گودی کمر چیست؟! عوارض ناشی از گودی کمر را جدی بگیرید!

گودی کمر

به قوس یا انحنا طبیعی و رو به داخل کمر و گردن در اصطلاح پزشکی لوردوز گویند. از سوی دیگر عارضه‌ زیاد شدن انحنا یا گودی طبیعی ستون فقرات نیز لوردوز نام دارد. باسن در اثر ابتلا به این بدشکلی عقب می‌رود و شانه‌ها انحنایی رو به جلو پیدا می‌کند. این عارضه با کمر درد و ضعیف شدن عضلات همراه است.

علائم و نشانه های گودی و قوس کمر

علائم گودی کمر به شدت عارضه و نوع اختلال بستگی دارد.

از علائم لوردوز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش قوس کمر و عقب رفتن باسن

• وجود فاصله زیاد بین کمر و کف زمین هنگام به پشت دراز کشیدن روی سطح سفتی که شکل بدن را به خود نمی‌گیرد.

• کمر درد و احساس ناراحتی در پشت بدن

• دشوار بودن انجام بعضی حرکت‌ها

 دلایل بروز و عامل‌های خطر گودی کمر

 عامل‌های خطری که احتمال افزایش گودی کمر را بالا می‌برد عبارت است از:

• آکندروپلازی: اختلالی ارثی که به رشد غیرطبیعی غضروف‌ها و کوتاه قدی مادرزادی منجر می‌شود.

• اسپوندیلولیستزی (سر خوردن مهره): جابجا شدن مهره‌های ستون فقرات

• اختلال‌های عضبی ـ عضلانی مانند دیستروفی عضلانی یا فلج مغزی

• ناهنجاری‌های مادرزادی ستون فقرات

• جراحی کمر و پشت بدن

• اختلال‌های مفصل ران و لگن

• وضعیت اندامی نامناسب

• غیرطبیعی بودن جسم مهره‌ها: این مشکل بیشتر در میان کودکان با قوس کمر زیاد وجود دارد.

• گوژپشتی یا کیفوز: افزایش تحدب (انحنا رو به بیرون) مهره‌های صدری

• پوکی استخوان

• عارضه‌های مربوط به دیسک

• چاقی

عوارض گودی کمر

شیب لگن قدامی باعث افزایش فشار روی استخوان‌های تحتانی کمر می‌شود. این فشار می‌تواند باعث خستگی عضلات و مسائل دیگری مانند موارد زیر شود:

• تنش در عضلات گردن

• درد قسمت پایینی کمر

• چرخش داخلی مفصل ران و زانو

• فشار روی فلکسورهای مفصل ران که منجر به سیاتیک می‌شود

افرادی که با داشتن شیب لگن قدامی، درد گردن و پایین کمر را تجربه می‌کنند، باید برای دریافت یک برنامه درمانی کامل به فیزیوتراپیست یا درمانگر حرفه‌ای مراجعه کنند. حتی اگر این وضعیت باعث ایجاد هیچ دردی نشود، کار کردن روی انبساط و نرم کردن عضلات سفت و منقبض و تقویت عضلات ضعیف، برای اصلاح موقعیت وضعی ضرورت دارد.

تشخیص لوردوز یا گودی کمر

پزشک در ابتدا سابقه پزشکی و علائم بیمار را بررسی می‌کند؛ سپس معاینه کاملی را انجام می‌دهد و در طول معاینه از بیمار می‌خواهد تا خم شود و حرکت‌های مختلفی را انجام دهد تا گودی کمر مشخص شود. بعضی آزمایش‌ها جهت تشخیص افتراقی و رد یا تایید احتمال ابتلا به بیماری‌های به وجود آورنده این بدشکلی انجام می‌شود.

پزشک دستور آزمایش‌های تصویربرداری می‌دهد تا بتواند انحنا ستون فقرات و ساختارهای پیرامون آن را ببیند. روش‌های مورد استفاده عبارت‌اند از:

• رادیوگرافی

• ام آر آی

• سی تی اسکن

• اسکن سه بعدی: روش اسکن جدیدی که در آن از تصویرهای گرفته شده از قسمت‌های گوناگون بدن از زوایای مختلف برای ارزیابی وضعیت ستون فقرات استفاده می‌شود.

راه های درمان گودی و قوس کمر

موارد ملایم افزایش قوس کمر را می‌توان با عمل‌های غیرجراحی درمان نمود. بهترین روش درمان گودی کمر با توجه به شدت عارضه انتخاب می‌شود و از انجام تمرین‌های اصلاحی برای بهبود وضعیت اندامی در موارد خفیف تا استفاده از بریس در موارد شدید را شامل می‌شود.

در ادامه روش‌های درمان گودی کمر معرفی می شود.

بریس

بریس (کمربند طبی) یکی از موثرترین درمان‌های گودی کمر کودکان است. بریس از زیاد شدن قوس کمر در دوران رشد جلوگیری می‌کند. بریس‌های مختلفی وجود دارد که متخصص بهترین نوع را پس از ارزیابی دقیق وضعیت بدن تعیین می‌کند و پس از آن به دقت بر روند ساخت بریس نظارت می‌کند تا بریس دقیقاً متناسب با مشکل موجود تهیه شود.

فیزیوتراپی و ورزش

متخصص فیزیوتراپی تمرین‌های اصلاحی خاصی را برای درمان گودی کمر آموزش می‌دهد. ورزش درمانی به تقویت عضلات و افزایش دامنه حرکتی کمک می‌کند. به علاوه متخصص روش حفظ حالت اندامی صحیح را نیز آموزش می‌دهد.

• به پشت بخوابید به صورتی که کمر شما به زمین چسبیده باشد. زانوهای خود را خم کنید و کف را به زمین تکیه دهید.

• در حالت دوم به پشت بخوابید کمر و گردن خود را بلند کرده به پای خود نزدیک کنید(سبیه حالت درازنشست) و دستان خود را بر روی قفسه سینه خود بگذارید.

پیشگیری از هایپر لوردوزیس یا گودی کمر

پیشگیری از ایجاد گودی کمر سخت نیست  انجام این کار بسیار ساده بوده و صرفاً شامل چند مورد تغییر منظم موقعیت جسمانی و ایستادن کوتاه مدت در حین انجام فعالیت‌های نشسته است؛ و اگر در حال انجام یک فعالیت ایستاده هستید، فقط لازم است هر چند وقت یکبار چند قدم بردارید. این اقدامات ساده می‌تواند بسیار موثر باشند و همچنین مهم است که اطمینان حاصل کنید در تمام مدت، در یک موقعیت ایستاده صحیح قرار دارید. شانه‌های شما باید در یک موقعیت ریلکس، پایین و عقب (با فاصله از گوش‌های شما) نگه داشته شوند؛ در حالی که عضلات شکم و باسن و کف لگن شما برای فراهم کردن ثبات ستون فقرات، منقبض شده باشند. هر کس که می‌خواهد درباره اینکه آیا موقعیت جسمانی صحیحی دارد یا خیر، اطمینان حاصل کند، می‌تواند در یک دوره آموزشی ویژه شرکت کند تا اطلاعات بیشتری درباره کمر کسب نماید. این دوره‌ها برای بهبود وضعیت قرارگیری بدن و کاهش درد طراحی شده‌اند.

اگر عضلات تنه شما به طور خاص قوی نیست، تمرین‌های خاص عضلات باسن، کمر و شکم می‌تواند به پیشگیری از هایپر لوردوزیس کمک کند. در هر صورت تنها ماهیچه‌های تمرین دیده می‌توانند ثبات ستون فقرات را فراهم کنند. تمرینات تناسب اندام، شنا و پیاده روی، همگی ورزش‌های ایده‌آلی برای تقویت عضلات هستند.