آسیب دیدگیهای قبلی خود را ناشی از نزاع اعلام کند که در این زمینه…۵ سال پیش
تعریف سرقفلی و حق کسب و پیشه | مقایسه سرقفلی و حق کسب و پیشه | قوانین سرقفلی و حق کسب و پیشه | اسقاط سرقفلی و حق کسب و پیشه
در قوانین مدون با دو کلمه رو به رو می شویم: 1- حق سرقفلی 2- حق کسب و پیشه و تجارت تعریف سرقفلی و حق کسب و پیشه در جامعه ما گاه سرقفلی و حق کسب و پیشه به یک معنی به کار رفته و گاه از هم تفکیک شده اند و با معانی مختلف مطرح شده اند. اما سرقفلی وجهی است…۵ سال پیش
بررسی تطبیقی مسئولیت مدنی در حقوق کامن لا و اسلام
مقایسه ساختار مسئوليت مدنی در دو نظام حقوقی اسلام و کامن لا وحدت یا کثرت در مفهوم ومبدا آغازین ساختار مسئوليت مدنی در حقوق کامن لا توجه و تمرکز اصلی در مفهوم خطا بر روی نتیجه رفتار یعنی نقض حق ها و منافع مورد حمایت انسان بوده است به نحوی که میتوان…۵ سال پیش
تغییر جنسیت در فقه | مهریه و تغییر جنسیت | نفقه و تغییر جنسیت | تغییر جنسیت و ارث
تغییر جنسیت، تبدیل جنس مذکر به جنس مونث یا بر عکس، با استفاده از روش های پزشکی مثل جراحی و تزریق داروهای خاص است. بررسی فقهی موضوع تغییر جنسیت، به بیان انواع تغییر جنسیت بستگی دارد و تا این اقسام به درستی روشن نشود، نمی توان نظر قاطع درباره آن داد.…۵ سال پیش
خرید و فروش خون از نظر فقهی و اسناد بین المللی
خرید و فروش خون، باید بدون كالاانگاری، همراه با رعایت جانب ضرورت برای نجات جان انسان و با نظارت كامل دولت ها و قانونگذاری كامل و بدون ابهام در این زمینه، صورت پذیرد. خرید و فروش خون از نظر فقهی سیر حرمت خرید و فروش خون از گذشته تا امروز بسیاری از…۵ سال پیش
ازدواج موقت | ارکان ازدواج موقت | ازدواج موقت در قانون مدنی ایران
ازدواج موقت یا نکاح متعه از جمله موضوعات فقهی و حقوقی در باب ازدواج می باشد، که از دیر باز مورد مناقشه و گفتگو بوده است. سابقه این بحث ها به زمان خلفاء راشیدین باز می گردد. عمده سخن در مورد حلال و یا حرام بودن آن در شریعت مقدس اسلام است. شیعیان به…۶ سال پیش
قاعده فراش: مسئله احراز و اثبات نسب چگونه صورت می گیرد؟
قاعده فراش قاعده فراش یکی از قواعد مشهور فقهی میباشد که از حدیث نبوی معروف «الولد للفراش و للعـاهر الحـجر»گـرفته شده است که به موجب آن چنانچه انتساب طفلی به پدر مورد شک و تردید قرار گیرد بـا شرایطی، نسب آن طفل به پدر اثبات میگردد، این قاعده…۶ سال پیش
زوال وصف بکارت | ثيب | عوامل زوال وصف بکارت | احکام بکارت و ثيبوبت
وصف بکارت با بکارت در معنايی تحت اللفظی متفاوت است. در معنای تحت اللفظی هـمين کـه پرده بـکارت زايل گرديد شخص باکره نيست، اما در معنای فقهی و اصطلاحی وصف بکارت، عنوانی اسـت شـرعی کـه زوال آن نيازمند تحقق اسباب خاصی است و ملازمه با زوال پرده…۶ سال پیش
گرامیزادگان: قوانین مربوط به زنان خانواده و کودکان معمولاً با اطاله بررسی میشود
حقوق نیوز | اخبار و رویدادها | حقوقی و قضایی اشرف گرامیزادگان(مشاور حقوقی و پارلمانی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری) مشاور حقوقی و پارلمانی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با اشاره به لایحه حمایت از اطفال و نوجوانان که در آن تکالیف…۶ سال پیش
ارث در مذاهب اسلامی | ارث در دیدگاه مالکیه، شافعیه و ظاهریه | ارث در دیدگاه امامیه و اسماعیلیه
مفهوم ارث در لغت و اصطلاح در قاموس اللغه آمده است: ارث و میراث به معناى بقاء و باقیمانده چیزى است و وارث به معناى باقى، یکى از نامهاى خداوند است. ارث در لغت عرب از «ورث یرث، ورثا و ارثا...» به معناىانتقال مال یا دارایى متوفى به دیگرى (خویشاوندان…۶ سال پیش
عدم قصاص پدر در قتل عمدی فرزند؛ ادله فقهی مذاهب اسلامی
مذاهب فقهی اهل سنت (حنفیه، شافعیه، حنابله و اشهب مالکی) و فقه شیعه امامیه در باب قتل عمدی فرزند توسط پدر قائل به عدم قصاص هستند. بر این اساس چنانچه فرزندی توسط پدر به قتل برسد قصاص صورت نخواهد گرفت. البته در این مورد بین مذاهب اسلامی اهل سنت و شیعه…۶ سال پیش
جرم انگاری شهادت و کتمان شهادت در در فقه و حقوق ایران
جرم انگاری شهادت و کتمان شهادت در حقوق ایران پیشینه شهادت در نظام حقوقی باستان لفظ شهادت از ریشۀ «شهد» گرفته شده و به معنای گواهی دادن و بیان چیزی اسـت کـه فـرد از طریق حواس خود نسبت به آن علم حاصل کرده است. در لغتنامهها معانی مـختلفی بـرای…۶ سال پیش
اصل عفاف و کارکردهای آن در حقوق خانواده
اصل عفاف و کارکردهای آن در حقوق خانواده عفاف به معنای پاک دامنی، فقط یک اصل اخلاقی نیست، بلکه آثار فقهی متعددی بر آن بار می شود. در یک تقسیم کلی، کـارکردهای اصل عفاف در فقه و حقوق خانواده به «ایجابی» و «سلبی» تقسیم میگردد. در کارکرد ایجابی، عفاف…۶ سال پیش
واکاوی آثار و چالش های تربیتی فقهی فرزندخواندگی در قرآن و حدیث (قسمت 1)
پایگاه خبری حقوق نیوز مفهوم فرزندخواندگی «فرزندخواندگی» حکمی امضایی است كه طی آن، زوجین، سرپرستی شخصی را كه فرزند طبیعی آنان نیست، به عهده می گیرند. فرزندخواندگی، نوعی قرابت صرفاً حقوقی و نه طبیعی است که در ذیل آن، قانون، یك رابطه ی مصنوعی پدر ـ…۶ سال پیش
مسئولیت مدنی و ارزیابی فقهی آن
مسئولیت مدنی مسئولیتی است که در برابر ایجاد خسارت به وجود می آید و به وجودآورنده خسارت را ناگزیر از جبران خسارت می کند. در تعریف دیگر که نزدیک به تعریف پیشین هست، آمده است: منظور از مسئولیت مدنی تعهد به جبران خسارت است. مبـانی فقهـی مسئولیت مدنی…۶ سال پیش
بلوغ از دیدگاه فقهی و آثار آن برای دختران و پسران
بلوغ در دیدگاه فقهی بلوغ در دین اسلام بلوغ در دین اسلام، مرز رسیدن به مسئولیت پذیری و تکلیف است، شرط صحت تصرفات اقتصادی و اجرای حدود الهی می باشد. از طرف دیگر این موضوع، مورد ابتلا همه مسلمانان بوده و اختصاص به گروه خاصی ندارد و با اکثر ابواب فقه،…۶ سال پیش
سنگسار | پیشینه در اسلام و دیگر ادیان | تحلیل فقهی مجازات سنگسار
سنگسار عبارت اند از نوعی سیاست که آدمی را تا کمر در خاک نشانده بر آن سنگ باران کنند، به حدی که بمیرد. در شریعت اسلامی سنگسار حد زنای محصنه است. تعریف سنگسار در فقه، سنگسار مجازات مجرمی است که محصن بوده و مرتکب زنا شده است. اگر مجرم مرد باشد تا محل…۶ سال پیش
قاعده فقهی عسر و حرج | عسر و حرج در اصـطلاح فـقهی | تعريف حقوقی قاعده عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج، از قواعد فقهی بوده و به این معنا است که هرگاه تکلیفی دارای مشقت و دشواری شدیدی باشد که تحمل آن عادتاً برای مکلف سخت است، آن تکلیف ساقط میگردد. تعریف قاعده نفی عسر و حرج يكی از این قواعد مهم و اساسی، قاعده نفی عسر و حرج است كه…۶ سال پیش
مبانی فقهی و قانونی عدم قصاص پدر در قانون مجازات اسلامی
عدم قصاص پدر در قانون مجازات اسلامی عدم تسری حکم قصاص به پدر از نظر فقهی و قانونی در حقوق کیفری اسلام و ایران، یکی از شرایط ثبوت قصاص بر جانی، فقدان رابـطه ابوت میان جانی و مـجنیعلیه مـی باشد. به موجب این شرط، چنانچه پدری مرتکب جنایت عمدی بر فرزند…۶ سال پیش
اجرت المثل و نحله | مبنای فقهی اجرت المثل و نحله
اجرت المثل در لغت به معنای دستمزد و مزد کار است و به اجرتی گفته میشود و در اصطلاح حقوقی عوض استفاده از مال یا عمل دیگری گفته می شود؛ یعنی مزدی است که در برابر انجام کاری به عامل پرداخت می شود و از قبل تعیین نشده است. تعریف اجرت المثل و انواع آن در…۷ سال پیش
عنن: عنن و بررسی فقهی و حقوقی آن
مفهوم عنن بیماری عنن یـا ناتوانی جنسی مرد یکی از عیوبی که به واسطه آن زن حق فسخ نکاح را پیدا می کند. در جهان امروزی مسأله ناتوانی جنسی مردان به دلیل شیوع برخی از بیماری ها، مصرف مواد مخدر، انحرافات جنسی و مشکلات روحی- روانی نسبت به گذشته بسیار…۷ سال پیش
تغییر جنسیت تاثیر آن بر نکاح
یکی از مباحث نوپیدای فقهی و حقوقی مساله تغییر جنسیت است که امروزه به مدد جراحی های مدرن و پیشرفته صورت می گیرد که در نتیجه آن ، جنسیت فرد از مرد به زن و یا برعکس تغییر می یابد. این امر، زمینه ساز مسایل و پرسش های فراوان فقهی و حقوقی است؛ از جمله این…۷ سال پیش
مسئولیت مدنی در در فقه اماميه
مسئوليت مدنی در معنای عام عبارت از هر گونه تعهدی است كه قانون بر عهده ی شخص قرار داده است تا زيان وارده به ديگری را جبران كند اعم از اين كه ناشی از نقض عمل حقوقی باشد يا ناشی از واقعه حقوقی. ساختار مسئوليت مدنی در فقه اماميه مبدا آغازین مسئوليت مدنی…۷ سال پیش
بکارت و مفهوم فقهی آن
بکاره (با تای گرد) و به فتح باء و سکون کاف، مصدر ثلاثی مجرد از ریشه « ب ک ر» بوده و کلمه «بکر» صفت مفرد به معنای دست نخورده و مترادف «عـذراء» اسـت و جـمع آن «ابکار» و یا «بکار» مـی باشد. مفهوم فقهی آن بکارت از لحاظ لغوی غیر از معنای مذکور به…۷ سال پیش
اضطرار | اضطرار اجتماعی | PDF مقاله مفهوم اضطرار اجتماعی و تأثیر آن در تجویز اتلاف مال
در میان قواعد مهم فقهی در فقه اسلامی، به قاعده ی اضطرار و ضرورت برخورد می کنیم که در ابواب مختلف فقه مورد توجه واقع شده است و نقش موثری در حل مشکلات شخصی و اجتماعی بر عهده دارد. مفاد قاعده این است که به هنگام وجود یک ضرورت یا اضطرار، حرمت حرام و…۷ سال پیش
تخلفات انتظامی قضات؛ مبانی نظری، حقوقی و فقهی
مبانی نظری تخلفات انتظامی قضات تخلفات انتظامی قضات از چنان اهمیتی برخوردار است که در بعد نظری، حقوقی و فقهی مورد توجه قرار گرفته است. توجه و اجرای قانون یکی از طرق و شاید مهمترین طریق اجرای عدالت باشد. حرفه قضا تنها جنبه مادی نداشته بلکه قاضی دارای…۷ سال پیش
قانون اساسی و قانون مدنی در ایران چگونه تدوین شد؟
چگونگی پیدایش قانون اساسی در ایران از دیدگاهی تاریخی شاید بتوان گفت که انقلاب مـشروطه نـقطه عـطفی در واکنش ملت به مجموعه دگرگونیهایی بود که ایران در اثر یک دوره رقابت بـین قـدرتهای خـارجی و افول قدرت سلطنت متلقه دستخوش آن گردیده بود.در…۷ سال پیش
جنایت و انواع آن در قانون مجازات اسلامی
تعریف جنایت جِنایت، اصطلاحی در فقه و حقوق، به معنای وارد کردن هرگونه صدمه به تمامیت جسمانی افراد، که کیفری شرعی، مانند قصاص یا دیه، دارد. واژه ی جنايت، لغتی عربی و معنای اصیل و حقیقی آن نزد لغويان، چیدن میوه از درخت است. استعمال واژه…۸ سال پیش
داوری و مفاهیم مرتبط با آن
مفهوم داوری همه با داوری آشنا هستند و بارها به شیوه غیر رسمی آن را تجربه نموده اند؛ اختلاف اشخاص ممکن است در درون یک جمع کوچک خانوادگی یا حلقه دوستانه یا همکاران یک اداره باشد و با پا در میانی شخص یا گروهی، رفع و به جای آن، راه حلی مورد توافق همگان…۸ سال پیش
