امروز: دوشنبه, ۲۹ دی ۱۳۹۹ برابر با ۰۴ جمادى الآخر ۱۴۴۲ قمری و ۱۸ ژانویه ۲۰۲۱ میلادی
کد خبر: 263618
۸۱۰
۱
۰
نسخه چاپی
Attention-deficit hyperactivity disorder

اختلال بیش فعالی یا اختلال نقص توجه | علایم اختلال بیش فعالی در کودکان

اختلال بیش فعالی کم توجهی یا به اختصار ADHD اختلال شایعی است که مبتلایان در بخش هایی از مغز که با توجه، تمرکز و تنظیم فعالیت های حرکتی مرتبط است دچار نقص های جزئی اما مشکل زا هستند.

اختلال بیش فعالی، اختلالی است که باعث پر فعالیتی، کم توجهی و رفتار های تکانشی بیشتر و شدیدتر از حد معمول در کودکان مبتلا می شود.

اختلال بیش فعالی از میان انواع اختلالات کودکی به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات روان پزشکی در دوره کودکی قبل از هفت سالگی تشخیص داده می شود و حدودا 5 تا 12 درصد کودکان را مبتلا می سازد. مبتلایان به این اختلال دارای مشکلات نافذ و طولانی مدتی در سه حوزه ی توجه، فعالیت و تکانه هستند.

اختلال بیش فعالی یا اختلال نقص توجه | علایم اختلال بیش فعالی در کودکان

اختلال بیش فعالی در کودکان

اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD) الگویی از مشکلات است که معمولا در کودکی ایجاد می شوند و شامل نشانه هایی است که والدین و معلّم ها را متوجه خود می سازد، از جمله:

1. کودک بیش از حد معمول فعالیت و تحرک دارد.

2. دائم حواسش پرت می شود. نمی تواند حتی برای مدت کوتاهی مشغول یک کار ثابت باشد.

3. تکانشی است یعنی بدون فکر و ناگهانی دست به کاری می زند.

4. تمرکز کردن برایش خیلی سخت و دشوار است.

ممکن است هر یک از ما گاهی علائمی که در بالا ذکر شده را تجربه کنیم اما نمی توان گفت دچار اختلال بیش فعالی هستیم. زمانی می توان گفت فردی دارای اختلال بیش فعالی (ADHD) است که علائم بالا در ارتباط های او با سایر افراد یا وضعیت شغلی یا تحصیلی اش مشکل ایجاد کرده باشد.

این اختلال با افزایش سن بهتر می شود ولی ممکن است در بزرگسالی هم ادامه پیدا کند. در این صورت معمولا بیش فعالی کاهش پیدا می کند ولی رفتارهای تکانشی، ضعف تمرکز و ریسک پذیری ممکن است بدتر شوند. این مسائل ممکن است با یادگیری، کار و نحوه ارتباط فرد با دیگران تداخل پیدا کنند. افسردگی، اضطراب، اعتماد به نفس پایین و سوءمصرف مواد در بزرگسالان مبتلا به ADHD شایع است.

تشخیص اختلال بیش فعالی و نقص توجه

اگر فرد در سنین کودکی و نوجوانی باشد و احساس کند مشکلاتی که در بالا به آنها اشاره شد در او وجود دارند، می تواند به سرویس های خدمات سلامت روان کودکان و نوجوانان یا سرویس خدمات کودکان مراجعه کند. کارکنان متخصص برای این افراد یک مصاحبه تشخیصی 2-1 ساعته انجام می دهند. آنها راجع به اوایل کودکی و مشکلات فعلی فرد از خانواده یا مدرسه اطلاعاتی می گیرند. با گذشت زمان و در صورتی که علائم اختلال تا بزرگسالی ادامه پیدا کند، فرد از سرویس های خدمات کودکان و نوجوانان به سرویس های خدمات بزرگسالان منتقل می شود.

اگر فرد در سنین بزرگسالی برای اولین بار جهت تشخیص اختلال مراجعه کند، توسط یک روانپزشک که از اعضاء تیم منطقه ای سلامت روان است ارزیابی می شوید. این ارزیابی ها شامل بررسی علامت های فوق و میزان مشکل ساز بودن آن ها است. اغلب کودکانی که در انگلستان تشخیص ADHD می گیرند، به همراه مشکلات توجه دچار بیش فعالی و تکانش گری هم هستند.

اگر دچار این اختلال باشید متوجه می شوید که:

1. بی ­دقّت هستید، به جزئیات توجه نمی ­کنید، خصوصا در مواردی که احساس می ­کنید موضوع کسل­ کننده است. حواستان به راحتی پرت می ­شود.

2. برایتان سخت است که به صحبت سایرین گوش کنید، به­ همین خاطر مرتب حرفشان را قطع می­ کنید یا جمله­ شان را برایشان تمام می­ کنید. یا این­که در مواقعی که نباید چیزی بگوئید حرف می ­زنید.

3. برایتان مشکل است که از یک دستورالعمل پیروی کنید.

4. به سختی می­ توانید به کارهایتان نظم و ترتیب بدهید. کارهای زیادی را به طور همزمان شروع می ­کنید بدون آن­که آن ها را به پایان برسانید.

5. تحمّل انتظار کشیدن را ندارید و مواقعی که اتفاق خاصی نمی ­افتد احساس بی­ حوصلگی می­ کنید. بی ­قرار هستید و نمی­ وانید آرام بمانید.

6. فراموشکار هستید. وسایل تان را گم می­ کنید یا یادتان می ­رود که آن ها را کجا گذاشته­ اید.

7. به آسانی تحریک­ پذیر، بی­طاقت یا سرخورده می­ شوید یا این­که به سرعت از کوره در می ­روید.

8. احساس می­ کنید ناآرام و عصبی هستید، غلبه بر افکارتان مشکل است و به سختی می ­توانید استرس ­های تان را کنترل کنید.

9. می ­خواهید هر کاری را بدون فکر و تأمل و در همان لحظه انجام بدهید که باعث می ­شود به دردسر بیفتید.

علت ایجاد اختلال بیش فعالی و نقص توجه

طبق تحقیقات انجام شده به نظر می رسد که ژن ها در ایجاد اختلال بیش فعالی نقش داشته باشند. در یک سوم موارد حداقل یکی از والدین فرد مبتلا علائم مشابهی را داشته است.

در صورتی که مادر حین بارداری یا زایمان دچار مشکلاتی شده باشد، احتمال ایجاد ADHD در کودک بیشتر شود. این مشکلات شامل مصرف مواد یا دارو حین بارداری، وزن کم نوزاد حین تولد، عفونت های مغزی ، تماس با سموم یا برخی شرایط استرس زا برای مادر می باشد.

شواهدی وجود دارد که نشان می دهند تفاوت هایی در ساختار مغز این افراد با سایرین وجود دارد، ولی عوامل محیطی در زندگی فرد نیز ممکن است باعث شوند که احتمال بروز اختلال در او بیشتر شود.

پیامد های عملکردی اختلال بیش فعالی و نقص توجه

اختلال بیش فعالی با کاهش عملکرد و پیشرفت تحصیلی، طرد اجتماعی و در بزرگسالان مداخله کننده در عملکرد و پیشرفت است و با حضور شغلی ضعیف تر، احتمال بی کاری و تعارض میان فردی بالاتر در ارتباط است. کودکان دارای اختلال بیش فعالی بیشتر از همسالان خود در معرض صدمه قرار دارند. انجام دادن نامناسب یا متغیر تکالیف نیازمند تلاش، اغلب توسط دیگران تحت عنوان تنبلی، بی مسئولیتی یا عدم همکاری تعبیر می شود. روابط با همسالان اغلب به علت طرد از جانب آن ها یا دست انداختن فرد، ضعیف تر می شود. کمبودهای تحصیلی، مشکلات در ارتباط با مدرسه و بی توجهی همسالان با نشانه های برجسته بی توجهی ارتباط زیادی دارند. در کودکان دارای اختلال بیش فعالی نقص های شناختی قابل رویت هستند که نقش اساسی در زندگی و آینده ی این کودکان بازی می کنند.

اغلب کودکان دارای اختلال بیش فعالی از حداقل هوش طبیعی برخوردارند و تعدادی از آن ها نیز تیز هوش هستند. مشکلات این کودکان به علت ضعف هوشی نیست بلکه غالبه به دلیل نحوه به کارگیری هوش در موقعیت های روزانه زندگی است. در نتیجه این کودکان هرگز نمی توانند به شکوفا کردن استعداد های خود در حد مورد انتظار دست یابند.

اختلال بیش فعالی

روش های درمان اختلال بیش فعالی و نقص توجه

درمان شناختی رفتاری می تواند یکی از راه های کنترل این اختلال باشد.

1. راه هایی پیدا کنید که مطمئن شوید که وظایف مهمی راکه باید انجام بدهید، انجام می دهید.

2. راه هایی پیدا کنید تا به زندگیتان بهتر نظم بدهید.

3. راه هایی پیدا کنید که بتوانید احساس اضطراب خود را کاهش دهید.

داروها

این داروها شامل متیل فنیدیت و دکسامفتامین هستند. ( به نام های ریتالین ، کنسترا ، اکوازیم و دکسدرین هم شناخته می شوند.) این داروها خیلی سریع اثر می کنند ولی اثرشان در طول شب از بین می رود. عجیب به نظر می رسد که چنین داروهایی بر ADHD موثر باشند ولی شواهد کافی به نفع این مطلب وجود دارد. انواع آهسته اثر این داروها نیز وجود دارند که فقط کافی است یک بار در روز استفاده شوند. این داروها قابل سوء مصرف هستند بنابراین در انگلستان از نظر قانونی جزو داروهای «تحت کنترل» هستند. عوراض جانبی این دسته از داروها شامل کاهش وزن و گاهی روان پریشی است. (اتوموکستین به نام استراترا هم شناخته می شود.)

این دارو یک داروی «غیر محرک» است و چند هفته طول می کشد تا اثرات آن آغاز شود. عوارض جانبی شامل دل پیچه و اسهال است. گزارش هایی نیز در مورد افزایش افکار آسیب به خود به دنبال مصرف این دارو وجود دارد.

تحقیقات اندکی در مورد درمان های دارویی اختلال نقص توجه و بیش فعالی بزرگسالان وجود دارد، بنابراین تنها داروهای معدودی مجوز مصرف برای این منظور را دارند. روانپزشک شما می تواند این داروها را برایتان تجویز کند ولی لازم است که مشخص شود که دارو به صورت " غیرمتعارف" تجویز شده است.

مقدار دارو معمولا از میزانی که برای کودکان تجویز می شود بیشتر است.

راه کار هایی برای کاهش تاثیرات منفی اختلال بیش فعالی در زندگی روزانه:

1. به سایرین در مورد این اختلال بگوئید: ولی از این تشخیص به عنوان« عذر وبهانه» استفاده نکنید.

2. از دوستان و افراد خانواده خود کمک بخواهید: ولی دقیقا بگوئید که چه می خواهید.

3. در مورد این که چه تاثیری بر دیگران می گذارید از آنها بازخورد بگیرید: همینطور زمانی که کارها را درست انجام می دهید از دیگران بازخورد بگیرید.

4. از ساختار و چارچوب استفاده کنید و اولویت گذاری کنید:

• لیست و یادداشت تهیه کنید.

• از برگه های یادآور و کدگذاری با رنگ های مختلف استفاده کنید.

• اهداف بزرگ را به هدف های کوچکتر و قابل انجام تقسیم کنید.

5. وقتی اوضاع خوب پیش می رود به خودتان جایزه بدهید: خودتان را در مواقعی که کارها خیلی هم بد انجام نشده اند هم تشویق کنید.

6. وظایف کسل کننده را زود انجام دهید: به یک باره این کارها را جمع و جور کنید.

7. قبول کنید که برخی کارها فقط «سخت» هستند: با این باور این نوع کارها شما را از پا در نمی آورند.

8. برای جلسات یا مکالمات مشکل برنامه ریزی کنید: مشکلات را پیش بینی کنید.

9. راه هایی پیدا کنید که به شما کمک کنند تا بهتر تمرکز کنید: موسیقی حین انجام کار، سکوت یا این که شیء ای را انتخاب کنید که بتوانید با دستانتان با آن بازی کنید.

10. برای خودتان اوقات فراغت و استراحت در نظر بگیرید: ورزش، رقص، دویدن

11. خودتان را سرزنش نکنید: ( پدر و مادر خود را هم سرزنش نکنید.)

12. به یک گروه حمایتی بپیوندید: یا خودتان یک گروه را راه اندازی کنید!

13. یاد بگیرید که شرایط خلقی خود را تحمل کنید ( بدون این که دچار هول و اضطراب بشوید یا این که فاجعه سازی کنید.): به خودتان نگوئید:" ناامید هستم." یا "هیچوقت نمی¬توانم که..."

14. دوستانی پیدا کنید که برایتان مفید هستند: با آنها وقت بگذرانید.

15. به خودتان افتخار کنید: بله، واقعا!..شما دارید تلاش می کنید تا شرایط و اوضاع را بهتر کنید!

دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید