حقوق خبر

اختلال تبادل چربی! (قسمت دوم)

يکي از معضلات شايع، بويژه در سنين بالا اختلال تبادل چربی بدن و افزايش کلسترول و تري گليسيريد خون است


 

در ادامه ی بحث قسمت قبل، اچ دي ال حمل کننده يک سوم تا يک چهارم کلسترول خون است. چون سطح بالاي آن در خون موجب کاهش ريسک بيماري هاي قلبی می شود به آن کلسترول خوب می گويند. در اچ دي ال مقدار پروتئين ها بر خلاف ال دي ال بيشتر ازکلسترول و تري گليسيريد است.
محققين بر اين عقيده اند که اچ دي ال با دور کردن کلسترول ازجداره سرخرگ ها و انتقال آن از سلول هاي بدن باه کبد, به دفاع آن ازبدن کمک کرده، موجاب کاهش ريسک بيماري هاي قلبی می شود.

کلسترول در کبد تبديل به اسید صفرا شده، در کیسه صفرا ذخیره مي شود تا درعمل هضم غذا شرکت کند. پايين آمدن سطح اچ دي ال خون باعث افزايش ريسک بيماري هاي قلبي مي شود. اچ دي ال خون بايد بيش از 40 ميلي گرم در دسي ليتر باشد، مقدار بسيار مطلوب اچ دي ال در خون 60 ميلي گرم در دسي ليتر است.

تري گليسيريدها نيز نوع ديگري ازچربي هستند که درکبد و بافت هاي چربي تشکيل شده, همچنين با مواد غذايي وارد بدن مي گردند. معمولا در افرادي که سطح تري گليسيريد آنان بالا است ميزان کل کلسترول و ال دي ال هم بالا بوده، مقدار اچ دي ال پايين است . میزان طبيعی تري گليسيريد خون کمتر از 150 ميلي گرم در دسي ليتراست.

هيئت کارشناسان آموزش ملي کلسترول آمريکا سطوح مختلف این مواد را بدين شکل طبقه بندي کرده اند:

ال دي ال (LDL)

کمتر از 100 ميلي گرم در دسي ليتر- دلخواه
100 تا 129 ميلي گرم در دسي ليتر- نزديک به دلخواه
130 تا 159 ميلي گرم در دسي ليتر- بالاي سرحد
160 تا 189 ميلي گرم در دسي ليتر- بالا
190 و بيشتر ميلي گرم در دسي ليتر- بسيار بالا

کل کلسترول

کمتراز 200 ميلي گرم در دسي ليتر- مطلوب
200 تا 239 ميلي گرم در دسي ليتر- بالاي سرحد
240 ميلي گرم در دسي ليتر و بيشتر- بالا

اچ دي ال (HDL)

کمتر از 40 ميلي گرم در دسي ليتر- کم
60 ميلي گرم در دسي ليتر و بيشتر- بالا

تري گليسيريد

کمتر از 150 ميلي گرم در دسي ليتر- دلخواه

درمان کلسترول

تغييرسبک زندگي در افرادي که کلسترول بالا و يا ناراحتي هاي قلبی دارند نقش بسيار مهمي در کاهش سطح کلسترول خون وعوارض ناشي از آن دارد. رعايت نکات زير به تمام افرادي که چربي خون بالا دارند و همچنين آن هايي که مي خواهند از گزند اين بيماري مصون بمانند, توصيه مي شود.

داشتن رژيم غذايي مناسب
- داشتن فعاليت هاي مستمر بدني
- کنترل وزن
ترک سيگار
- کنترل فشار خون
- کنترل قند خون
- کنترل استرس
- مصرف داروهاي کاهنده کلسترول

کلسترول و رژيم غذايي

بدن انسان تمام کلسترول مورد نیاز خود را توليد کرده، نیازی به دريافت اضافی آن ندارد. مواد غذايي حيواني بويژه گوشت قرمز، زرده تخم مرغ، شير، خامه، کره، چربي هاي حيواني، بستني، نارگيل، هسته و روغن نخل، جگر، قلوه، کليه، کله پاچه حاوي کلسترول می باشند.
غذاهاي گياهي (ميوه، سبزيجات، رستنی ها، میوه های مغزدار چون گردو، پسته, غلات) حاوي کلسترول نیستند. انجمن قلب آمريکا پيشنهاد مي کند که ميزان مصرف روزانه کلسترول درافراد سالم کمتر از 300 ميلي گرم، در بيماران قلبی کمتر از 200 ميلی گرم و افرادي که کلسترول خونشان بسيار بالا است مقدار مصرفشان باید خيلی کمتر باشد. با توجه به اين که تمام غذاهاي حيواني حاوي کلسترول هستند نبايد در روز به طور متوسط بيشتر از 6 اونس گوشت لخم (کم چربي)، ماهي و مرغ خورده شود. چربي ها بايد فقط 30 درصد ازکل کالري غذا را تشکيل دهند. يعنی در صورت ي که غذاي شخص در روز حاوي 2000 کالري باشد، 30 درصد آن برابر با 65 گرم چربي خواهد بود.

برنامه آموزش ملي کلسترول آمریکا رژیم غذایی زیر پيشنهاد مي کند :

- چربي اشباع شده کمتر از 7 درصد از کالري روزانه.

- چربي اشباع نشده يک پيوندي در حدود 20 درصد از کالري روزانه.

- چربي اشباع نشده چند پيوندي در حدود 10 درصد از کالري روزانه.

- پروتئين در حدود 15 درصد از کالري روزانه.

- کربوهيدرات ها در حدود 50 درصد از کالري روزانه.

- فيبر(سلولز) در حدود 25 گرم در روز.

- کلسترول کمتراز 200 ميلي گرم در روز.

با توجه به نکات بالا پيشنهاد مي شود:

رژيم غذايي حاوي کمترين ميزان چربي باشد. ازخوردن مواد غذايي حاوي کلسترول و چربي هاي اشباع شده پرهیز شود. شير و فرآورده هاي کم چربي و يا بدون چربي را مصرف کرد. از روغن هاي گياهي و بويژه روغن زيتون و يا روغن ذرت استفاده شود.

- خوردن ميوه و سبزيجات بسيار مفيد است.

- چربي گوشت قرمز و پوست مرغ قبل از پخت جدا شود.

- مصرف ميوه هاي مغزدار( گردو، پسته ) اثرمفیدی در کاهش ال دي ال دارند.

- خوردن غذاهاي سلولزدار مانند لوبيا، نخود فرنگی، سبوس برنج، جو، سبوس جو، لپه، ميوه هاي توتي، انواع مرکبات، جو دو سر, لوبيا و تمام غلات منبع خوبی برای دريافت پروتئین هستند.

- آواکادو حاوي چربي غيراشباع شده است و می تواند تاثیر خوبي برسطح کلسترول داشته باشد.

- چاي سياه. بعضی ازتحقيقات انجام گرفته نشان می دهند که نوشیدن چاي سیاه سطح کلسترول را تا 8 درصد پايين مي آورد.

- خوردن گوشت ماهی آب هاي سرد مانند : ماهی آزاد، شاه ماهي، ماکرل. گوشت اين ماهي ها حاوي مقدار زيادي چربی منحصر به فرد و اشباع نشده اي بنام امگا- 3 اسيد چرب است و مي تواند نقش بسیار مهمی در کاهش تری گليسیرید داشته باشد. انجمن قلب آمريکا خوردن يک بار ماهي در روز را به بيماران قلبي پيشنهاد مي کند. البته به زنان حامله و يا خانم هايي که قصد حامله شدن دريکي دو سال آينده را دارند پیشنهاد مي شود خوردن هفتگي ماهي آب هاي سرد را به علت قابلیت آلودگي آنان به جيوه کاهش دهند.

- پروتئين موجود درسويا موجب کاهش کل کلسترول و ال دي ال و افزايش اچ دي ال مي شود.

- کاهش مصرف مواد قندی. يکی از راه هاي کاهش میزان تري گليسيريد است.

- خوردن غذا درچند وعده و درحجم کم.

- در هفته بيش از 2 يا 3 تخم مرغ خورده نشود.

- نان هاي سبوس دار مصرف شود.

- بهتر است ازسرخ کردن مواد  غذايي حتا الامکان خودداري شده، مواد غذايي به صورت آب پز، کبابي، تنوري تهيه شوند.

ورزش و داشتن فعاليت هاي مستمر بدني

انجام منظم ورزش هايي چون شنا، دوچرخه سواري، پياده روي، آهسته دويدن و اسکي موجب افزايش اچ دي ال و کاهش ريسک بيماري هاي قلبي مي شود. پيشنهاد مي شود 3 روز در هفته وهر بار 30 تا 45 دقيقه ورزش کنيد. از ورزش هاي سخت که موجب آسیب هاي عضلاني, درد و کشیدگي ها و کوفتگي هاي ماهيچه می شود اجتناب ورزيد. افراد بالاي 40 سال ويا آن هايي که بيماري قلبی دارند قبل از شروع ورزش با پزشک معالج خود مشورت کنند.

کنترل وزن

چاقي موجب افزايش کلسترول خون، تری گلیسیرید، فشار خون و ريسک رشد بيماري قند مي شود.

ترک سيگار

سيگارموجب کاهش اچ دي ال و افزايش ريسک بيماري هاي قلبي - عروقي مي شود. بنابراين ترک سيگار مي تواند نقش مهمی در کاهش اين بيماري ها داشته باشد.

دارو درماني

به غير از نکات نامبرده، مصرف داروهاي پايين آورنده کلسترول خون با تجويز پزشک نقش مهمی در پايين آوردن سطح کلسترول خون دارد. به بيماراني که از گرفتگی سرخرگ رنج می برند ستاتین و داروهاي ديگري تجويز مي شود که کاهنده ميزان کلسترول ال دي ال در بدن آن ها است . آزمايشات انجام گرفته در کلینیک کليولند در اوهايو نشان داده است که تزريق ليپوپروتئين چگالی (اچ دي ال) بالا نيز مي تواند به کاهش رسوبات چربي در سرخرگ ها منجرشود.

تحقيقات انجام گرفته نشان می دهد که کلسترول و ال دي ال ممکن است 2 تا 3 هفته بعد از آغاز کاهش مصرف چربي و کلسترول شروعبه پايين آمدن کند. تاثیر رژیم غذايي در افراد مختلف متغیر است. به طورمتوسط رژيم غذايي 10 تا 15 درصد و داروها از 20 تا 50 درصد سطح ال دي ال را پايين مي آورند. اين نکته را خوانندگان عزيز در نظر داشته باشند که کاهش 1 درصد کلسترول ريسک بیمارهاي قلب را تا 2 درصد پايين مي آورد.

کنترل کلسترول خون

يکي از راه هاي اصلي پيشگيري ازعوارض وعواقب افزايش کلسترول، کنترل ميزان کلسترول خون است. انستيتو ملي سلامت آمريکا ( NIH )  پيشنهاد مي کند که در افراد بالاي 20 سال هر 5 سال يک بار کلسترول خون کنترل شود. افرادي که کل کلسترول آن ها بيشتراز 200 ميلي گرم در دسي ليتر است و يکي از عوامل ريسک زير را براي بيماري کرونري قلب دارند، بايد به دفعات بيشتري سطح کلسترول خود را کنترل کنند.

- مردها بعد از 45 سالگي وخانم ها بعد از 55 سالگي،

- تاريخچه فاميلي سکته قلبي ( در پدر و برادر قبل از 55 سالگي و در مادر وخواهر قبل از 65 سالگي )،

- بالا بودن فشار خون،

- سيگاري بودن ( کشيدن 10 نخ سيگار و يا بيشتر درروز)،

- مبتلا به بيماري قند بودن،

- و پايين بودن سطح اچ دي ال ( در مردها پايين تر از 35 ميلی گرم در دسي ليتر و خانم ها کمتر از 45 ميلي گرم در دسي ليتر).

پایان مطلب
 

تهیه کننده: شیوا ترابی

سالم زيستن آموختني است! - دکتر کامران امين آوه

پایگاه خبری حقوق نیوز

 

بیشتر بخوانید: 

اختلال تبادل چربی! (قسمت اول)



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: