حقوق خبر
کپی رایت ( Copy Right)

کپی رایت ( Copy Right) و مطبوعات 1

مطبوعات صرف نظر از گونه‌های شکلی و ظاهری آن اعم از چاپی یا الکترونیک، نقش‌ مهم‌ و غیر‌ قابل انـکاری در آگـاهی افـراد نسبت به اخبار‌ و وقایع‌ جـوامع و هـمچنین دسـترسی آنها به این اطلاعات دارند


 

پایگاه خبری حقوق نیوز

کپی رایت ( Copy Right) و مطبوعات

مقدمه

مطبوعات صرف نظر از گونه‌های شکلی و ظاهری آن اعم از چاپی یا الکترونیک، نقش‌ مهم‌ و غیر‌ قابل انـکاری در آگـاهی افـراد نسبت به اخبار‌ و وقایع‌ جـوامع و هـمچنین دسـترسی آنها به این اطلاعات دارند.

رشد وسایل ارتباط جمعی از جمله مطبوعات می‌تواند در توسعه جوامع‌ تأثیر‌ به‌سزایی‌ داشته باشد. «برای تعیین شـاخص‌های تـوسعه رسـانه‌ها در سراسر جهان‌، چهار زمینه مورد توجه است: 1-تـحکیم و تـقویت اصل آزادی تأسیس و انتشار مطبوعات و پایگاه‌های اطلاعاتی و خبری اینترنتی؛ از لغو‌ الزام‌ به‌ کسب اجازه‌ی دولتی برای انتشار روزنامه‌ها و ضرورت ارسـال اعـلام‌نامه یـا اقدام‌ به‌ ثبت نام نشریات، تا اکتفا به درج نام و مـشخصات و نشانی ناشران، 2- گسترش حق دسترسی آزادانه همگان‌ به‌ اطلاعات‌؛ اهمیت تصویب قوانین آزادی اطلاعات و حق اطلاع، 3- جانشینی شوراهای عـالی رسـانه‌ای در‌ تـصدی‌ مسئولیت‌های‌ قبلی وزارت خانه‌های اطلاعات و ارتباطات برای نظارت بر وسایل ارتباط جـمعی و 4- غـیر جزایی سازی‌ جرائم‌ مطبوعاتی‌ و رسانه‌ای برای جلوگیری از تعطیلی رسانه‌ها و توقیف روزنامه نگاران».

شروع روزنامه‌نگاری در‌ ایـران‌ را مـی‌توان از زمـان فتحعلی‌شاه، محمدشاه و ابتدای پادشاهی ناصرالدین‌شاه دانست. اولین روزنامه‌ی چاپی‌ ایران‌ در‌ زمان سـلطنت مـحمدشاه قـاجار، به وسیله‌ی میرزا صالح شیرازی در تهران تأسیس شد که‌ «کاغذ‌ اخبار» نامیده می‌شد. دومـین نـشریه‌ی ایـران نیز نشریه‌ای بود که در شهرستان ارومیه‌ به‌ چاپ‌ رسید. و امّا «وقایع اتفاقیه» نام سـومین نـشریه‌ای بود که در ایران و به شکل امروزی آن‌ به‌ صورت هفتگی منتشر گردید. پس از مـشروطیت نـیز چـهار روزنامه بودند که‌ به‌ طور‌ روزانه در ایران به چاپ می‌رسیدند.

با ارتقای نـقش مـطبوعات در پیشرفت جوامع‌ از‌ یک‌ سو و شکل‌گیری و رشد نظام حقوقی مالکیت ادبی و هنری از سویی دیـگر، رعـایت‌ حـقوق‌ مادی و معنوی مؤلفان، روزنامه‌نگاران و دارندگان آثار منتشره در مطبوعات و پیشگیری و مقابله با نقض حقوق این اشـخاص‌، بـه‌ عنوان مسئله‌ای مهم مطرح گردید.

منطق حقوق مالکیت ادبی و هنری، دادن حق‌ مـالکانه‌ بـه دارنـدگان آثار منتشره در مطبوعات را‌ به‌ عنوان‌ ما به ازای تلاش فکری و خلاقیت آنان‌ اقتضا‌ دارد؛ چرا که هـر آنـچه بـر اساس تلاش و زحمت پدیدآورنده‌اش به وجود آید‌، مورد‌ حمایت خواهد بود.

هـرچند کـه‌ بر‌ اساس اصل‌ دسترسی‌ آزاد‌ به اطلاعات مندرج در ماده 19‌ اعلامیه‌ جهانی حقوق بشر مصوب 1948، همه‌ی شهروندان حـق دارنـد به افکار و اخبار‌ و اطلاعات‌ در سطح داخلی و بین‌المللی دسترسی داشته‌ باشند و مطبوعات نـیز در‌ ایـن‌ جا به عنوان وسیله‌ای برای‌ این‌ آگـاهی‌ها مـطرح مـی‌شوند، ولی اجرای این اصل نباید به دارنده‌ی آن لطـمه وارد‌ سـاخته‌ و حقوق مؤلف آن نادیده انگاشته‌ شود‌. بر‌ این اساس لازم‌ می‌نماید‌ قانون‌گذار‌های کشورهای مـختلف حـمایت‌های‌ خود‌ را از آثار منتشره در مطبوعات اعـلام نـمایند و به شـناسایی حـقوق دارنـدگان این آثار‌ و استثنائات‌ ناظر بر آن بـپردازند. بـنابراین در‌ اثر‌ اعمال اصل‌ دسترسی‌ آزاد‌ به اطلاعات و به تبع‌ آن تضمین حقوق افراد در دسـت‌یابی بـه اطلاعات، برخی از آثاری که در مطبوعات مـنتشر‌ می‌شوند‌، از حقوق مادی مـؤلف مـستثنی می‌گردند‌.

در‌ این‌ مقاله‌، ضمن‌ تـعریف مـطبوعات، حقوق‌ آثار‌ ادبی و هنری منتشر شده در مطبوعات بررسی می‌شود. ابتدا مطبوعات و آزادی عملکرد آنـها و هـمچنین رویکرد حقوق‌ مالکیت‌ ادبی‌ و هـنری نـسبت بـه آنها بررسی شـده (گـفتار‌ نخست‌) و در‌ گفتار‌ دوم‌ حـقوق‌ پدیـدآورندگان آثار انتشار یافته در مطبوعات مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

گفتار نخست: مطبوعات و رویکرد حقوق مـالکیت ادبـی و هنری به آن

در این گفتار ابتدا مـفهوم مـطبوعات و آزادی‌ مـطبوعات بـررسی شـده، سپس نگاه نظام حـقوق مالکیت ادبی و هنری به آن مطرح می‌شود.

قسمت نخست: مطبوعات و آزادی مطبوعات

بند نخست: تعریف مطبوعات

بـرای مـطبوعات دو معنا ارائه شده است‌: «1- مجموع‌ وسایلی کـه بـرای نـشر افـکار بـه وسیله‌ی نوشته، چـاپ و تـصویر به کار رود. 2- روزنامه‌ها و نامه‌هایی که به طور متناوب و ادواری منتشر می‌گردد، مانند مجلات هفتگی و ماهانه و فصل نـامه‌ها و مـجلات‌ سـالانه‌ و غیره». در تعریفی دیگر، مطبوعات هـر نـشریه‌ی دوره ای اسـت کـه مـهم‌ترین قسمت آن شامل اخبار و مسائل عمومی یا تفاسیر‌ و توضیحات‌ مربوط به آن باشد.

قانون مطبوعات، مصوب 22/12/1364، در ماده‌ی اول خود، تعریف مطبوعات را بدین شرح آورده است: «مطبوعات‌ در‌ این قانون عبارت‌اند از‌ نشریاتی‌ کـه به طور منظم و با نام ثابت و تاریخ و شماره‌ی ردیف در زمینه‌های گوناگون خبری، انتقادی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، کشاورزی، فرهنگی، دینی، علمی، فنی، نظامی، هنری، ورزشی و نظایر این‌ها منتشر می‌شوند‌».

آئین‌نامه‌ اجـرایی ایـن قانون که مصوب سال 1381 هیأت وزیران است، در تکمیل ماده‌ی 1 قانون مطبوعات بیان می‌دارد: «مطبوعات به لحاظ زمان انتشار منظم می‌توانند با یکی از فواصل زمانی زیر‌ منتشر‌ شوند: روزی‌ یـک بـار (روزنامه)- هفته‌ای یک بار (هفته‌نامه)- دو هفته یک بار- ماهی یک بار (ماهنامه)- دو ماه‌ یک بار- سه ماه یک بار (فصل نامه)- شش مـاه یـک‌ بار‌- سالی‌ یک بار (سـال نـامه)».

یکی از مصادیق مطبوعات روزنامه می‌باشد. روزنامه، نشریه‌ای است که به طور منظم‌ و ‌‌مکرر‌ منتشر می‌یابد و راجع به مسائل متفاوتی مانند حوادث مختلف روز، عقاید و دیـدگاه‌ها، تـبلیغات‌ و اطلاعات‌ دیگر‌ است. ایـن نـشریه می‌تواند در صبح یا بعدازظهر، ساکنین یک شهر کوچک و یا یک کشور‌ را مورد خطاب قرار دهد و یا حتی دارای مخاطبان بین‌المللی باشد. روزنامه‌ها منتسب‌ به نشریات دوره‌ای هستند‌ و ترکیبی‌ از مقالات، گزارشات، اخـبار، یـادداشت‌ها و خلاصه‌ها می‌باشند. روزنامه‌ها دارای انواع مختلف همگانی(عمومی)، تخصصی، خارجی و روزنامه‌های مربوط به مشاغل مختلف مانند طبابت و وکالت هستند.

روزنامه می‌تواند‌ به شکل کاغذی یا چاپی و یا الکترونیکی باشد. روزنامه نـگاری الکـترونیک ازجمله بـحث‌هایی است که تقریباً همزمان با آغاز فعالیت شبکه‌ی جهانی اینترنت در سال 1992 در جوامع گسترش یافت.

روزنامه نگاری الکـترونیک در ایران در مهر 1381 با تولی جام جم آنلاین آغاز شد. در روزنامه‌نگاری الکـترونیک سـه نـوع روزنامه وجود دارد:

1. نسخه‌ی الکترونیکی یا «پی دی‌ اف‌ » روزنامه: این نوع از روزنامه، از همان روزنامه‌ی چاپی در اینترنت و با فـرمت ‌ ‌پی دی اف اسـت که از نظر ماهیت تفاوتی با نسخه‌ی چاپی ندارد و قانون مطبوعات هم‌ بر‌ آن صـدق مـی‌کند.

2. رسانه‌های دیجیتال: این نوع از رسانه‌ها همان مسائل و محتوایی که در نسخه‌های چاپی وجود دارد را بیان مـی‌نمایند.

در رسانه‌های دیجیتال از تکنولوژی‌های‌ دیجیتالی‌ مانند‌ دوربین‌های دیجیتال، کامپیوتر، خطوط ماهواره‌ای‌ و وب‌ سایت‌ها‌ بـرای تحقیق، ایجاد و ارائه‌ی اخـبار و اطـلاعات به مخاطبان استفاده می‌شود.

3. روزنامه‌ی اینترنتی: این نوع از روزنامه‌ها به شکل وب سایت‌های اینترنتی‌ و آن‌ لاین‌ هستند. همان مطالبی که در روزنامه‌های چاپی و یا‌ دیجیتال‌ منتشر می‌شوند، می‌توانند در این نوع از روزنامه‌ها نیز بـیان گردند.

به این نوع از روزنامه‌ها، روزنامه‌های آن لاین‌ نیز‌ گفته‌ می‌شود. از ویژگی‌های روزنامه‌های اینترنتی آن است که اخبار و اطلاعات‌ موجود در آن مرتب در حال به روز رسانی شدن است.

مجله، مصداق دیگری از‌ مطبوعات‌ است‌ و آن نشریه‌ای اسـت دورهـ‌ای که دارای موضوعات خاص مانند سرگرمی، اخبار‌ یا‌ ورزش، داستان‌ها، اشعار و غیره می‌باشد که هر کدام از آن‌ها نویسندگان، عکاسان، طراحان و پدیدآورندگان خاص خود‌ را‌ دارد‌. در واقع مجله «نشریه‌ای است که برای روشن کردن افـکار مـردم در‌ زمینه‌های‌ مختلف‌ اجتماعی، سیاسی، علمی، فنی یا ادبی و ترقی دادن سطح معلومات مردم و نشر اخبار و اطلاعات‌ و مطالب عام‌المنفعه و انتقاد و اصلاح اندیشه در امور عمومی، به طور منظم‌ و در‌ زمان معینی منتشر مـی‌شود».

مطبوعات از لحاظ لغت «نوشته‌های چاپی‌»، «کالای چاپی و یا نشریه ی ادواری مانند روزنامه و مجله» و نیز «رسانه‌های‌ خبری‌ و خبرگزاری‌ها» معنا شده است و مترادف «نشریات» می‌باشد که آن هـم‌ از‌ لحـاظ‌ لغـوی «مجموعه‌ای از پیام‌ها، تقریرات یا مـتون اسـت کـه به صورت چاپ شده و الکترونیکی» می‌باشند‌.

در‌ فرهنگ لغت آکسفورد، مطبوعات به معنای روزنامه‌ها و مجلات بیان گردیده است. در جای دیگری هم آمـده اسـت کـه مطبوعات آن چیزی است که اخبار‌ و اطلاعات‌ را‌ برای عـموم افـراد فراهم می‌آورد. در بعضی‌ منابع‌، مطبوعات را با در نظر گرفتن مفهوم لغوی آن به معنی هر چیزی به کار می‌برند‌ که‌ بـه زیـور چـاپ آراسته باشد.

امروزه با پیشرفت تکنولوژی‌ و فناوری‌های‌ جدید، مـطبوعات نیز از حالت سنتی درآمده‌ و به‌ شکل‌ مجازی درآمده‌اند. وبلاگ‌ها در واقع شکل جدیدی‌ از‌ مطبوعات هستند که مشمول حمایت کـپی‌رایت قـرار دارنـد و نسبت به مطبوعات چاپی دارای‌ امتیازاتی‌ هستند؛ از جمله آن که‌ به‌ وجـود آمـدنشان‌ تقریباً‌ ارزان‌ است و به سرعت مخاطبان بسیاری پیدا‌ می‌کند‌.

نشریات در معنا وسیع کلمه، به انواع نـوشتارهایی اطـلاق‌ مـی‌شود‌ که به صورت‌های مختلف مانند روزنامه‌، مجله، اعلامیه، آگهی، فیلم‌نامه‌ و نمایش‌نامه‌ چـاپ و عـرضه مـی‌شوند. اما در مفهوم خاص صرفاً نوشته‌های ادواری را شامل می‌شود که در محدوده‌های‌ زمانی‌ خاص و به شـکل روزنـامه، هـفته‌نامه‌، ماهنامه‌، فصلنامه‌ و سالنامه منتشر می‌گردند‌.

امروزه با گسترش فناوری‌، مطبوعات‌ به شکل الکـترونیکی نـیز درآمده‌اند که بر اساس تبصره‌ی ماده 1 آئین‌نامه اجرایی قانون مطبوعات‌ «نشریاتی‌ هستند کـه در مـحیط دیـجیتال با‌ همان‌ صورت، شرایط‌ و ظواهر‌ یک‌ نشریه چاپی و طی فرآیند‌ فعالیت مرسوم  روزنامه نـگاری و تـحریریه‌ای تولید و به طور منظم و با نام ثابت و تاریخ و شماره‌ی ردیف‌ معینی‌ در یک یـا چـند زمـینه‌ی سیاسی‌، اقتصادی‌ و فرهنگی‌ تولید‌ و نشر‌ می‌شوند». همچنین، در‌ ماده‌ی‌ الحاقی قانون مطبوعات که در آذرماه 1388 به تـصویب رسـیده است، نشریات الکترونیک این گونه تعریف‌ شده‌ است‌: «نشریه‌ی الکترونیکی رسانه‌ای اسـت کـه بـه طور‌ مستمر‌ در‌ محیط‌ رقمی‌(دیجیتال‌)، انواع خبر، تحلیل مصاحبه، گزارش را در قالب نوشتار، صدا و تصویر مـنتشر مـی‌کند». در ایـن خصوص باید بیان نمود در تعریف و معنای نشریات الکترونیک ابهام وجود دارد‌ و قانون بـه شـکل صریح و بی‌اجمال آن را بیان نکرده است. این مسأله می‌تواند در رسیدگی به تخلفات ناشی از نشریات الکترونیک مشکلاتی را بـه وجـود آورد که شایسته است قانون‌گذار‌ در‌ خصوص آن به رفع ابهام اقدام نماید. نشریات الکـترونیکی بـه دلیل آن که در فضای مجازی و دیجیتال مطرح هـستند، دارای ویـژگی‌های مـتفاوتی از نشریات کاغذی می‌باشند که لازم می‌نماید‌ قانون‌ بـه شـکل مبسوط‌تری به ذکر این خصیصه و ویژگی‌ها بپردازد تا در جایی که نیاز به حـمایت ایـن گونه نشریات بود، به شـکل سـریع‌ و قاطع‌تری‌ بـه حـمایت از آنـ‌ها پرداخت‌. بنابراین‌ نیاز است تا بـه ایـن حوزه توجه کامل و بی‌نقصی صورت پذیرد.

بند دوم: تعریف آزادی مطبوعات

آزادی مطبوعات به مـثابه‌ی یـکی از آزادی‌های عمومی‌ همواره‌ مورد توجه حـقوق‌دانان و به‌ دنبال‌ آن قوانین کـشورها بـوده است. به طور کلی، آزادیـ‌های عـمومی بررسی حقوق و آزادی‌هایی است که از سوی قدرت عمومی برای افراد کشور به رسـمیت شـناخته شده است. بـه ایـن تـرتیب می‌توان آزادی مطبوعات را یـکی از شـروط لازم برای تقویت و حقوق و آزادیهای عـمومی دانست.

آزادی مطبوعات به معنای آزادی روزنامه‌ها، مجلات، رادیو و تلویزیون در گزارش اخبارشان‌ است‌. این آزادی‌ بـه طـور خاص از مطبوعات مانند روزنامه‌ها و تلویزیون، بـه عـنوان یک صـنعت حـمایت مـی‌کند. در‌ جای دیگری هم آمـده که آزادی مطبوعات، استفاده‌ی هرکس از مطبوعات‌ چاپی‌ یا‌ الکترونیکی است که مورد حمایت نیز قرار مـی‌گیرد.

اصـل آزادی مطبوعات چاپی بر مطبوعات ‌‌الکترونیک‌ نـیز تـسری مـی‌یابد. حـق انـدیشیدن، داشتن عقیده و بـیان آن حـق طبیعی تمام انسان‌ هاست‌ و آزادی‌ مطبوعات بخش تکمیل کننده‌ی این حق اساسی است که تمامی انـسان‌ها مـستحق داشـتن آن می‌باشند‌. بنابراین در این خصوص تفاوتی میان نـشریات چـاپی و یـا الکـترونیکی نـمی‌باشد چـرا که‌ هر دو یک رسالت‌ را‌ دارا هستند و فقط شکل بروز آن‌ها متفاوت از یکدیگر است.

دادگاه عالی ایالات متحده‌ی امریکا در سال‌های 1788 و 1791 به طور مشابهی آزادی مطبوعات را به عنوان حقی دانسته‌اند کـه بر‌ هرکس به عنوان شهروند اجازه می‌دهد که نظراتش را منتشر سازد.

«آزادی مطبوعات به طور عام جستجو، جمع‌آوری و کسب آزادانه‌ی اخبار و اطلاعات و عقاید عمومی، انتقال و مخابره‌ی آزادانه‌ی آن‌ها، انتشار آزادانه‌ی روزنـامه‌ها‌ و پخـش‌ آزادانه‌ی برنامه‌های یاد شده است».

«به این ترتیب آزادی فعالیت خبرنگاران، انتشار آزاد روزنامه‌ها و مجله‌های مختلف از طرف افراد، مؤسسات و گروه‌های سیاسی و غیرسیاسی و پخش آزادانه و بی طرفانه‌ و واقع‌ بینانه برنامه‌های رادیـویی و تـلویزیونی و انعکاس آزاد افکار و عقاید عمومی در مطبوعات و سایر وسایل ارتباط جمعی از شرایط اساسی مطبوعات محسوب می‌شوند. آزادی مطبوعات در این معنا اکنون به عنوان‌ آزادی‌ اطلاعات یـا آزادی ارتـباطات معرفی می‌شود».

آزادی مطبوعات در مـعنای خـاص« قسمتی از آزادی‌های فردی است که به موجب آن، افراد حق نشر افکار و عقاید خود‌ را‌ از‌ طریق نوشته‌ها یا مطبوعات دارا‌ می‌باشند‌؛ بدون‌ آن که نشر آن‌ها موقوف بـه تـحصیل اذن یا محکوم به سـانسور بـاشد».

«نشر آزاد روزنامه‌ها، بدون‌ هیچ‌گونه‌ محدودیت‌ و نظارت قبل از انتشار، عدم توقیف و تعطیلی خودسرانه‌ی‌ آن‌ها‌ بعد از انتشار، پیش‌بینی دقیق ضوابط و مسئولیت‌های قانونی نشریات و رسیدگی به جرایم احتمالی آن‌ها در دادگاه‌های عـادی بـا حضور‌ هیئت‌ منصفه‌»، تعریفی دیگر از آزادی مطبوعات به معنای خاص آن است‌. آزادی مطبوعات به معنای خاص و اصطلاحی آن همان است که در نظر قانون اساسی قرار‌ دارد‌. اصل‌ بیست و چهارم قانون اساسی این اصـل را بـه رسمیت مـی‌شناسد و مقرر‌ می‌دارد‌: «نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند مگر آن که مخل مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشند‌».

در قانون اساسی علاوه بر اصل بیست و چهارم، آزادی‌ مـطبوعات‌ در‌ اصـل سـوم نیز به طور غیرمستقیم در ارتباط با حق آگاهی نیز تضمین شده‌ است‌.

قسمت دوم: رویکرد حقوق مـالکیت ‌ ‌ادبـی و هنری به مطبوعات

آثاری که در‌ مطبوعات‌ منتشر می‌گردند، می‌توانند به عنوان یک اثـر شـناخته شـوند که همواره مورد حمایت‌ کپی‌رایت‌ نیز‌ قرار می‌گیرند؛ چرا که با دانش، ابتکار و علم دو یـا چند شخص پدید می‌آید‌. طبق‌ ماده 1 قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان، مـصوب 1348اثر به آنچه‌ کـه‌ از‌ راه دانـش یا هنر و یا ابتکار پدیدآورنده پدید می‌آید تعریف می‌شود؛ بدون آن که طریقه‌ یا‌ روشی که در بیان و یا ظهور و یا ایجاد آن به کار رفته‌، در‌ نظر‌ گرفته شود. بر اساس بند دوم ماده‌ی 1 لایـحه حمایت از مالکیت فکری نیز اثر «هر‌ آفریده‌ی‌ فکری‌ اصیل در زمینه‌های علمی، ادبی و هنری» است. بنابراین می‌توان بیان داشت که‌ آثار‌ مندرج در مطبوعات به عنوان اثر شناخته می‌شوند که مورد حمایت حـقوق مـالکیت ادبی و هنری قرار‌ می‌گیرند‌.

آثار مطبوعاتی دارای محتواهای بسیاری هستند که مهم‌ترین‌های آن مقاله1، نقد و تفسیر‌، تیترها، اخبار، عکس، کاریکاتور، گزارش و مصاحبه می‌باشند. در‌ صورتی‌ که‌ در هر یک از این موارد اصالت‌ و ابتکار‌ وجـود داشـته باشد، از آن جایی که نشأت گرفته از خلاقیت و تلاش پدیدآورنده‌ی‌ آن‌ است، مورد حمایت کپی‌رایت قرار‌ خواهد‌ گرفت.

مطبوعات‌ به‌ عنوان یک اثر جمعی شناخته می‌شود. اثر جمعی طبق بند 4 مـاده‌ی 1 لایـحه‌ی‌ حمایت‌ از مالکیت فکری «اثری است که‌ با ابتکار و مسئولیت یک‌ شخص‌ توسط دو یا چند پدیدآورنده‌ خلق‌ و به نام مبتکر منتشر می‌شود».

اثر جمعی اثری مانند نشریات دوره‌ای است کـه‌ در‌ آن چـند نـفر آثار جداگانه‌ و مستقل‌ از‌ یکدیگر پدیـد مـی‌آورند‌ بـه‌ طوری که این آثار‌ بر‌ روی هم جمع گردند.

«اثر جمعی دارای چند ویژگی است: 1- محدودیت موضوعی نداشته و می‌تواند‌ ناظر‌ بر اثر ادبـی و غـیر آن بـاشد‌. 2- حاصل‌ فعالیت دو‌ یا‌ چند‌ شخص حقیقی به عـنوان‌ پدیـدآورندگان اثر است. 3- به ابتکار و مدیریت یک شخص حقیقی یا حقوقی غیر از اشخاص حقیقی‌ پدیدآورنده‌ است.4- اثر زمانی جمعی خـواهد بـود‌ کـه‌ طی‌ توافقی‌ که‌ لزوماً مکتوب نیست‌ و طرفین‌ آن شخص مدیر مـبتکر و پدیدآورندگان هستند، اثر مستقیماً به نام خود مدیر منتشر شود».

بر‌ این اساس می‌توان بیان کـرد کـه نـشریات‌ ادواری‌ مانند‌ روزنامه‌، هفته‌نامه‌، فصل‌نامه‌ و سال‌نامه یک اثر جمعی هستند چـرا کـه دارای ویژگی مهم آثار جمعی هستند؛ یعنی با همفکری و تلاش دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی پدیـدآمده‌اند و سـهم هـر‌ کدام از همکاران به گونه‌ای در اثر نهایی ادغام شده است که نمی‌توان حـق جـداگانه‌ای بـر آن در نظر گرفت. درواقع به دلیل انتخاب و سازمان‌دهی مفاهیم در اثر جمعی، می‌توان‌ آن‌ را یک اثـر فـکری دانـست که مورد حمایت کپی‌رایت قرار دارد.

 

منبع: کپی رایت در مطبوعات - محمدهادی میرشمسی - علوم خبری شماره 23

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات اجتماعی



+ 0
مخالفم - 0

 

سرخط خبرها: