قاجار
اعتیاد در ایران از صفویه تا پهلوی؛ روایتی مستند از یک آسیب تاریخی
مقدمه تاریخ مصرف مواد افیونی در ایران، بهویژه تریاک، فقط تاریخ یک ماده نیست؛ بخشی از تاریخ پزشکی سنتی، اقتصاد کشاورزی، تحولات دولتسازی، و نگرشهای اخلاقی و اجتماعی در ایران است. اگر امروز از «اعتیاد» سخن میگوییم، باید به یاد داشت که این مفهوم در…۱ ماه پیش
مهریه در عصر قاجار چگونه تعیین میشد؟ نگاهی به اسناد و قبالههای ازدواج
مقدمه ازدواج در جامعه ایرانِ دوره قاجار (قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم) یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی و حقوقی به شمار میرفت و روابط خانوادگی تا حد زیادی در چارچوب قواعد فقه شیعه و عرف اجتماعی تنظیم میشد. در این میان مهریه (صداق) یکی از ارکان اصلی…۲ ماه پیش
ایرج میرزا؛ از دربار قاجار تا قلب ادبیات مشروطه
مقدمه ایرج میرزا (۱۲۵۱–۱۳۰۴ خورشیدی / ۱۸۷۲–۱۹۲۶ میلادی) از شاعران برجسته اواخر دوره قاجار و از چهرههای مهم شعر عصر مشروطه است. او با نام کامل ایرج میرزا جلالالممالک در تبریز و در خانوادهای وابسته به دربار قاجار زاده شد. پدرش غلامحسین میرزا، ملقب…۳ ماه پیش
چرا تهران پایتخت ایران شد؟ پیشینه تاریخی تهران
مقدمه تهران امروز بزرگترین شهر و مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران است. اما این شهر تا چند قرن پیش تنها روستایی کوچک در نزدیکی شهر مهم ری به شمار میرفت. مسیر تبدیل شدن تهران از یک آبادی کوچک به پایتخت ایران، نتیجه مجموعهای از عوامل تاریخی،…۴ ماه پیش
عدم امنیت قضایی در نظام استبدادی قاجار: زمینهها، مصادیق و پیامدها
مقدمه سفرنامهنویسان ایرانی در قرن نوزدهم، هنگام مقایسه نظام حقوقی ایران با کشورهای اروپایی، از تفاوتی بنیادین سخن میگفتند. عبدالطیف شوشتری در سفرنامه خود با حیرت از کشوری مینویسد که در آن «هیچ کس بر دیگری تسلط ندارد» و اگر پادشاه یا شاهزادهای…۶ ماه پیش
واقعیت تاریخی حرمسرای ناصرالدین شاه: تفکیک واقعیت از اغراق
مقدمه دوره سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (۱۲۲۷–۱۲۷۵ شمسی / ۱۸۴۸–۱۸۹۶ میلادی) یکی از طولانیترین و پرتحولترین ادوار تاریخ معاصر ایران به شمار میآید. در این دوره، ساختار دربار قاجار نهتنها مرکز تصمیمگیری سیاسی، بلکه کانونی برای بازتولید مناسبات…۶ ماه پیش
مرگ محمدعلی شاه: پایان یک سلطنت، آغاز یک گذار تاریخی
امروز ۱۶ فروردین ۱۴۰۴ خورشیدی به اهم مناسبتها و اتفاقات تاریخی این روز میپردازیم. مرگ پادشاه مستبدِ قاجار- ۱۳۰۳ محمدعلی میرزا در سال ۱۲۴۹ در تبریز به دنیا آمد. در کودکی در مکتبخانه شاهی خواندن و نوشتن آموخت. در ۱۷ سالگی اولین شغل دولتی به او…۱ سال پیش
شاعر انتقادی دوره قاجار: بررسی آثار و تأثیر خاندان امیریه
فیروز شیبانی، آخرین بازمانده از نسل شیبانی در محله امیریه میگوید: «فتحاللهخان بونصر شیبانی معروف به بونصر شیبانی، شاعر و نویسنده عصر قاجار بود. بونصر گوینده پرتوانی بود که در سبک خراسانی معروف به ترکستانی یک سر و گردن نسبت به شاعران دیگر برتری…۱ سال پیش
چرا رضاشاه دستور قتل تیمورتاش را داد؟
«عبدالحسین تیمورتاش مردی بود با توانایی و هوش سرشار که از چهرهای زیبا و ظرافتی اروپایی برخوردار بود و این همه، او را دچار خودستایی و تکبر ساخته بود. او آمیزهای شگفتانگیزی بود از شایستگی فکری و عملی، اعتماد به نفسی ناپلیؤنوار و بیرحمی و شقاوتی…۱ سال پیش
کلنل محمدتقی خان پسیان: از کودتا تا قیام ملیگرای دوران قاجار
کلنل محمدتقی خان پسیان نمونه تمام عیار تفکر حاکم در میان ژاندارمهای جوان روزگار مشروطیت بود. کسی که به خاطر روحیه ناسیونالیستیاش مشهور است. استفانی کرونین، پژوهشگر سرشناس در کتاب کلنل پسیان (ناسیونالیسم انقلابی در ایران) مینویسد: کلنل پسیان در…۱ سال پیش
زندگی امینه اقدس: از عشق به ناصرالدین شاه تا نابینایی
سر دکتر ژوزف ریچارد دیکسون، فرزند جان دیکسون جراح، در ۱۸۲۰ در طرابلس به دنیا آمد. او در رشته پزشکی فارغالتحصیل شد و در سمت پزشک سفارت با هیئت دیپلماتیک بریتانیا در ۱۸۴۷م/ ۱۲۶۳ق در زمان سلطنت محمدشاه قاجار به ایران اعزام و جانشین دکتر چارلز ویلیام…۱ سال پیش
چگونه نامخانوادگی اجباری شد؟
با وجودی که برای اولین بار مقررات تشکیل اداره سجل احوال در وزارت کشور دوران سلطنت احمد شاه قاجار در تاریخ ۲۰ آذر ۱۲۹۷ نوشته و اجرا شد و حتی اولین شناسنامه در سوم دی همان سال صادر شد اما به جز عدهای محدود، مردم استقبالی از اسمفامیل نکردند تا اینکه…۲ سال پیش
سرنوشت آقا محمدخان قاجار: از تولد و اخته شدن تا حمله به گرجستان
آقا محمدخان قاجار یکی از مهمترین چهرههای تاریخ مدرن ایران است: سلسلهای تاسیس کرد که به رغم دشواریهای فراوان، بیشتر از یک قرن دوام آورد. توگویی تنها فردی که میتوانست ایران را از آشفتگی سیاسی نجات دهد، فردی بود که زندگی شخصی نداشته باشد و بیشتر…۲ سال پیش
انتشار ناگهانی ۳۲۰۰عکس قاجاری چقدر اهمیت دارد؟ جنجال آلبومهای قبلهعالم
آلبومهای قبله عالم باز هم جنجال به پا کردند. چه پنج سال پیش که دو تا از آنها مفقود شد و چه حالا که ۳ هزار و ۲۰۰ زن و مرد و بنای قاجاری از حصر کاخ گلستان آزاد و وارد فضای وب شدند. این چهرهها و بناها از میان ۷۶ آلبوم بیرون آمدند و توانستند نظر…۲ سال پیش
خرافات عجیب ایرانیان دوران قاجار؛ از ناخن هدهد تا آش مخصوص شاه برای جلوگیری از وبا
در ادوار مختلف تاریخ ایران رد پای خرافهگرایی بهخوبی دیده میشود؛ دوران قاجار نیز از این امر مستثنی نیست. در ایران روزگار قاجار، گرایش به خرافات و بهرهگیری از طلسمها و تعویذها گسترده و عمومی بود. نگاهی گذرا به تاریخ اجتماعی و فرهنگی کشورهای…۲ سال پیش
اشکنه لاکچری نیست اما غذای محبوب پادشاهان قاجار بود
تازه از سر کار برگشتهاید و وقت برای بار گذاشتن مرغ و مسما ندارید. از بس کشوی فریزر را به امید یک جرقه در ذهنتان، باز و بسته کردهاید که خودتان هم نگران فریزر بینوا شدهاید اما باز هم عقلتان به یک غذای فوری فوری قد نمیدهد. بلیط منوی رنگارنگ تخم…۲ سال پیش
کاخ گلستان تهران؛ جواهری بین تاریخ و هنر
کاخ گلستان در تهران، یکی از مشهورترین و تاریخیترین بناهای شهر تهران است. این کاخ، با فرمان شاه عباس اول صفوی در قرن هفدهم به منظور خدمت به مقام شاهی و سلطنتی احداث شد. کاخ گلستان به عنوان یکی از آثار مهم دوره قاجار، نماد قدرت و شکوه شاهان ایران…۲ سال پیش
تاریخچه و ویژگی های مسجد سید اصفهان
مسجد سید اصفهان مسجد سید اصفهان یکی از پرطرفدارترین و زیباترین مساجد این شهر به حساب میآید که یادگاری از قرن سیزدهم هجری و دوران حکومت قاجاریان است. این مسجد که بنایی نیمهکاره است، دارای چهار در اصلی، دو چهلستون، دو شبستان بزرگ، یک گنبد، سه…۳ سال پیش
دلیل سیبیل داشتن زنان قاجار چه بود؟
ایرانیان در دوره قاجار به زن های فربه علاقه بیشتری داشتند و چاقی ملاک زیبایی زنان دوره قاجار بود. ویژگی های زن در دوره قاجار، خاص بوده است. یکی از وظایف مهم زنان، مراقبت از کودکان بوده است. زنان در عهد قاجار، از نظر تولید برای خانواده و امرار معاش…۳ سال پیش
باغ گلشن طبس؛ بهشتی در میان کویر
باغ گلشن طبس طبس شهری است که گل ها و گياهان يکی از عناصر شکل دهنده آن محسوب می شود. در باغ ها ، باغچه ها ، کنار جويبار هاي خيابان ها ، باغچه های وسط ميدان ها و خيابان ها انواع گل و گياهان به فراوانی کاشت می شود. باغ گلشن یکی از جاهای دیدنی طبس در…۳ سال پیش
آزمون زیبایی و اخلاق جنسی دختران برای ازدواج در عصر قاجار
در زمان های گذشته هنگامی که پسر خانواده به سن ۱۶- ۱۷ سالگی می رسید، پدر و مادر به اصطلاح برای او آستین بالا می زدند و اولین زن عقدی را برای او پیدا می کردند. از آنجا که در عھدِ قاجار و تا پیش از کشفِ حجاب، اکثریت زنان بویژه در شھرستانھا و ولایات در…۳ سال پیش
داستان زندگی میرزا آقاخان نوری، صدراعظم خیانتکار ناصرالدین شاه
زندگینامه میرزا آقاخان نوری میرزا نصرالله خان نوری معروف به میرزا آقاخان و ملقب به «اعتمادالدوله» در سال ۱۲۲۲ هجری قمری متولد شد. پدرش، میرزا اسدالله خان نوری، از اهالی نور مازندران و جزو اولین کسانی بود که به هنگام جمعآوری سپاه توسط آقا محمدخان در…۳ سال پیش
عکسی نایاب از معشوقه یهودی مظفرالدین شاه قاجار
در این تصویر یکی از معشوقه های مظفرالدین شاه قاجار مشاهده می شود که گویا شاه کاخ عشرت اباد را به او بخشیده بود. دلبستگی به زنان یکی از مولفه های ثابت تمامی پادشاهان و به ویژه شاهان قجری بود. این موضوع در میان جوان ترین تا پیرترین شاهان قاجار هم…۳ سال پیش
فروش مدارس خیرساز در طرح مولدسازی!
یک کارشناس آموزش: «شنیدهها حاکی از آن است که بعضی از مدارس و اموال آموزشوپرورش با موقعیت تجاری که قابل فروش است و مشتریهای قابلتوجهای دارد، مازادسازی میشود. عموما مدارس قدیمی که در اواخر قاجار و پهلوی ساختهشدهاند، اکنون در مرکز شهر قرار…۳ سال پیش
سبک و تاریخچه خانه ماپار اهواز
حیاطی کهنسال با درهای قدیمی و شیشههای رنگی و دیوارهای آجرپوش در دورتادور، درخت نخلی خمیده، حوض آبی مصفا و گلدانهای سفالی دلانگیز؛ اینجا خانه ماپار است. روزگاری زندگی با همه خوب و بدش در این خانه جریان داشت. این بنا شاهد گذر تاریخ بوده و در دل…۳ سال پیش
ورود بوقلمون به سفره اعیان قاجار
در عصر ناصری گوشت پرندگان از غذاهای رایج بود، چنانچه طبقه تهی دست تنها استطاعت تهیه آبگوشت کبوتر و گنجشگ را داشتند؛ درحالیکه متمولان خوراکهای متنوعی از مرغ و اردک ومرغابی و کبک و قرقاول صرف میکردند؛ ولی از آنجا که بوقلمون از پرندگان کمیاب به…۳ سال پیش
امیرکبیر مصلح بزرگ دوران قاجار که تحمل نشد
میرزا محمدتقی خان فراهانی مشهور به امیر کبیر نخستین صدراعظم ایران در دوران ناصرالدین شاه قاجار بود. او از ۲۸ مهر ۱۲۲۷ تا ۲۲ آبان ۱۲۳۰ خورشیدی در مقام صدارت عظمای دربار ناصری خدمات ارزندهای انجام داد و بانی بسیاری از اصلاحات سیاسی و اجتماعی در این…۴ سال پیش
علی اکبر داور | بنیانگذار دادگستری نوین در ایران
علی اکبر داور علیاکبر داور در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۱۵ در تهران چشم به جهان گشود، از رجال سیاسی اواخرقاجار و دورهٔ رضاشاه بود که با بنیانگذاری دادگستری نوین ایران نامور شد و نقش مهمی در توسعه اقتصادی ایران بازی کرد. علی اکبر داور از عوامل مهم تحکیم سلطنت…۴ سال پیش
شهرکهای مسکونی در شرق تهران را بشناسید
اواخر دورهٔ قاجار و اوایل حکومت پهلوی، بسیاری از درباریان منطقهای در شمالشرق تهران را برای گذران اوقات فراغت خود انتخاب کردند. این قسمت از تهران، پوشیده از درختان و زمینهای کشاورزی بود. طبیعتا آبوهوای مطبوع این منطقه سبب شد کم کم شهرنشینی در…۵ سال پیش
زندگی و اندیشه سیاسی آیت الله نائینی | PDF واکاوی نقش آیت الله نائینی در جنبش مشروطیت و زمینه سازی تشکیل حکومت اسلامی با تأکید بر اندیشه سیاسی وی
زندگی آیت الله محمدحسین نائینی میرزا حسین نایینی از مراجع تقلید و از برجستهترین علمای مشروطه و نظریهپرداز سیاسی ایران در دوره قاجار محسوب میشود. او به عنوان یکی از بزرگترین موافقان مشروطه، مهمترین اثر نظری را در تبیین و توجیه مشروطیت با نام…۵ سال پیش
زنان در ایران عهد قاجار | PDF مقاله حقوق شهروندی زنان در ایران عهد قاجار
حقوق شهروندی زنان در ایران عهد قاجار مقاله حاضر درصدد است تا تصویر کلیتگرایانه از موقعیت اجتماعی زنان عهد قاجار را در یک خط سیر تاریخی قرار دهد و به این مسأله بپردازد که حقوق شهروندی زنان در عصر قاجار تا چه اندازه، تحت چه اشکال و با تبعیت از کدام…۵ سال پیش
عصر قاجار | جایگاه خرافه گرایی و خرافه ستیزی در فکر سیاسی ایران (با تاکید بر عصر قاجار)
جایگاه خرافه گرایی و خرافه ستیزی در فکر سیاسی ایران (با تاکید بر عصر قاجار) خرافه گرایی و خرافه ستیزی را می توان یکی از موضوعات قابل توجه در تاریخ فکر سیاسی در ایران دانست. در واقع، جریانی که به گسترش خرافات دامن می زد یا وابسته به قدرت سیاسی بود و…۵ سال پیش
میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی | آثار طالبوف تبریزی | طالبوف و تمدن جدید غرب | طالبوف و نظریه های اقتصادی
طالبوف تبریزی یکی از مهمترین اندیشمندان ایران می باشد که نظریات و عقاید وی در به چالش کشیدن قدرت مطلقه در دوره قاجار و نیل به مشروطیت تاثیری غیرقابل انکار داشت. میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی عبدالرحیم پســر ابوطالب نجار تبریزی، مقارن با دوران سلطنت…۵ سال پیش
کاخ سعد آباد و تاریخچه ی آن
سعدآباد که از شمال با کوه های البرز, از مشرق با گلابدره, از مغرب با ولنجک و از جنوب با تجریش همسایگی دارد, در زمان قاجار, محل استقرار و سکونت تابستانی شاهان این سلسله بوده است. کاخ سعد آباد مجموعه تاریخی و فرهنگی کاخ سعد آباد تهران، یکی از…۵ سال پیش
مظفرالدین شاه و اختلالات رفتاری شاه قاجار
مظفرالدین شاه پنجمین پادشاه قاجار یکی از سلاطین ایران است که به دلیل عدم تدبیر و تربیت سیاسی صحیح کشور داری به نوبه خود تأثیرات جبران ناپذیری در سرنوشت کشور ایران گذاشت. مظفرالدین شاه بعد از پدرش دومین پادشاهی است که با سفرهای نابخردانه به سرزمین…۶ سال پیش
آموزش و پرورش جدید دختران ایران؛ بی بی خانم استرآبادی
آموزش و پرورش جدید دختران در ایران یکی از مهمترین تغییراتی بود که از زمان قاجار به ویژه پس از مشروطیت انجام شد. در عصر قاجار ساختار ها و نهادهای جامعه ایران تحولات جدیدی را تجربه کرد. آموزش و پرورش جدید دختران ایران شکل گیری تحولات فکری جدید در میان…۶ سال پیش
تئوری توطئه در ایران؛ از صفویه تا قاجار
ایران و تئوری توطئه؛ از صفویه تا قاجاریه تئوری توطئه چیست؟ تئوری توطئه یعنی باور کردنِ این ذهنیت که بازیگران صحنه سیاسی را قدرتهایی از خارج کنترل و هدایت میکنند؛ قدرتهایی خارجی که گویی قادرِ مطلق و کاملاً مسلط و واقف به همه امور و جریانات هستند و…۶ سال پیش
مراسم ازدواج در ایران بر اساس متون تاریخی
متون تاریخی درباره مراسم ازدواج در ایران مراسم ازدواج در ایران توجه بسیاری از مورخان و سیاحان خود جلب نموده بطوریکه از نظر آنان آداب و مراسم عروسی در ایر بسیار جالب و جذاب است. دروویل سیاح دوره قاجار در سفرنامه ی می نویسد: «از نظر اروپاییان چیزی…۶ سال پیش
عکاسان معماری ايران: زمان قاجار
مقدمه عکاسی معماری به ثبت آنچه که انسان در محيط برای خـود طـراحی و ساخته است و به معرفی بنا از جزئيات تا کل بنا می پردازد و عکاس با به کارگيری اصول عکاسی معماری، يعنی استفاده از اصول پرسپکتيو در معرفی بنا و به کارگيری نور برای نشان دادن جـنس و…۷ سال پیش
نقاشی قهوهخانهای؛ از دیوارهای عامه تا قلب هنر ایران
مقدمه نقاشی قهوهخانه ای، به عنوان یک جریان منحصر به فرد در تاریخ هنر ایران، در قرن نوزدهم میلادی ظهور کرد و تا اوایل قرن بیستم به شکوفایی خود ادامه داد. این سبک هنری، با ریشههای عمیق در فرهنگ عامه و زندگی اجتماعی، به تصویرسازی صحنههای زندگی،…۷ سال پیش
حمــام حــاج محمدرحیــم یــا حمــام صفــا قزوین را بشناسید
حمــام حــاج محمدرحیــم یــا حمــام صفــا قزوین را بشناسید در ادوار نخسـتین اسـامی، احـداث حمـام عمومـی امـری مهـم تلقـی می شـده کـه بـدون کسـب مجـوز از والیـان امکانپذیـر نبـوده اسـت. درآمـد زیـادی کـه از ایـن بناهـا عایـد صاحبـان آن می شـده موجـب…۷ سال پیش
اصفهان در دوره قاجار و مشروطیت
اصفهان در آستانه تاسیس سلسله قاجار صحنه رقابت و درگیری قاجارها و بختیاری ها بود. این رقابت نیز دامنه ویرانی و کاهش جمعیت و مهاجرت ساکنان افزود. اگرچه با تشکیل حکومت دودمانی قاجارها امنیتی نسبی در کشور پدید آمد، اما به سبب پایتختی تهران، اصفهان…۷ سال پیش
مراجع قضایی ایران در دوره قاجار
نظام قضایی عصر قاجار، به تقلید از عصر صفوی، بر اساس اصل تفکیک محاکم شرعی از مراجع عرفی (یعنی شناسایی متقابل صلاحیت های حکومتگران و مجتهدان) استوار بود. با این تفاوت که در عصر قاجار، از یک سو با اعمال کاپیتولاسیون از سوی دیگر، با نضج گرفتن علم اصول…۷ سال پیش
مظفرالدینشاه چه راهکاری برای مقابله با گرانی داشت؟
به گزارش حقوق نیوز به نقل از خبر آنلاین، سابقه بلوای نان در عهد ناصری که به اعدام کلانتر بانفوذ تهران انجامید ، زنگ خطری بود برای دربار قاجار که باید کم کم تن می داد به خروج از شیوه سنتی و بسته اداره کشور و در نظر گرفتن مصالح مردم در اداره کشور .…۸ سال پیش
قبرستان های تهران در دوره قاجار | مراسم تشیع میت در دوره قاجار
آداب مربوط به کفن و دفن مردگان در تاریخ ایران از قدمت زیادی برخوردار است و در هر دوره با رسومات خاصی برگزار می شده است. این مراسم در دوران قاجاریه حال وهوای خاصی داشت که در نوشتار زیر به صورت خلاصه به آن پرداخته می شود. قبرستان های تهران در دوره…۸ سال پیش
اندیشه ی سیاسی در ایران در دوران صفویه
دوران صفویه و اندیشه سیاسی در ایران اگر مهمترین وجه نظریه سیاسی ایران باستان را فرّهایزدی بدانیم، بی شک مهمترین وجه نظریه سیاسی ایران در دورهی اسلامی امامت میباشد. ورود اسلام به ایران روند هویتی ایران باستان را به سوی روند هویتی اسلامی تغییر…۸ سال پیش
تجربه نسلی به روایت عبدالله مستوفی در عصر قاجار
عبدالله مستوفی ( 1329- 1275) در تهران متولد و سیاستمدار دوران قاجاری و پهلوی بود. او در دوران صدراعظمی عین الدوله رئیس نان تهران بود و در اثر بلوای نان به ناچار استعفا داد. در دوران رضا شاه پهلوی استاندار آذربایجان شد و در نهایت از آن کار برکنار و…۸ سال پیش
