حقوق خبر

شرایط و حکم ازدواج دختر بدون رضایت پدر چیست؟

آیا می‌دانید یک دختر بالغ و عاقل هر چقدر هم در گرفتن تصمیمات زندگی مستقل باشد، اما برای ازدواج احتیاج به اجازه، ولی (پدر یا جدی پدری) دارد؟ آیا می‌دانید در صورتی که، ولی بدون علت موجه از دادن اجازه به دختر برای ازدواج با خواستگار هم شأن و مورد علاقه او خودداری کند، دختر می‌تواند با مراجعه به دادگاه اجازه عقد را بگیرد؟ آیا می‌دانید درصورتی که دختر بی اجازه، ولی ازدواج کند، تکلیف عقد او چیست؟

پایگاه خبری حقوق نیوز

شرایط و حکم ازدواج دختر بدون رضایت پدر چیست؟

عقد بدون اجازه پدر اعتبار شرعی دارد؟

آیت‌ا... صافی گلپایگانی: به نظر اینجانب بنابر احتیاط واجب، نکاح دختر باکره بالغه باید با اذن پدر یا جد پدری باشد و اگر بدون اجازه عقد کرده ‌باشند احتیاط آن است که مرد طلاق بدهد و بعد اگر با آن خانم ازدواج کند با اذن پدر یا جد باشد. البته اگر بدون اجازه عقد کرده‌ باشند و پدر بعد از اطلاع با آن مخالفت نکند و رضایت بدهد همان عقد اول کافی است.

آیت‌ا... مکارم شیرازی: دختر باید در صورت امکان به شکلى رضایت پدر را جلب کند، در غیر این صورت عقد آنها اشکال دارد و احتیاط واجب آن است که پسر باقی‌مانده مدت را ببخشد و از همدیگر جدا شوند و اگر عقد دائم بوده، او را طلاق دهد. توضیح‌المسائل (المحشی الامام الخمینی)،ج2، ص 925

آیت‌ا... سیستانی: دخترى كه به حدّ بلوغ رسيده و رشيده است، يعنى مصلحت خود را تشخيص مى‏دهد، اگر بخواهد شوهر كند ، چنانچه با ‌كره باشد و متصدى امور زندگانى خويش نباشد، بايد از پدر، يا جدّ پدرى خود اجازه بگيرد، بلكه ـ بنابر احتياط واجب ـ اگر خود متصدى امور زندگانى خويش باشد نيز بايد اجازه بگيرد و اجازه مادر و برادر لازم نيست .( مسئله ۲۳۴۳)

 

کدام مراجع اذن پدر را ضروری می‌دانند؟

آیات عظام امام خمینی(ره)، شبیری زنجانی، تبریزی و نوری همدانی عقیده دارند اذن پدر در ازدواج دختر لازم است. آیت‌ا... سیستانی هم پیرو همین نظر هستند اما در دختری که متصدی امور زندگی خودش باشد اذن پدر را بنا بر احتیاط واجب لازم می‌دانند نه به فتوا.


آیت‌ا... مکارم شیرازی در توضیح‌المسائل خود در این باره می‌نویسند: دختری که به حد بلوغ رسیده و رشیده است، یعنی مصلحت خود را تشخیص می‌دهد چنانچه باکره باشد، احتیاط آن است که با اجازه پدر یا جد پدری ازدواج كند ولی اگر همسر مناسبی برای دختر پیدا شود و پدر مخالفت کند اجازه او شرط نیست. همچنین اگر به پدر یا جد پدری دسترسی نباشد و دختر هم احتیاج به شوهر‌کردن داشته باشد یا اینکه دختر قبلا شوهر کرده باشد که در این دو صورت نیز اجازه پدر و جد در ازدواج جدید لازم نیست.
 

کدام مراجع اجازه پدر را برای عقد دختر لازم نمی‌دانند؟
 

اما آخرین رویکرد مراجع به مسئله ازدواج، رویکردی است که ازدواج دختر رشیده و بالغ را بی‌نیاز از اذن پدر می‌داند. مثل آیت‌ا... اردبیلی که معتقدند اگر دختر باکره‌‏اى که به حد بلوغ رسیده و رشیده است‌ ـ یعنى مصلحت خود را تشخیص مى‌‏دهد‌ ـ بتواند زندگانى خود را به نحو مستقل اداره کند و قدرت تصمیم‌گیرى صحیح در امور زندگى خود را داشته باشد و بیم آن که فریب بخورد در میان نباشد، چنانچه بخواهد ازدواج کند، احتیاجى به اجازه پدر یا جد پدرى خود ندارد و در غیر این صورت، بنابر احتیاط واجب باید از پدر یا جد پدرى خود اجازه بگیرد و اجازه مادر یا برادر لازم نیست. همچنین بنابر احتیاط واجب دخترى که باکره نیست نیز همین حکم را دارد.


بخشی از فتواهای آیت‌ا... مکارم شیرازی

 

در ازدواج دختر در چه مواردی اجازه پدر لازم نیست؟
 

در صورتی که دختر قبلا شوهر کرده و شوهرش فوت کرده باشد یا از او طلاق گرفته باشد برای ازدواج‌های بعدی اجازه پدر لازم نیست و همچنین در صورتی که خواستگار مناسبی برای دختر بیاید و پدر بدون دلیل موجه با آن مخالفت کند.

آیا دختری که پدر و جد پدری‌اش فوت شده‌اند، می‌تواند بدون اذن خانواده ازدواج کند؟
 

درصورتی که به تصدیق بزرگ‌ترهای فامیل (از قبیل عمو یا دايی) خواستگار مورد نظر کفو و مناسب دختر باشد و دسترسی به پدر دختر نباشد، می‌توانند با هم ازدواج کنند.

 

اگر پدر یا جد پدری به هر دلیلی غایب یا دردسترس نبود، چه کنیم؟

طبق فتواى علما در صورتى که پدر یا جد پدرى غایب باشد و دختر باکره احتیاج به شوهر داشته باشد، اجازه لازم نیست.

 

اجازه پدر برای ازدواج دختران از چه سنی لازم نیست؟

 

از سن 30 سال به بالا به شرط اینکه دختر، فرد هوشیاری باشد و بتواند تصمیم بگیرد و مصلحت خود را تشخیص دهد، اجازه پدر لازم نیست.

: اگر دختری بداند كه پدرش در صورت اطلاع از ازدواج موقت او با پسری به دلیل صلاحیت پسر و شناخته بودن او برای پدرش, مخالفتی نمی كند آیا می تواند بدون اطلاع پدرش صیغه عقد موقت بخواند؟

جواب: اطمینان به رضایت كافی نیست اگر دختر مستقیماً نمی تواند موضوع را با پدر مطرح كند به وسیله یكی از بستگان پدر را در جریان امر قرار دهد و از ارتباط دور از چشم خانواده جداً پرهیز نماید زیرا خدای نكرده ممكن است موجب پی آمدهای غیر قابل جبران گردد. (ر.ك توضیح المسائل 12 مرجع، ج2، ص451)

 

آیا در صیغه محرمیت اذن پدر دختر لازم است؟

جواب: صیغه محرمیت چیزی جز عقد موقت نیست و شرایط عقد موقت در آن لازم است. (ر.ك استفتائات امام (ره)، ج3، ص113، س87)

چه زمانی پدر صلاحیت اجازه دادن ندارد

مواردی وجود دارد که حق اجازه دادن برای ازدواج دختر را از پدر می‌گیرد و آن زمانی است که، ولی یا سرپرست یکی از شرایط زیر را داشته باشد: غایب باشد یا دیوانه باشد، یا سفیه باشد (یعنی همانند فردی باشد که مال خود را در کار‌های بیهورده صرف کند و نتواند در موارد مالی عاقلانه رفتار کند) یا اینکه خود تحت قیمومیت اشخاص دیگر باشد.

 


به این ترتیب اجازه او لازم نیست و دختر حق دارد آزادانه ازدواج کند به‌علاوه زمانی که، ولی زنده و سالم باشد، اما به دلایلی دسترسی به او امکان‌پذیر نباشد، در این مورد هم اجازه پدر به خودی خود منتفی می‌شود. البته نباید فراموش کرد که ثبت این ازدواج در دفترخانه در گرو این استکه دختر هریک از موارد غیبت، جنون، سفه یا تحت قیمومیت بودن، ولی را در دادگاه اثبات کند.
پس دختر باید ثابت کند که پدرش دیوانه است و پدربزرگ هم ندارد، در این صورت دادگاه اجازه ازدواج او را صادر خواهد کرد.

وقتی اجازه می‌میرد

 

هر زمان که پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه خودداری کند، اجازه او ساقط می‌شود. در این صورت دختر می‌تواند با مراجعه به دادگاه و معرفی کامل مرد مورد علاقه خود و بیان شرایط ازدواج و مهریه‌ای که بین آن‌ها توافق شده است، اجازه لازم برای عقد را بگیرد دادگاه پس از انجام بررسی‌های مختلف مممکن است اجازه را صادر کند به این ترتیب دختر و پسر با در دست داشتن محوز فوق می‌توانند به یک دفتر ازدواج مراجعه و عقد را ثبت کنند.اگر دختر بدون مراجعه به داگاه و گرفتن اجازه ازدواج کند، عقد او باطل نخواهد بود، ولی سردفتری که بدون اجازه این عقد را ثبت کرده است، مرتکب تخلف انتظامی شده و مجازات می‌شود.

اجازه ندادن همان و ازدواج کردن همان

 

تصور کنید دختری بدون اجازه، ولی اقدام به ازدواج کند. در این صورت این سؤال مطرح می‌شود که تکلیف عقد چیست؟ به عبارت دیگر آیا عقد صورت گرفته صحیح است یا صرفاً به دلیل نداشتن اجاره باطل می‌شود؟ تاکنون صحبت‌های زیادی در این مورد مطرح شده است، اما به‌نظر می‌رسد نتیجه مشخص و قطعی از این صحبت‌ها حاصل نشده است و نمی‌توان حکمی یکسان در اینباره داد.

 



+ 1
مخالفم - 1

 

سرخط خبرها: