تاریخ قاجار
زندگینامه میرزا آقاخان کرمانی؛ زندگی، اندیشهها، آثار و نقش او در تحول فکری ایران
مقدمه میرزا آقاخان کرمانی از چهرههای مهم جریان روشنفکری و اصلاحطلبی ایران در اواخر دوره قاجار است؛ نویسنده، روزنامهنگار، متفکر و منتقد اجتماعیای که در فاصله میان سنت فکری ایران و اندیشههای جدید اروپایی قرار گرفت. اهمیت او فقط به فعالیت سیاسی یا…۵ ساعت پیش
اعتیاد در ایران از صفویه تا پهلوی؛ روایتی مستند از یک آسیب تاریخی
مقدمه تاریخ مصرف مواد افیونی در ایران، بهویژه تریاک، فقط تاریخ یک ماده نیست؛ بخشی از تاریخ پزشکی سنتی، اقتصاد کشاورزی، تحولات دولتسازی، و نگرشهای اخلاقی و اجتماعی در ایران است. اگر امروز از «اعتیاد» سخن میگوییم، باید به یاد داشت که این مفهوم در…۲ ماه پیش
مهریه در عصر قاجار چگونه تعیین میشد؟ نگاهی به اسناد و قبالههای ازدواج
مقدمه ازدواج در جامعه ایرانِ دوره قاجار (قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم) یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی و حقوقی به شمار میرفت و روابط خانوادگی تا حد زیادی در چارچوب قواعد فقه شیعه و عرف اجتماعی تنظیم میشد. در این میان مهریه (صداق) یکی از ارکان اصلی…۳ ماه پیش
ایرج میرزا؛ از دربار قاجار تا قلب ادبیات مشروطه
مقدمه ایرج میرزا (۱۲۵۱–۱۳۰۴ خورشیدی / ۱۸۷۲–۱۹۲۶ میلادی) از شاعران برجسته اواخر دوره قاجار و از چهرههای مهم شعر عصر مشروطه است. او با نام کامل ایرج میرزا جلالالممالک در تبریز و در خانوادهای وابسته به دربار قاجار زاده شد. پدرش غلامحسین میرزا، ملقب…۴ ماه پیش
چرا تهران پایتخت ایران شد؟ پیشینه تاریخی تهران
مقدمه تهران امروز بزرگترین شهر و مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران است. اما این شهر تا چند قرن پیش تنها روستایی کوچک در نزدیکی شهر مهم ری به شمار میرفت. مسیر تبدیل شدن تهران از یک آبادی کوچک به پایتخت ایران، نتیجه مجموعهای از عوامل تاریخی،…۵ ماه پیش
عدم امنیت قضایی در نظام استبدادی قاجار: زمینهها، مصادیق و پیامدها
مقدمه سفرنامهنویسان ایرانی در قرن نوزدهم، هنگام مقایسه نظام حقوقی ایران با کشورهای اروپایی، از تفاوتی بنیادین سخن میگفتند. عبدالطیف شوشتری در سفرنامه خود با حیرت از کشوری مینویسد که در آن «هیچ کس بر دیگری تسلط ندارد» و اگر پادشاه یا شاهزادهای…۷ ماه پیش
واقعیت تاریخی حرمسرای ناصرالدین شاه: تفکیک واقعیت از اغراق
مقدمه دوره سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (۱۲۲۷–۱۲۷۵ شمسی / ۱۸۴۸–۱۸۹۶ میلادی) یکی از طولانیترین و پرتحولترین ادوار تاریخ معاصر ایران به شمار میآید. در این دوره، ساختار دربار قاجار نهتنها مرکز تصمیمگیری سیاسی، بلکه کانونی برای بازتولید مناسبات…۷ ماه پیش
مرگ محمدعلی شاه: پایان یک سلطنت، آغاز یک گذار تاریخی
امروز ۱۶ فروردین ۱۴۰۴ خورشیدی به اهم مناسبتها و اتفاقات تاریخی این روز میپردازیم. مرگ پادشاه مستبدِ قاجار- ۱۳۰۳ محمدعلی میرزا در سال ۱۲۴۹ در تبریز به دنیا آمد. در کودکی در مکتبخانه شاهی خواندن و نوشتن آموخت. در ۱۷ سالگی اولین شغل دولتی به او…۱ سال پیش
چگونه نامخانوادگی اجباری شد؟
با وجودی که برای اولین بار مقررات تشکیل اداره سجل احوال در وزارت کشور دوران سلطنت احمد شاه قاجار در تاریخ ۲۰ آذر ۱۲۹۷ نوشته و اجرا شد و حتی اولین شناسنامه در سوم دی همان سال صادر شد اما به جز عدهای محدود، مردم استقبالی از اسمفامیل نکردند تا اینکه…۲ سال پیش
خرافات عجیب ایرانیان دوران قاجار؛ از ناخن هدهد تا آش مخصوص شاه برای جلوگیری از وبا
در ادوار مختلف تاریخ ایران رد پای خرافهگرایی بهخوبی دیده میشود؛ دوران قاجار نیز از این امر مستثنی نیست. در ایران روزگار قاجار، گرایش به خرافات و بهرهگیری از طلسمها و تعویذها گسترده و عمومی بود. نگاهی گذرا به تاریخ اجتماعی و فرهنگی کشورهای…۲ سال پیش
کاخ گلستان تهران؛ جواهری بین تاریخ و هنر
کاخ گلستان در تهران، یکی از مشهورترین و تاریخیترین بناهای شهر تهران است. این کاخ، با فرمان شاه عباس اول صفوی در قرن هفدهم به منظور خدمت به مقام شاهی و سلطنتی احداث شد. کاخ گلستان به عنوان یکی از آثار مهم دوره قاجار، نماد قدرت و شکوه شاهان ایران…۲ سال پیش
تاریخچه و ویژگی های مسجد سید اصفهان
مسجد سید اصفهان مسجد سید اصفهان یکی از پرطرفدارترین و زیباترین مساجد این شهر به حساب میآید که یادگاری از قرن سیزدهم هجری و دوران حکومت قاجاریان است. این مسجد که بنایی نیمهکاره است، دارای چهار در اصلی، دو چهلستون، دو شبستان بزرگ، یک گنبد، سه…۳ سال پیش
داستان زندگی میرزا آقاخان نوری، صدراعظم خیانتکار ناصرالدین شاه
زندگینامه میرزا آقاخان نوری میرزا نصرالله خان نوری معروف به میرزا آقاخان و ملقب به «اعتمادالدوله» در سال ۱۲۲۲ هجری قمری متولد شد. پدرش، میرزا اسدالله خان نوری، از اهالی نور مازندران و جزو اولین کسانی بود که به هنگام جمعآوری سپاه توسط آقا محمدخان در…۳ سال پیش
سبک و تاریخچه خانه ماپار اهواز
حیاطی کهنسال با درهای قدیمی و شیشههای رنگی و دیوارهای آجرپوش در دورتادور، درخت نخلی خمیده، حوض آبی مصفا و گلدانهای سفالی دلانگیز؛ اینجا خانه ماپار است. روزگاری زندگی با همه خوب و بدش در این خانه جریان داشت. این بنا شاهد گذر تاریخ بوده و در دل…۳ سال پیش
زنان در ایران عهد قاجار | PDF مقاله حقوق شهروندی زنان در ایران عهد قاجار
حقوق شهروندی زنان در ایران عهد قاجار مقاله حاضر درصدد است تا تصویر کلیتگرایانه از موقعیت اجتماعی زنان عهد قاجار را در یک خط سیر تاریخی قرار دهد و به این مسأله بپردازد که حقوق شهروندی زنان در عصر قاجار تا چه اندازه، تحت چه اشکال و با تبعیت از کدام…۵ سال پیش
کاخ سعد آباد و تاریخچه ی آن
سعدآباد که از شمال با کوه های البرز, از مشرق با گلابدره, از مغرب با ولنجک و از جنوب با تجریش همسایگی دارد, در زمان قاجار, محل استقرار و سکونت تابستانی شاهان این سلسله بوده است. کاخ سعد آباد مجموعه تاریخی و فرهنگی کاخ سعد آباد تهران، یکی از…۵ سال پیش
مراسم ازدواج در ایران بر اساس متون تاریخی
متون تاریخی درباره مراسم ازدواج در ایران مراسم ازدواج در ایران توجه بسیاری از مورخان و سیاحان خود جلب نموده بطوریکه از نظر آنان آداب و مراسم عروسی در ایر بسیار جالب و جذاب است. دروویل سیاح دوره قاجار در سفرنامه ی می نویسد: «از نظر اروپاییان چیزی…۶ سال پیش
نقاشی قهوهخانهای؛ از دیوارهای عامه تا قلب هنر ایران
مقدمه نقاشی قهوهخانه ای، به عنوان یک جریان منحصر به فرد در تاریخ هنر ایران، در قرن نوزدهم میلادی ظهور کرد و تا اوایل قرن بیستم به شکوفایی خود ادامه داد. این سبک هنری، با ریشههای عمیق در فرهنگ عامه و زندگی اجتماعی، به تصویرسازی صحنههای زندگی،…۷ سال پیش
قبرستان های تهران در دوره قاجار | مراسم تشیع میت در دوره قاجار
آداب مربوط به کفن و دفن مردگان در تاریخ ایران از قدمت زیادی برخوردار است و در هر دوره با رسومات خاصی برگزار می شده است. این مراسم در دوران قاجاریه حال وهوای خاصی داشت که در نوشتار زیر به صورت خلاصه به آن پرداخته می شود. قبرستان های تهران در دوره…۸ سال پیش
تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار
عبدالله مستوفی ( 1329- 1275) در تهران متولد و سیاستمدار دوران قاجاری و پهلوی بود. او در دوران صدراعظمی عین الدوله رئیس نان تهران بود و در اثر بلوای نان به ناچار استعفا داد. در دوران رضا شاه پهلوی استاندار آذربایجان شد و در نهایت از آن کار برکنار و…۸ سال پیش
