حقوق خبر
پست مدرنیسم (post modernism)

پست مدرنیسم چیست؟ (قسمت پایانی)

ولی از آنجا که معنی و سنت مدرنیسم مدام در حال تغییر وتحول است، لذا نه تنها باید این مفهوم را تعریف کرد، بلکه لازم است تاریخ های زمانی و بسترهای مکانی آنرا نیز مشخص ساخت


 

پایگاه خبری حقوق نیوز

پست مدرنیسم چیست؟

جان بارث و اُمبرتو اکو، در کنار دیگر نویسندگان، ادبیات پست مدرنیسم را نوعی نوشتن می دانند که برای پرداختن به مضامین پایدار و همیشگی، از اشکال سنتی به گونه ای طنزآمیز و کنایی یا به شیوه هایی دگرگونه استفاده می کند. این نوع نوشتن ضمن تائید اعتبار مدرنیسم – تحول در جهان بینی که توسط نیچه، انشتین، فروید و دیگران ایجاد گردید – همانطور که جان بارث می گوید، امیدوار است که از ابزارها و مخاطبان محدود که ویژگی رمان های مدرنیستی محسوب می شوند، فراتر برود:

«نویسنده ی پست مدرنیستِ ایده آل و مطلوب من، والدینِ مدرنیستِ قرن بیستمی یا اجداد و نیاکان ماقبلِ مدرنیستِ قرن نوزدهمی خود را نه صرفاً بطور دربست نفی و انکار می کند و نه صرفاً بطور دربست به تقلید از آنان می پردازد. وی نیمه ی نخست قرن ما را در زیر گام های خود دارد نه بر پشت خود. نویسنده ی پست مدرن بدون لغزیدن به دامن سادگی اخلاقی یا هنری، یا افتادن در دام نویسندگی مبتذل و پیش پا افتاده، یا اسیر سکه پرستی و رشوه خواری (باجگیری) به سبک رایج در خیابان مدیسون شدن، یا دچار سادگی و خامی کاذب یا واقعی شدن، خواستار داستانی است که به مراتب بیش از آثار اعجاب آورِ مدرنیستیِ متأخر(البته طبق تعریف و قضاوت من) نظیر داستان ها و متونی برای هیچ اثر ساموئل بکت یا آتش کمرنگ اثر ناباکوف از جاذبه های دمکراتیک برخوردار باشد.

وی نمی تواند امیدوار باشد که به پای مریدان سرسپرده ی جیمز میچر و ایروینگ والاس برسد و پا به پای آنان حرکت کند – نیازی به ذکر عوام بیسوادِ مخاطبِ رسانه های گروهی که شستشوی مغزی شده اند ، نیست. لیکن وی باید امیدوار و خرسند باشد، حداقل بخشی از ایام، که به فراتر از محفل مسیحیان صدر (به تعبیر توماس مان) برسد: یعنی فراتر از مریدان حرفه ای هنر والا و پیشرفته...رمان مطلوب و ایده آل پست مدرنیستی به نوعی فراتر از نزاع بین واقعگرایی و ضد واقعگرایی، اصالت صورت(فرمالیسم) و اصالت مهتوا، ادبیات محض و ادبیات متعهد، داستان محافل ادبی و داستان های مبتذل...سر بر خواهد آورد. تمثیل موردنظر من جاز خوب یا موسیقی کلاسیک است: فرد در جریان گوش دادن های پیاپی و متوالی یا با مطالع و بررسی دقیق یک قطعه موسیقی متوجه چیزهای زیادی می شود که بار اول متوجه آنها نشده بود؛ لیکن بار اول می تواند چنان فریبنده و از خود بیخود کننده باشد و فرد را – نه فقط متخصصین را-چنان دستخوش احساسات شدید سازد که فرد از تکرار مجدد آن دستخوش شور و شعفی زایدالوصف گردد.»

این جستجو و پویش برای یافتن مخاطبانی وسیع تر از مسیحیان صدر، معماران و هنرمندان پست مدرنیست را از همتایان مدرنِ متأخر آنان و از دغدغه های سحرآمیز و مفتون کننده ای که ایهاب حسن در دهه ی 1970 توصیف کرده بود، جدا و متمایز می سازد. البته بسیاری اهداف معین و خاص دیگر نیز در دستور کار وجود دارند که جهتگیری یا سمت و سوی خاصی به پست مدرنیسم می دهند.

ولی از آنجا که معنی و سنت مدرنیسم مدام در حال تغییر وتحول است، لذا نه تنها باید این مفهوم را تعریف کرد، بلکه لازم است تاریخ های زمانی و بسترهای مکانی آنرا نیز مشخص ساخت. برای تصریح این مطلب من پست مدرنیسم را نوعی دوگانگی متناقض یا رمزگذاری دوگانه ای می دانم که در نام یا عنوان دو قسمتی و متناقض آن نهفته است: تداوم مدرنیته و استعلا بخشیدن به آن. مطابق با این منطق "پست مدرنِ" موردنظر حسن عمدتاً مدرن متأخر است یعنی تداوم مدرنیسم در شکل افراطی یا اغراق آمیز آن است. برخی از نویسندگان و منتقدان نظیر بارث و اکو با این تعریف موافق خواهند بود، همانطور که عده ای دیگر از نویسندگان و منتقدان از جمله حسن و لیوتار، آنرا قبول نداشته و رد خواهند کرد. در این توافق ها و عدم توافق ها، تفاهم ها و سوءتفاهم، نوعی دیالکتیک مارگونه وجود دارد که جنبش مذکور همواره آنرا نشان داده است، و جای تردید است که پیش از خاتمه ی این جنبش پیچ و تاب های بسیار زیادی را در این فنر یا حلقه شاهد باشیم. ولی از یک چیز می توانیم مطمئن باشیم: اعلان مرگ، تا زمانی که مدرنیسم های دیگر محو ناپدید نشوند، اقدامی زودهنگام و پیش از موعد است.

بیشتر بخوانید:

پست مدرنیسم چیست؟ (قسمت 1)

پست مدرنیسم چیست؟ (قسمت 2)

 

منبع: پست مدرنیته و پست مدرنیسم - ترجمه حسینعلی نوذری

پایگاه خبری حقوق نیوز - مقالات اجتماعی



+ 0
مخالفم - 0

 

سرخط خبرها: