کودکان ممکن است مشکلات و اختلالات چشمی زیادی را تجربه کنند، از جمله: عیوب انکساری، تنبلی چشم، انحراف چشم، آب مروارید مادرزادی و سایر عفونت ها وشرایط دیگر.
مراقبت از چشم کودکان به اطمینان از حفظ سلامت چشم و بینایی سالم در کودکان کمک می کند. سلامت چشم بسیار مهم است چراکه اختلالات چشمی می تواند بر توانایی کودک برای رشد، یادگیری، اجتماعی شدن، درک و پردازش اطلاعات تأثیر بگذارد.
بینایی نقش اساسی در رشد کودک دارد. تقریباً 80 درصد از آموخته های کودکان از طریق پردازش بصری و اطلاعات دریافت شده از طریق چشم ها به دست می آید. تشخیص زودهنگام و درمان مشکلات چشمی می تواند از اختلالات چشمی طولانی مدت جلوگیری نموده و از رشد مطلوب حمایت کند.
رایج ترین اختلالات چشمی در کودکان
1. عیوب انکساری چشم
عیوب انکساری که عبارتند از نزدیک بینی (میوپیا)، دوربینی (هایپروپیا) و آستیگماتیسم، نوعی اختلالات چشمی و مشکلات بینایی هستند که دید واضح را سخت نموده و منجر به تاری دید می شوند. این عیوب زمانی اتفاق می افتند که شکل چشم شما مانع از تمرکز نور بر روی شبکیه شما می شود (لایه ای از بافت حساس به نور در پشت چشم).
عیوب انکساری رایج ترین نوع اختلالات چشمی و مشکلات بینایی است. بیش از 150 میلیون آمریکایی دارای عیوب انکساری هستند، اما بسیاری نمی دانند که می توانند بهتر ببینند. به همین دلیل است که معاینه چشم از اهمیت بالایی برخوردار است.
اگر عیب انکساری دارید، چشم پزشک شما می تواند عینک یا لنز های تماسی را برایتان تجویز کند تا به شما کمک نماید به طور واضح ببینید.
علائم عیوب انکساری چیست؟
شایع ترین علامت، تاری دید است. علائم دیگر عبارتند از:
• دوبینی
• دید مه آلود یا دید ابری
• دیدن تابش خیره کننده یا هاله در اطراف نور های روشن
• چشم های دوبین یا لوچ
• سردرد
• خستگی چشم (زمانی که چشمان شما احساس خستگی یا درد می کنند)
• مشکل در تمرکز هنگام مطالعه یا نگاه کردن به کامپیوتر
برخی از افراد ممکن است متوجه علائم عیوب انکساری نشوند. مهم است که به طور منظم معاینه چشم انجام دهید. با انجام معاینات منظم چشم، چشم پزشک شما می تواند مطمئن شود که شما تا حد امکان واضح می بینید.
اگر از عینک یا لنز استفاده می کنید و همچنان این علائم را دارید، ممکن است به تجویز جدیدی نیاز داشته باشید. اگر در بینایی خود مشکل دارید با چشم پزشک خود صحبت کرده و معاینه چشم را انجام دهید.
2. آمبلیوپی (تنبلی چشم)
آمبلیوپی (همچنین تنبلی چشم نیز نامیده می شود) نوعی ضعف بینایی است که معمولاً فقط در یک چشم اتفاق افتاده و اما در برخی موارد نیز در هر دو چشم اتفاق می افتد. این بیماری زمانی ایجاد می شود که در نحوه عملکرد مغز و چشم با هم اختلال ایجاد شده و مغز نمی تواند بینایی را از یک چشم تشخیص دهد. با گذشت زمان، مغز بیشتر و بیشتر به چشم دیگر قوی تر متکی خواهد شد، در حالی که بینایی در چشم ضعیف تر، بدتر می شود.
به این بیماری، “چشم تنبل” نیز می گویند زیرا چشم قوی تر بهتر عمل می کند. اما افراد مبتلا به آمبلیوپی تنبل نیستند بلکه آنها نمی توانند نحوه عملکرد چشم خود را کنترل کنند.
آمبلیوپی از دوران کودکی شروع می شود و شایع ترین علت از دست دادن بینایی در کودکان است. از هر 100 کودک، 3 نفر به آن مبتلا هستند. خبر خوب این است که درمان زودهنگام به خوبی کار سازد بوده و معمولا از اختلالات چشمی و مشکلات بینایی طولانی مدت جلوگیری به عمل می آورد.
علائم آمبلیوپی چیست؟
به سختی می توان علائم آمبلیوپی را تشخیص داد. کودکان مبتلا به آمبلیوپی ممکن است درک عمق ضعیفی داشته باشند، آنها در تشخیص نزدیک یا دور بودن چیزها مشکل دارند. والدین همچنین ممکن است متوجه علائمی شوند که فرزندشان در تلاش برای واضح دیدن است، مانند:
• تنگ کردن چشم ها برای با دقت دیدن
• بستن یک چشم
• گاهی اوقت کودک سرش را کج می کند
در بسیاری از موارد، والدین نمی دانند که فرزندشان آمبلیوپی دارد تا زمانی که پزشک آن را در طول معاینه چشم تشخیص دهد. به همین دلیل است که برای همه بچه ها مهم است که حداقل یک بار بین سنین 3 تا 5 سالگی غربالگری بینایی انجام دهند.
3. استرابیسم (چشم های ضربدری یا انحراف چشم)
استرابیسم که به عنوان انحراف چشم و چشم های ضربدری نیز شناخته می شود، ناهماهنگی چشم ها است که باعث می شود یک چشم به سمت داخل (ازوتروپی) به سمت بینی منحرف شود یا به بیرون (اگزوتروپی) در حالی که چشم دیگر متمرکز باقی می ماند.
ناهماهنگی بین چشم ها ممکن است هر چند وقت یکبار در نوزادان تازه متولد شده اتفاق بیفتد، به خصوص اگر خسته باشند، اما باید تا سه ماهگی بیشتر از آن رشد کنند.
در کودکان، استرابیسم اصلاح نشده می تواند منجر به تنبلی چشم شود، وضعیتی که در آن مغز سیگنال های ارسال شده توسط چشم ضعیف تر و نامناسب تر را نادیده می گیرد که همین موضوع در نهایت منجر به اختلالات چشمی و مشکلات بینایی می شود.
در برخی از کودکان، استرابیسم یکی از چندین علائم سایر شرایط پزشکی از جمله آسیب مغزی، رتینوپاتی نوزادان نارس، رتینوبلاستوما، فلج مغزی و غیره است.
علائم استرابیسم چیست؟
• چشم های ضربدری
• حرکات ناهماهنگ چشم ها
• دوبینی
• دید تنها در یک چشم، با از دست دادن درک عمق
4. آب مروارید مادرزادی
این وضعیت زمانی اتفاق می افتد که لنز های شفاف داخل چشم، از بدو تولد تیر و کدر شده و مانع رشد طبیعی بینایی گردند. جراحی برای برداشتن آب مروارید و به دنبال آن استفاده از لنز های اصلاحی یا تماسی، معمولاً برای بازگرداندن بینایی مورد نیاز است.
آب مروارید مادرزادی اغلب متفاوت از سایر اشکال آب مروارید به نظر می رسد.
علائم آب مروارید مادرزادی چیست؟
علائم آب مروارید مادرزادی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• به نظر می رسد یک نوزاد از دنیای اطراف خود از نظر بصری آگاه نیست (اگر آب مروارید در هر دو چشم باشد)
• ابری شدن به نرگ خاکستری یا سفید مردمک (که معمولا سیاه است)
• درخشش “قرمز چشم” (رفلکس قرمز) مردمک در عکس ها وجود نداشته یا بین دو چشم متفاوت است.
• حرکات سریع غیر معمول چشم (نیستاگموس)
نکاتی برای مراقبت از چشم ها در برابر اختلالات چشمی و مشکلات بینایی
• انجام معاینات منظم چشم: معاینه چشم کودکان باید از سن شش ماهگی شروع شود و معاینات بعدی در سه سالگی و قبل از شروع مدرسه انجام گردد. معاینات منظم به تشخیص و رفع زود هنگام مشکلات بینایی کمک می کند.
• زیر نظر گرفتن دقیق علائم: والدین باید مراقب نشانه های اختلالات چشمی و مشکلات بینایی باشند، مانند تنگ کردن چشم ها برای با دقت دیدن، مالش مکرر چشم، کج کردن سر برای بهتر دیدن، یا مشکل در خواندن و سایر فعالیت های نزدیک. هر گونه نگرانی باید باعث مراجعه به یک متخصص مراقبت از چشم شود.
• تشویق به انجام فعالیت های تقویت کننده رشد بصری و پردازش اطلاعات دریافت شده: فعالیت هایی که هماهنگی چشم و دست و رشد بصری را تقویت می کنند، مانند پازل ها، ساخت اجزای سازنده و انجام نقاشی، می توانند بینایی سالم را تقویت کنند. محدود کردن زمان استفاده از دستگاه های دیجیتال و تماشای صفحه نمایش و تشویق به بازی در فضای باز نیز برای سلامت بصری مفید است.
• محافظت از چشم ها در برابر آسیب: اطمینان از استفاده از محافظ چشم مناسب در طول ورزش و سایر فعالیت ها می تواند از آسیب هایی که ممکن است بینایی را تحت تاثیر قرار دهد، جلوگیری کند.
• ترویج یک سبک زندگی سالم: یک رژیم غذایی متعادل غنی از میوه ها، سبزیجات و اسیدهای چرب امگا 3 از سلامت کلی چشم حمایت می کند. فعالیت بدنی منظم و خواب کافی نیز برای حفظ سلامت چشم بسیار مهم است.
دیدگاه