دیسپارونی یا مقاربت دردناک چیست؟
درد در طول نزدیکی و بعد از آن با اصطلاح دیسپارونی یا مقاربت دردناک شناخته می شود.
دیسپارونی یک اصطلاح پزشکی برای درد در طول رابطه جنسی (یا مقاربت دردناک) است و به معنای احساس درد در هنگام دخول یا قبل یا بعد از آن، می باشد. بسیاری از زنان در مقاطعی از زندگی خود با این مشکل مواجه می شوند. اگرچه ممکن است مردان نیز دچار دیسپارونی یا مقاربت دردناک شوند اما این موضوع در زنان عمومیت بیشتری دارد.
دیسپارونی برای بسیاری از بانوان در برخی از مراحل زندگی شان مسئله نسبتا شایعی است، این درد با اسپاسم عضلات ناحیه ی مجرای تناسلی و مشکل در مقاربت ارتباط دارد. این درد ممکن است در بدو ورود آلت مردانه به واژن یا در مراحل مختلف در طول دخول ایجاد شود.
این بیماری علل مختلفی دارد که می تواند روحی روانی یا مربوط به مسائل فیزیولوژیکی باشد. نسبت به اینکه در چه زمانی پس از شروع نزدیکی و در کجا فرد احساس درد می کند دلایل و درمان های متفاوتی هم دارد.
علل و علائم دیسپارونی در زنان
علائم دیسپارونی در زنان می تواند شامل درد مداوم در هنگام رابطه جنسی در داخل واژن یا در کل لگن و ناحیه تناسلی، درد غیرقابل تحمل پس از اتمام رابطه جنسی، درد فقط در هنگام دخول و یا سوزش شدید در هنگام انجام رابطه جنسی باشد.
درد در واژن می تواند ناشی از:
- عفونت : برفک یا یک عفونت مقاربتی مانند کلامیدیا ، سوزاک یا تبخال دستگاه تناسلی
- یائسگی : تغییر سطح هورمون می تواند واژن را خشک کند و باعث حس سوزش شود.
- عدم تحریک جنسی در سنین مختلف
- واژینیسموس : شرایطی است که ماهیچه ها در داخل یا اطراف واژن محکم بسته می شوند و باعث می شوند دخول دردناک یا غیرممکن باشد.
- تحریک دستگاه تناسلی یا حساسیت ناشی از محصولات شیمیایی و انواع کاندوم ها
درد در ناحیه لگن و دستگاه تناسلی می تواند ناشی از:
- بیماری التهابی لگن
- فیبروم هایی که در نزدیکی واژن یا دهانه رحم رشد می کنند.
- یبوست
علل و علائم دیسپارونی در مردان
دیسپارون یا رابطه جنسی دردناک فقط مختص به زنان نیست و می تواند در مردان هم اتفاق بیفتد.
احساس درد در ناحیه آلت تناسلی در هنگام یا پس از رابطه جنسی می تواند ناشی از عوامل زیر باشد :
- عفونت هایی مانند برفک ، که می تواند باعث احساس درد و خارش شود و برخی دیگر از عفونت ها مانند تبخال تناسلی.
- التهاب غده پروستات (پروستاتیت)
- درد و تورم بیضه گاهی اوقات با برانگیختگی جنسی ایجاد می شود اما باعث انزال نمی شود. همچنین می تواند نشانه عفونتی مانند کلامیدیا باشد.
علل روانی دیسپارونی
برخی فاکتورهای روانی که می تواند نقش مهمی در این میان داشته باشد، عبارت است از:
مشکلات روانی: اضطراب، افسردگی، نگرانی درباره ظاهر فیزیکی، ترس از صمیمیت و مشکلاتی در برقراری ارتباط می تواند میزان تحریک جنسی را کاهش دهد و سبب درد و ناراحتی شود.
استرس: ماهیچه های سطح لگن در پاسخ به استرس سفت می شوند و این نکته می تواند منجر به نزدیکی دردناک شود.
داشتن سابقه تجاوز جنسی : البته بسیاری از زنانی که مشکل مقاربت جنسی دردناک دارند، در گذشته سابقه تجاوز جنسی نداشته اند، اما در صورتی که شخصی در گذشته با این مشکل مواجه شده باشد، این عامل بر احساس درد در هنگام نزدیکی تاثیر خواهد داشت.گاهی اوقات گفتن این که علت درد در هنگام رابطه جنسی براثر مشکلات فیزیکی است یا مشکلات احساسی، کار بسیار مشکلی است. ممکن است دردی که شخص در ابتدا حس میکند باعث ترس و اضطراب او شود و این عامل باعث درد بیشتر شود.
تربیت خانوادگی: مثلا فردی در خانواده ای بزرگ شده که عقاید منفی و مشمئز کننده نسبت به رابطه جنسی در آن وجود دارد، در خانواده هایی که با یک عقاید سرسخت و یک دید منفی و یک احساس بد به این موضوع نگاه می کنند، شخص وقتی واد زندگی می شود، یک پیش زمینه ذهنی منفی برایش باقی مانده و یک احساس بیزاری از رابطه جنسی در او شکل گرفته است، یا اینکه اگر فرد سابقه ی روابط آزار جنسی و تجاوز جنسی داشته باشد و این برایش ضربه ی روحی شدیدی بوده است که باعث می شود یک دید بد به این قضیه داشته باشد، و این روی زندگی زناشویی اش صد در صد تاثیر بدی دارد.و همه ی این ها را باید به یک روان پزشک یا روانکاو یا روانشناس ارجاع داد.
عوارض دیسپارونی
در بیماری دیسپارونی یا مقاربت های دردناک اگر فردی در دوران کودکی و نوجوانی با مشکلی رو به رو باشد ممکن است این بیماری در اوایل ازدواج او به وجود بیاید، یا کسانی که واژینیسموس دارند یعنی انقباضات غیر ارادی عضلات وژان که باعث می شود فرد ترس شدیدی از ارتباط جنسی داشته باشد ، این افراد اصلا دست خودشان نیست. واقعا نمی توانند رابطه برقرار کنند و درد زیادی را متحمل می شوند.
ولی با بالا رفتن سن فرد ممکن است دچار عفونت شود یا مشکلات آندومتریوز پیدا کند و یا دچار کیست شود و یا اینکه مشکل روحی با همسرش پیدا کند و با عدم اعتماد به همسر مشکلات زناشویی داشته باشد و دیگر میل و رغبت اش نسبت به او کمتر شود، این هم یکی از دلایل مقاربت های دردناک است، و از طرف دیگر با بالا رفتن سن به خاطر کاهش هورمون های جنسی واژن حالت های کشسانی خودش را از دست می دهد، اپیتلیوم یا جداره آن نازک می شود، کمبود ترشحات را داریم و در اثر کمبود تحریک جنسی، خشکی واژن و احساس درد و سوزش را در رابطه جنسی برای بیمار شاهد هستیم.
خیلی از طلاق ها به علت مشکلات جنسی که بین زوجین پیش می آید اتفاق می افتد، و ممکن است اصلا هم مطرح نشود، یعنی به خاطر آن شرمی که بین، زن و شوهر هست، نمی توانند مسائل شان را خوب مطرح کنند.
ممکن است یک خانم فکر کند که اگر این مشکل را با همسرش مطرح کند، همسرش قضاوت بدی راجع او خواهد داشت، و امکان دارد این مشکلش را هیچ وقت به همسرش نگوید و حتی به پزشک هم مراجعه نکند و ادامه دادن رابطه جنسی کمتر و کمتر شود و در نتیجه باعث مشکلات دیگر در زندگی زناشویی اش می شود.
تشخیص دیسپارونی
آزمایش و بررسی ها به پزشکان کمک می کند تا دیسپارونیا را شناسایی و تشخیص دهند. معاینه لگن نیز در تشخیص شایع است. در طی این روش، پزشک برای بررسی علائم زیر، ناحیه خارجی و داخلی لگن را بررسی می کند:
- خشکی
- التهاب یا عفونت
- مشکلات آناتومیکی
- زگیل ناحیه تناسلی
- جای زخم
- توده های غیر عادی
- آندومتریوز
- حساسیت
برای معاینه داخلی نیاز به اسپکولوم( دستگاهی که برای مشاهده واژن در طی آزمایش پاپ اسمیر مورد استفاده قرار می گیرد )است. پزشک شما همچنین ممکن است از یک سواب برای فشار اندک به مناطق مختلف واژن استفاده می کند که به تعیین محل درد کمک خواهد کرد . معاینات اولیه ممکن است پزشک را به برسی های زیرسوق دهد.
- سونوگرافی لگن
- بررسی وجود باکتری یا عفونت مخمر
- آزمایش ادرار
- آزمایش آلرژی
- مشاوره برای تعیین وجود دلایل عاطفی
پیشگیری دیسپارونی
عواملی که ثابت شده بسیار می تواند در این زمینه موثر باشد ، تغییر در سبک زندگی است. به خصوص تغذیه که بسیار اهمیت دارد . در موضوع کاهش سطح استروژن تغذیه پر رنگ می شود. استفاده از غذاهای تازه ، میوه و سبزی در وعده های روزانه و غذاهایی که حاوی فیتواستروژن هستند مانند سویا و دانه های غلات که دارای استروژن هستند و می توانند در پیشگیری در ایجاد این اختلالات بسیار موثر باشند .
ورزش گزینه مهم دیگری است که در پیشگیری این مشکل موثر است . انجام ورزش روزانه به خصوص ورزش هایی مانند یوگا برای برطرف شدن اسپاسم عضلات قبل از رابطه جنسی تاثیر زیادی دارد.
دوری کردن از سیگار و الکل که باعث کاهش سطح استروژن بدن می شود .
رعایت بهداشت فردی در ناحیه تناسلی اهمیت زیادی دارد. زیرا بسیاری از عفونت های دستگاه تناسلی و حتی دستگاه ادراری، خود می تواند باعث درد در حین رابطه جنسی باشد.
بعد از هر رابطه جنسی ، دفع ادرار داشته باشد و شستن ناحیه تناسلی حتما از جلو به عقب باشد تا میکروب های ناحیه مقعد و مدفوع به ناحیه تناسلی و مجاری ادراری انتقال پیدا نکند.
بعد از هر بار ورزش کردن و یا تعریق زیاد باید لباس زیر عوض شود و این بهداشت فردی در سلامت ناحیه تناسلی بسیار اهمیت دارد و می تواند کمک کننده باشد .
برخی موارد دیسپارونی مانند سابقه سوء استفاده جنسی و یا تروما قابل اجتناب نیستند اما سایر عوامل قابل پیشگیری اند.
برای کاهش ریسک عفونت های قارچی از پوشیدن لباس های تنگ اجتناب کنید و از لباس های زیر نخی استفاده کنید و بهداشت را رعایت کنید. بعد از تعریق طولانی مدت لباس زیر خود را تعویض کنید. روزانه حمام کنید و بعد از شنا کردن فورا لباس خشک بپوشید.
برای اجتناب از عفونت مثانه، بعد از توالت کردن از جلو به عقب خود را خشک کنید و بعد از نزدیکی جنسی حتما ادرار کنید.
برای پیشگیری از ابتلا به بیماری های مقاربتی جنسی سعی کنید تنها رابطه جنسی خود را با یک نفر حفظ کرده و به طور بی خطر نزدیکی داشته باشید. به این منظور از کاندوم استفاده کنید، کاندوم فرد را علیه بیماری های مقاربتی محافظت می کند.
برای پیشگیری از خشکی واژن از لوبریکانت استفاده کنید و یا اگر خشکی واژن به دلیل آتروفی شدن آن می باشد، به دنبال درمان مناسب باشید.
اگر به اندومتریوز دچارید، از نفوذ عمیق آلت تناسلی اجتناب کنید و سعی کنید یک تا دو هفته بعد از قاعدگی (یعنی قبل تخمک گذاری) نزدیکی داشته باشید، در این بازه زمانی نزدیکی کمتر دردناک خواهد بود.
درمان دیسپارونی
در گذشته آمیزش دردناک یا دیس پارونیا را عمدتا یک مشکل روانی می دانستند که نیاز به روان درمانی دارد، اما امروزه این دیدگاه را کنار گذاشته اند. پژوهشگران بسیاری از علل آمیزش دردناک را شناخته اند و توصیه آنها به یک درمان چندجانبه و وفراگیر است. درمانی که پزشک انجام می دهد شما بستگی به علت زمینه ساز درد شما دارد. به غیر از اینها شما و همسرتان ممکن است بتوانید با چند تغییر در روتین جنسی تان درد تان را به حداقل برسانید.
تغییر وضعیت هنگام آمیزش
اگر در وضعیت بدنی خاصی هنگام آمیزش احساس درد می کنید، ممکن است با تغییر دادن آن و امتحان وضعیت های دیگر دردتان کاهش پیدا کند.
برقراری ارتباط با همسر
در مورد احساسات بد و خوبتان با همسرتان صحبت کنید. اگر احساس می کنید باید آمیزش کندتر شود به همسرتان بگویید.
نوازش پیش از آمیزش
نوازش طولانی تر پیش از آمیزش به تحریک نرم شدگی طبیعی واژن کمک می کند. به تاخیر انداختن دخول تا هنگامی که حداکثر برانگیختگی ایجاد شده است نیز ممکن است به کاهش درد کمک کند.
استفاده از نرم کننده ها
نرم کننده ها موجود در بازار شامل نرم کننده های با پایه آب یا با پایه سیلیکون ممکن است آمیزش جنسی را برای شما راحت تر کند. در برخی از زنان نرم کننده های حاوی گلیسرین ممکن است زمینه ساز عفونت قارچی شود، بنابراین هنگام خرید این نرم کننده ها به اجزای آنها در روی برچسبشان دقت کنید و از دکترتان در این مورد سوال کنید.
رفع عامل زمینه ای
اگر عفونت به عنوان یک عارضه پزشکی خاصی باعث درد شده است، درمان آن ممکن است درد را برطرف کند. اگر مصرف دارویی باعث مشکل در نرم شدگی واژن شده است، کنار گذاشتن آن ممکن است مشکل را حل کند.
درمان با استروژن
در اغلب زنان پس از سن یائسگی، دیسپارونیا ناشی از مقدار ناکافی نرم شدگی واژن به علت افت میزان هورمون جنسی استروژن است. در این موارد استفاده از کرم ها یا شیاف های واژنی این هورمون با تجویز پزشک ممکن است مشکل را برطرف کند.
حساسیت زدایی
در این شیوه درمانی، شما می آموزید با انجام تمریناتی برای شل کردن واژن دردتان را کاهش دهید. درمانگرتان ممکن است انجام ورزش های کف لگن (تمرینات کگل) یا سایر تمرینات را برای کاهش دردتان توصیه کند.
مشاوره یا سکس درمانی
اگر برای مدتی طولانی در حین آمیزش جنسی احساس درد کرده باشی، ممکن است حتی پس از درمان و رفع علت درد، نسبت به تحریکات جنسی پاسخ عاطفی منفی نشان دهید. اگر به علت آمیزش دردناک، شما و شوهرتان از صمیمیت جنسی پرهیز کرده باشید، ممکن است نیاز به بهبود ارتباطتان و بازگرداندن صمیمیت جنسی داشته باشد. صحبت کردن با یک مشاور یا متخصص سکس درمانی می تواند به حل این مشکلات کمک کند.
بالاخره اینکه برخی تغییرات در عادات بهداشتی تان می توان درد و ناراحتی شما هنگام آمیزش جنسی را به حداقل برساند. از استفاده از شستشودهنده های معطر مانند شامپوهای بدن و ژل های دوش در ناحیه تناسلی پرهیز کنید. این فراورده ها ممکن است باعث تحریک ناحیه تناسلی و مختل کردن نرم شدگی طبیعی آن شوند، به خصوص اگر بیش از حد مصرف شوند، از دوش واژینال هم پرهیز کنید.
دیدگاه