با اهمیت تقویت فن بیان آشنا شوید

فن بیان

اهمیت اصلی فن بیان زمانی مشخص می‌شود که به تعداد افرادی که با آنها در ارتباط هستید، راه برای صحبت کردن وجود دارد. این جاست که متوجه ارزش فن بیان می‌شویم. شما با پدر و مادر، فرزندان، همکاران خود و دوستانتان و اشخاص غریبه هرکدام با لحن و بیان متفاوتی صحبت می کنید. حال نکته اصلی اینجاست که اگر تسلط شما در مبحث فن بیان بالا باشد و یا به زبان ساده تر از فن بیان خوبی برخوردار باشید، می توانید در هر یک از این موقعیت‌ها، نحوه ارتباط خود را مدیریت کنید و تا حد زیادی تاثیر کلام‌تان را بالا ببرید. همچنین اگر فن بیان کودکان نیز خوب باشد می‌تواند در ارتباط گیری موفق باشند.

انسان موجودی اجتماعی و ارتباطی است و یکی از بهترین راه‌ها برای ارتباط گرفتن، سخن گفتن محسوب می‌شود. شما در تمام لحظات زندگی خود با بیان خوب می‌توانید بهترین نتایج را دریافت کنید. برخی تصورات بر این است که تنها افرادی نیاز به فراگیری مهارت های فن بیان دارند که شغل آنها مرتبط با مسائلی مانند سخنرانی در جمع می باشد اما این ذهنیت کاملاً نادرست است. فن بیان مهارتی است که برای هر شخصی لازم و ضروری محسوب می شود زیرا بدون آن قطعاً نخواهید توانست به خوبی با دیگران ارتباط برقرار کنید و نظر آنها را نسبت به خود جلب نمایید.

مهارت های لازم برای تقویت فن بیان

همه‌ی ما در طول زندگی خود با موقعیت‌هایی مواجه می‌شویم که باید در آن برای جمعی از مخاطبین سخنرانی و صحبت کنیم و نیاز به مهارت های ارتباطی پیدا می‌کنیم. این سخنرانی می‌تواند در یک مراسم مهم مثل ازدواج، در محل کار، کلاس درس یا دانشگاه و… اتفاق بیفتد. مسلما همه می‌خواهند این کار را به بهترین نحو ممکن و بدون اشتباه انجام دهند.

مهارت شنیدن خود را تقویت کنید

جمله‌ی معروفی هست که می‌گوید خداوند به ما دو گوش و یک دهان عطا کرده تا دو تا بشنویم و یکی بگوییم و بر شنیدن بیش از گفتن مشتاق باشیم. این موضوع اهمیت شنیدن را بر ما آشکار می‌کند. در حقیقت تا زمانی که ما مهارت شنیدن خود را تقویت نکنیم، قادر به بهبود فن بیان و قدرت صحبت کردن خود نیز نیستیم. بنابراین اولین گام برای تغییر وضعیت فن بیان‌مان این است که یاد بگیریم بهتر به سخنان دیگران گوش دهیم.

یک ارتباط خوب شامل شنیدن با ذهن باز و داشتن ذهنیتی شفاف درباره‌ی پیامی است که به ما منتقل می‌شود. ما در حین انتقال این پیام باید کاملا آماده باشیم تا آن را بپذیریم یا رد کنیم و توانایی بحث و مذاکره درباره‌ی آن را داشته باشیم. اگر به اصول مذاکره آگاه نیستید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله اصول و فنون مذاکره را در همیار آکادمی مطالعه کنید. به یاد داشته باشید که باید با چشم و گوش سخنان مخاطب خود را درک کنید و متوجه تمام سیگنال‌ها و نشانه‌هایی که از سمت او دریافت می‌کنید، باشید. سعی کنید فعالانه گوش کنید و در حین گوش کردن قضاوت و تعصب را کنار بگذارید تا محتوای کلام مخاطب خود را بفهمید و از این طریق احترام متقابل خود را به او نشان دهید.

2. سرعت صحبت کردن خود را مدیریت کنید

آیا تابحال از پنجره به قطاری که با سرعت از جلوی شما در حال عبور است، نگاه کرده‌اید؟ در این حال شما این قطار را به صورت محو و تار می‌بینید. سخنرانی با سرعت بالا نیز چنین اثری دارد و معمولا به درستی شنیده نمی‌شود؛ برای همین سعی کنید سرعت صحبت کردن خود را کم کنید تا پیام شما برای مخاطب قابل فهم و واضح شود.

صحبت کردن سریع همچنین کمبود اعتماد به نفس و عدم تسلط به موقعیت و کلام را نشان داده و گاهی نشانه‌ی استرس بیش از حد سخنران است. مدیریت سرعت شما نباید به گونه‌ای باشد که آنقدر آرام و کند صحبت کنید که مخاطب شما پس از مدتی خسته شده و ترجیح دهد به جای گوش دادن به شما با گوشی موبایلش بازی کند!

برای تقویت فن بیان خود تلاش کنید پیش از اجرا جلوی جمع، به صورت تمرین با سرعتی متعادل صحبت کرده و صدای خود را ضبط کرده و بعد با پخش کردن، ریتم و میزان سرعت خود را بررسی کنید. این کار را آنقدر تمرین کنید تا بتوانید پس از مدتی میزان سرعت خود را بدون تلاش آگاهانه مدیریت کنید.

3. به تن صدای خود توجه کنید

شاید شما هم تجربه‌‌ی هم‌صحبتی یا مواجهه با افرادی که تن و ارتفاع (زیر و بمی) صدای آن‌ها باعث آزار شما شده است را داشته‌اید. بیشتر ما برای تقویت فن بیان بر روی انتخاب صحیح موضوع و کلمات خود دقت می‌کنیم؛ در حالی که صدای ما نیز نقش مهمی در انتقال پیام ما به مخاطب ایفا می‌کند. صدای ما همچنین بر روی پاسخ شنوندگان ما تأثیر بالایی دارد.

صدای ما در حین صحبت کردن باید بقدری واضح، گرم و دقیق باشد که ما را در نظر مخاطب، باهوش و با‌‌ اعتماد به نفس نشان دهد. سعی کنید در هنگام صحبت کردن صدای شما خشن و خشک نباشد و باعث آزار مخاطبان شما نشود. همچنین از صحبت کردن آرام و با تردید به شدت پرهیز کنید؛ چرا که ممکن است باعث گیج شدن و نفهمیدن پیام شما از سوی شنونده شود.

به یاد داشته باشید که ما مثل تلفن‌‌های هوشمند، دکمه‌ی تنظیم صدا نداریم و گاهی اوقات ممکن است کنترل بلندی صدای خود (بخصوص در مواقع عصبانیت) را از دست بدهیم. بنابراین آگاهی از کیفیت و میزان بلندی صدا به ما کمک می‌کند اسباب آسایش مخاطب خود را فراهم کنیم. فراموش نکنید که جملات سؤالی و دستوری خود را با تن صدای مختلف ارائه دهید و در کل همواره کیفیت صدای خود را با نوع مخاطب خود تطبیق دهید.

4. نفس بکشید

از آنجایی که نفس کشیدن برای ما به یک کار خودکار تبدیل شده است، ما هیچگاه به آن توجهی نداریم. اگر ما به نفس کشیدن خود توجه کرده و روند دم و بازدم را به صورت صحیح دنبال کنیم، قادر خواهیم بود تا استرسی که درون ما ایجاد شده را به بیرون از بدن خود بفرستیم و کیفیت صدای خود را بهبود بخشیم. این کار قدرت صدای ما را افزایش داده و تأثیر کلمات ما را بیشتر می‌‌کند.

نفس کشیدن درست این اطمینان را به ما می‌دهد که اکسیژن کافی در بدن ما وجود داشته و به این واسطه ذهن ما در حال آماده باش است. تنفس سطحی و خودکار نه تنها هوشیاری ما را کاهش می‌دهد، بلکه باعث ایجاد ضعف و نگرانی در صدای ما شده و فن بیان ما را از بین می‌برد.

5. از زبان بدن خود استفاده کنید

شاید شما هم این عبارت را شنیده‌اید که حرف گفته شده مانند آب ریخته است و نمی‌توان آن را پس گرفت. بنابراین قبل از گفتن و بیان کردن کلماتی که قابل بازگشت نیستند، بهتر است توجه بیشتری به شنونده‌ی خود داشته باشیم.  اگر شما مخاطبان خود را درک نکنید، احتمال بالایی وجود دارد که آن‌ها نیز شما را درک نکنند.

ما برای تقویت فن بیان می‌توانیم از تمام حس‌ها و بدن خود استفاده کنیم تا ارتباط مؤثر‌تری را نیز شکل دهیم. وضعیت بدن ما، ارتباط چشمی، ژست و حالات صورت ما می‌تواند تفاوت زیادی برای انتقال و فهم پیام در مخاطب ما ایجاد کند. علاوه بر این‌ها هیچوقت تأثیر افکاری که در حین سخنرانی به ذهن شما خطور می‌کند را دست کم نگیرید؛ چرا که چه بخواهیم و چه نخواهیم افکار ما در صحبت‌های ما انعکاس پیدا می‌کنند.

شاید شما هم این تجربه را داشته‌اید که به خاطر بروز احساسات آشفته نتوانسته باشید سخنرانی خود را ادامه دهید و کلمات بیشتری را بیان کنید. به یاد داشته باشید شما باید به صورت دائم از احساسات خود آگاه باشید و احساسات منفی مانند خشم، حسادت و یا ناراحتی را به رسمیت بشناسید و از آن‌ها در راستای افزایش تأثیرگذاری کلمات خود استفاده کنید.

6. حرفه ای ارتباط برقرار کنید

گاهی پیش می‌آید که در حین صحبت مجبور می‌شویم به هر دلیلی تن صدا و کلمات مدنظرمان را تغییر دهیم. این حالت حتی برای مواقعی که در حال ارتباط با دوستان، کودکان و اعضای بزرگ‌تر خانواده هستیم نیز اتفاق می‎‌افتد. ما گاهی این فرصت را داریم که برای تقویت فن بیان خود، خلاق و غیر رسمی باشیم؛ ولی در مواقع رسمی باید بیشتر حواسمان را جمع کنیم.

زمانی که یک گفتگوی تخصصی در پیش داریم، بهتر است اول از همه روی موضوع گفتگو تمرکز کنیم و از صحت اطلاعاتی که می‌خواهیم با دیگران به اشتراک بگذاریم، مطمئن شویم. بنابراین همیشه سعی کنید که به فکر افزایش تمرکز خود باشید. علاوه بر این‌ها برای تقویت هرچه بیشتر فن بیان بهتر است سعی کنیم تا متناسب با مخاطب یا مخاطبان، تن و لحن صدایمان را انتخاب کنیم.

7. مخاطب خود را گیج نکنید

سعی کنید تا جای ممکن از عبارات نامشخص مثل “سعی خواهم کرد”، “فکر می‌کنم بتوانم…” و “احتمالا ساعت فلان” استفاده نکنید. اگرچه ما از انجام کاری را که قصد انجام آن را داریم، اطمینان داریم ولی نباید به این واسطه به خود اجازه دهیم برای شنونده‌ی خود ابهام یا شک ایجاد کنیم و باعث گیج شدنش شویم. نقطه‌ی مقابل مطلب بالا این است که سعی کنیم از عبارات قدرتمند و قاطع استفاده کنیم تا مقصود و منظور ما برای شنونده واضح و شفاف باشد. این نوع عبارات اعتبار بیشتری به شخصیت ما نیز می‌بخشند.

ما باید همواره سطح دانش و زبان شنونده‌ی خود را در نظر داشته باشیم. بهتر است از کلمات پیچیده و سخت و عبارات و اصطلاحاتی که به ندرت استفاده می‌شوند و مخاطب ما معنی آن‌ها را متوجه نمی‌شود، استفاده نکنیم. ما فقط با صداقت و اعتماد می‌توانیم نظر شنونده را به خود جلب کنیم، نه با به رخ کشیدن دانش و کلمات عجیبی که می‌دانیم!

اهمیت فن بیان

فن بیان قوی عامل جذابیت شماست

اگر دقت کرده باشید افرادی که می توانند به خوبی صحبت کنند معمولاً نسبت به دیگران بیشتر مورد توجه و احترام قرار می‌گیرند و به عبارت دیگر فن بیان قوی موجب می شود که شما در نظر دیگران فردی قابل احترام و جذاب به نظر برسید از تأثیر کلام غافل نشوید کلام شما می تواند کسی را از زندگی ناامید کند یا این که یک فرد افسرده را به زندگی بازگرداند. کلام یکی از اثرگذارترین مولفه های زندگی انسان محسوب می شود بنابر این طبیعی است که افراد نسبت به کسانی که بهتر صحبت می کنند و کلام جذاب تر و گیرا تری دارند تمایل بیشتری نشان می دهند و دوست دارند بیشتر با آنها در ارتباط باشند.

ذهنیت افراد از روی کلام شما شکل می‌گیرد

معمولاً زمانی که برای اولین بار با شخصی مواجه می‌شویم نسبت به صحبت‌های او حساسیت بیشتری داریم. زیرا حرف های افراد معمولاً نشان دهنده نوع ذهنیت آنهاست؛ به همین دلیل است که وقتی می‌خواهیم نسبت به کسی شناخت بیشتری پیدا کنیم سعی کنیم بیشتر با او همکلام شویم.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید وقتی شخصی با شما روبرو می شود در چند ثانیه اول بر اساس حرف‌ها و حرکاتی که از شما می بیند، ذهنیت ساخته می شود پست پس بدون شک برای اینکه بتوانید در برخورد اول دیگران را تا حد زیادی تحت تاثیر شخصیت خود قرار دهید و ثابت کنید که فرد شایسته و لایق ای هستید باید به مهارت های فن بیان تسلط خوبی داشته باشید. نگران نباشید این مهارت‌ها ذاتی نیستند بلکه اکتسابی می باشند و شما با انجام تمرین‌ها و فراگیری آموزش‌ها می توانید آن‌ها را به طور کامل یاد بگیرید و به رضایتی که مد نظرتان است دست پیدا کنید.

فن بیان قوی از ویژگی رهبران است

افرادی که معمولاً رهبری دیگران را به عهده دارند اغلب کسانی هستند که می توانند به خوبی صحبت کنند خوب صحبت کردن یکی از ویژگی های کسانی است که می تواند دیگران را با خود همراه کنند زیرا آنها می دانند که اگر از مهارتهای کلامی به درستی استفاده کنند می توانند اثرگذاری صحبت های خود را چندین برابر افزایش دهند و موجب شوند که دیگران با آنها هم عقیده گردند. آنها در موقعیت های مختلف می توانند به خوبی از حق خود دفاع کنند، کار و عقاید خود را به درستی مطرح سازند و این نوع نگرش خود را به خوبی به دیگران منتقل کنند به همین دلیل است که توانایی رهبری کردن و مدیریت در گروه های کوچک یا بزرگ را دارا هستند.

سه رکن اصلی فن بیان

مبحث فن بیان از سه بخش اصلی تشکیل شده است و اینکه چه زمانی صحبت کنیم چگونه حرف بزنیم و چه کلماتی را بر زبان بیاوریم اگر بتوانیم این سه مبحث را در کنار یکدیگر به خوبی پوشش دهیم قطعاً می توانیم مهارت فن بیان را در صحبت های خود به خوبی پیاده سازی کنیم.

1. چه زمانی حرف بزنیم؟

یکی از اصلی‌ترین نکاتی که در صحبت کردن باید به آن توجه داشت، این است که بدانیم چه زمانی باید سخن گفت و یا در چه مواقعی باید سکوت کنیم و اصطلاحاً وقت شناس باشیم. افرادی که می توانند این نکته را به خوبی رعایت کنند معمولاً نسبت به دیگران بیشتر مورد توجه واقع می شوند؛ زیرا آنها در مواجهه با موقعیت های مختلف سعی می کنند ابتدا خوب موقعیت سنجی انجام دهند و سپس متناسب با آن موقعیت تصمیم می گیرند که صحبتی انجام دهند یا خیر. برخی تصور می‌کنند که اگر در هر موقعیتی حرفی برای گفتن داشته باشند، انسان های دانا و کاردانی به نظر می رسند در صورتی که این ذهنیت کاملاً اشتباه است. گاهی وقت‌ها لازم است سکوت کنیم و فن بیان همان مهارتی است که به شما آموزش می دهد چه زمانی صحبت کنید و یا چه زمانی سکوت اختیار کنید.

2. چگونه حرف بزنیم؟

چگونه صحبت کردن یا همان لحن صحبت شما تا حد زیادی می‌تواند در کلام شما تاثیر بگذارد و حتی ممکن است گاهی باعث می شود مخاطب منظور شما را کاملاً برعکس متوجه شود. به همین علت است که فن بیان بر این موضوع تاکید دارد که لحن در صحبت کردن یکی از مهم‌ترین عواملی است که باید به آن توجه کنید.

اینکه بدانید منظور خود را با چه لحن و حالتی بیان کنید تا علاوه بر اینکه بیشترین تأثیر را بر مخاطب شما می گذارد، مفهوم صحبت شما را نیز به بهترین حالت به او منتقل کند، یکی از سرفصل‌هایی است که در فن بیان به آن توجه ویژه ای شده است. لحن پیام شما اهمیت زیادی دارد؛ چه بسا ممکن است بارها تجربه کرده باشید که لحن نادرست صحبت می تواند چه سوء تفاهم های بزرگی را ایجاد کند. به همین دلیل یکی از اصلی‌ترین مهارت‌هایی که در مبحث فن بیان مطرح می شود لحن صحبت است.

3. چه کلماتی بر زبان بیاوریم؟

برخی بر این باورند که هر قدر بیشتر صحبت کنند و کلمات بیشتری را در صحبت های خود به کار بگیرند فن بیان قوی تری دارند و در سمت دیگر افرادی وجود دارند که فکر می‌کنند اگر از کلمات پیچیده و اصطلاحاً قلمبه سلمبه تری در صحبت های خود استفاده کنند قطعاً نسبت به دیگران از بیان قوی تری برخوردار هستند؛ در صورتی که هر دوی این تصورات کاملاً اشتباه است.

مفهوم اصلی که در فن بیان مدنظر است این است که شما بتوانید در هر موقعیتی با استفاده از بهترین کلمات منظور خود را به درست‌ترین شکل ممکن به مخاطب انتقال دهید و گاهی  اوقات با استفاده از مهارت نه گفتن ، به راحتی نه بگویید و فراموش نکنید یکی از نکاتی که در تعریف فن بیان به آن توجه شد این است که محتوای صحبت های شما ارزشمند باشد و کلماتی که شما در کنار هم می چینید میزان این ارزشمندی را تعیین می کند به همین دلیل است که نوع کلماتی که در صحبت‌ها استفاده می شود یکی از مسائل قابل توجه برای تقویت مهارت فن بیان به شمار می رود.