حقوق خبر
آسم (asthma)

جامع ترین اطلاعات درباره آسم( قسمت 2)


 

آسم (asthma)

طبقه بندی آسم

نتایج معاینه فیزیکی و آزمایش های تشخیصی به پزشک کمک می کنند تا شدت آسم بیمار را طبقه بندی کند و با راهنمایی این طبقه بندی به درمان بیمار بپردازد.

چهار طبقه بندی اصلی آسم عبارتند از:

1- آسم متفاوت خفيف

خفیف ترین فرم آسم است و معمولا علایم خفیفی دارد که حداکثر ۲ روز در یک هفته و ۲ شب در ماه ایجاد می شوند.

2- آسم پایدار خفيف

علایم آسم بیش از ۲ بار در هفته ولی نه بیش از یک روز ایجاد می شوند.

3- آسم پایدار متوسط

علایم آسم، روزی یک بار و بیش از یک شب در هفته ایجاد می شوند.

4- آسم شدید

شدید ترین فرم آسم است و در آن، علایم آسم در سراسر روز و در اکثر روزها و اغلب شب ها ایجاد می شوند.

در چه هنگام باید به پزشک مراجعه نمود ؟

 در موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:

1- اگر تصور می کنید مبتلا به آسم هستید.

خس خس، اشکال در تنفس، درد یا احساس تنگی در قفسه سینه یا سرفه، علایم و نشانه های شایع آسم هستند. به ویژه، خس خس علامت شایع آسم در کودکان است. با این حال بعضی از بیماران مبتلا به آسم هرگز دچار خس خس نمی شوند بلکه با سرفه های اسپاسمی عود کننده که اغلب در هنگام شب تشدید می یابند مراجعه می کنند. چنان چه شما یا کودکتان دچار سرفه های مکرری شده اید که بیش از چند روز طول کشیده اند یا هر یک از سایر علایم یا نشانه های آسم در شما یا فرزندتان وجود دارد به پزشک مراجعه کنید.

2- اگر مطمئن هستید که مبتلا به آسم شده اید.

اگر از ابتلا به آسم خود اطمینان دارید برای درمان آن به پزشک مراجعه کنید. سعی نکنید با خوددرمانی به برطرف نمودن علایم بیماری بپردازید؛ بسیاری از موارد مرگ ناشی از آسم به دلیل عدم درمان صحیح روی می دهند.

3- چنان چه داروهای قبلی آسم موثر واقع نشده اند.

اگر داروی تجویز شده قبلی موجب درمان حمله آسمی نشده است دوباره به پزشک مراجعه کنید. در بعضی موارد ممکن است اسپری (اینهالر) را به طور صحیح مورد استفاده قرار نداده باشید. بدون مشورت با پزشک مقدار داروها را افزایش ندهید؛ استفاده از اینهالرها یا سایر داروهای ضد آسم به مقدار بیش از حد ممکن است خطرناک باشد.

 آسم چه عوارضی دارد؟

- اسم موجب میلیون ها روز غیبت از مدرسه و محل کار دانش آموزان و کارمندان مبتلا به این بیماری می شود.

-  آسم از علل شایع مراجعه بیماران به بخش اورژانس و بستری شدن آن ها در بیمارستان است.

- درمان آسم می تواند موجب عوارض دراز مدت شود. اینهالرهای حاوی کورتون که عوارض جانبی کمتری نسبت به کورتون های خوراکی دارند نیاز به درمان اورژانس آسم را کاهش می دهند.

جامع ترین اطلاعات درباره آسم( قسمت 2)
 

 درمان آسم

 چندین نوع دارو برای درمان آسم وجود دارد.

 اکثر بیماران از ترکیب داروهای دارای اثر سریع و دراز مدت استفاده می کنند. به طور کلی انواع اصلی داروهای آسم عبارتند از :

 داروهای کنترل کننده دراز مدت

این داروها به طور منظم برای کنترل نشانه های مزمن و پیشگیری از حملات اسم به کار می روند.

 داروهای سریع الاثر

این داروها به منظور تسکین سریع و کوتاه مدت نشانه های حمله آسم به کار می روند.

 داروهای کاهش دهنده آسم آلرژیک

این داروها حساسیت بدن نسبت به عامل آلرژی زای خاص را کاهش می دهند و از بروز واکنش دستگاه ایمنی بدن نسبت به الرژن ها پیشگیری می کنند.

 داروهای کنترل کننده دراز مدت

 این داروها معمولا به طور دراز مدت و به شکل روزانه برای کنترل آسم مقاوم به کار می روند و عبارتند از:

1-کورتیکو استروییدها (کورتون ها)ی استنشاقی

این داروهای ضد التهابی موثرترین داروهای آسم هستند و التهاب راه های هوایی را کاهش می دهند و از نشت مایع از رگهای خونی به داخل بافت های راه هوایی جلوگیری به عمل می آورند.

این کورتون ها تعداد دفعات حمله های آسمی را کاهش می دهند و نیاز به داروهای مورد استفاده برای کنترل نشانه ها را کمتر می کنند. به دلیل آنکه استروییدهای استنشاقی اکثر انواع آسم را از طریق رساندن مستقیم دارو به راه های هوایی کنترل می کنند، خطر بروز عوارض جانبی آنها کمتر از استروئیدهای خوراکی است. کورتیکو استروییدهای استنشاقی عبارتند از: فلوتیکازون (Flovent)، بودسوناید (Pulmicort)، تریامسینولون (Azmacort)، فلونيسوليد (Aerobid) و بکلومتازون (Qvar). داروی Advair Diskus، اینهالر ترکیبی حاوی فلوتیکازون و سالمترول است.

عوارض جانبی کورتیکواستروئیدهای استنشاقی عبارتند از خشونت یا قطع شدن صدا، عفونت های قارچی دهان (برفک) و سرفه. استفاده دراز مدت از استروییدهای استنشاقی ممکن است احتمال نازک شدن پوست، کبودی، پوکی استخوان، بالا رفتن فشار داخل چشم و آب مروارید را کمی افزایش دهد. در کودکان، ممکن است استروئیدهای استنشاقی موجب آهسته شدن رشد شوند.

نکته

• چنان چه از اینهالرهای با دوز سنجیده شده استفاده می کنید، از " آسم یار" استفاده نمایید و بعد از هر بار استفاده، دهان خود را با آب بشویید. با این کار مقدار باقیمانده دار و بلعیده و جذب می شود و همچنین احتمال بروز عوارض جانبی مانند تحریک دهان و حلق و ایجاد عفونت های قارچی (برفک) کاهش می یابد.

2- داروهای طویل الاثر همسان ( آگونیست) بتا -۲(long - acting beta – 2 agonists; LABA)

این داروها، جزیی از یک گروه دارویی موسوم به برونکودیلاتور (گشاد کننده برونش) هستند که راه های هوایی تنگ شده را باز می کنند. اثر این داروها حداقل ۱۲ ساعت باقی می ماند و از جمله آنها می توان از سالمترول (Serevent Diskus) و فورموترول (Foradial) نام برد. داروهای این گروه برای کنترل اسم متوسط و شدید و پیشگیری از نشانه های شبانه بیماری به کار می روند. سالمترول یا فورموترول به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی منظم، همراه با کورتیکو استروییدهای استنشاقی به کار می روند و نباید به عنوان درمان اصلی آسم تجویز شوند.

3- داروهای تعدیل کننده لکوترین ها

این داروها، تولید لکوترین ها (leukotrienes) را کاهش می دهند و یا جلوی اثر آنها را می گیرند. لکوترین ها موادی هستند که در طول حمله آسم از ریه ها آزاد می شوند و لایه مفروش کننده راه های هوایی را دچار التهاب می کنند که این التهاب موجب خس خس، تنگی نفس و تولید مخاط می شود. از جمله داروهای این گروه باید از مونته لوکاست (Singulair) و زفیرلوکاست (Accolate) نام برد.

این داروها همراه با داروهای دیگر، مانند کورتون های استنشاقی به منظور کمک به پیشگیری از حمله های آسم مصرف می شوند و اگرچه معمولا به اندازه کورتون های استنشاقی موثر نیستند ولی در مواردی از آسم خفیف که بیمار تمایل به استفاده از کورتون ندارد به کار می روند.

4- کرومولین و ندوکرومیل

اگرچه این داروها در همه افراد موثر نیستند استفاده روزانه از کرومولین (Intal) یا ندوکرومیل (Tilade) استنشاقی به پیشگیری از حملات خفیف تا متوسط آسم کمک می کند.

این داروها را همچنین می توان برای کمک به پیشگیری از آسم برانگیخته شده به وسیله ورزش به کار برد.

5- تئوفیلین

این دارو به شکل قرص یا شربت، به طور روزانه مصرف می شود و اثر گشاد کننده برونش دارد و ممکن است برای تسکین نشانه های شبانه آسم مفید باشد. البته تئوفیلین از عوارضی مانند تهوع و استفراغ، درد شکم، اسهال، بازگشت اسید معده، گیجی، سریع یا نامنظم شدن ضربان قلب و عصبی شدن برخوردار است و در صورت استفاده از آن باید به طور مرتب با انجام آزمایش های خونی از صحیح بودن مقدار مصرف دارو مطمئن شد.

داروهای سریع الاثر

داروهای برونکو دیلاتور (گشاد کننده برونش) سریع الاثر نشانه های پیشرونده حمله آسم را متوقف می کنند. این داروها باید زمانی به کار روند که نشانه های آسم مانند سرفه، خس خس، احساس تنگی در قفسه سینه یا کوتاه شدن تنفس آغاز می شوند. همچنین از داروهای این گروه می توان برای پیشگیری از حمله آسم در مواردی که مقادیر نشان داده شده به وسیله جریان سنج (فلومتر) کمتر از طبیعی هستند استفاده کرد.

داروهای این گروه عبارتند از:

1- داروهای سریع الاثر همسان (آگونیست) بتا -۲

این داروهای گشاد کننده برونش ظرف چند دقیقه اثر می کنند و اثر آنها ۴ تا ۶ ساعت باقی می ماند ولی نمی توانند موجب از بین رفتن نشانه های بیماری شوند. رایج ترین داروی گشاد کننده برونش کوتاه اثر برای آسم، آلبوترول است.

2- ایپراتروپیوم (Atrovent)

این داروی آنتی کلینرژیک برای تسکین سریع نشانه های آسم به کار می رود.

3- کورتون های خوراکی و وریدی برای حملات آسم

این داروها شامل پردنیزون، متیل پردنیزلون و هیدروکورتیزون هستند و می توان از آنها برای درمان حمله های حاد آسم یا آسم بسیار شدید استفاده کرد. ممکن است چند ساعت تا چند روز طول بکشد تا اثر کامل این داروها ظاهر شود.

استفاده دراز مدت از این دارو می تواند موجب آب مروارید، پوکی استخوان، ضعف عضلانی، کاهش مقاومت بدن در برابر عفونتها، بالا رفتن فشار خون و نازک شدن پوست شود.

داروهای کاهش دهنده آسم آلرژیک

این داروها، عوامل آلرژی زای ایجاد کننده آسم را کنترل می کنند و عبارتند از :

1- عوامل مخصوص ایمنی درمانی (ایمونوتراپی)

عوامل مخصوص حساسیت زدایی در مواردی که آسم، منشأ آلرژیک دارد و به آسانی از طریق پرهیز از عوامل برانگیزاننده قابل کنترل نیست به کار می روند. ابتدا باید با تست های پوستی مشخص کرد که کدام آلرژنها موجب برانگیخته شدن آسم شده اند و سپس از یک سری تزریق های حاوی دوزهای کم آن آلرژن ها استفاده نمود. معمولا تزریق ها به مدت چند ماه، هفته ای یک بار و سپس ماهی یک بار برای مدت سه تا ۵ سال انجام می شوند. با گذشت زمان حساسیت به آلرژن ها از بین می رود. البته ایمنی درمانی در همه افراد انجام نمی شود و تنها در صورتی مفید واقع می شود که وجود آسم آلرژیک به اثبات رسیده باشد. علاوه بر این ایمنی درمانی از خطر بروز واکنش آلرژیک به تزریق انجام شده نیز برخوردار است. واکنش های منجر به مرگ نادر ولی امکان پذیر هستند.

2- آنتی بادی های مونوکلونال ضد IgE

در صورت وجود آلرژی، دستگاه ایمنی بدن پادتن ها (آنتی بادی های IgE آلرژی زا را به منظور حمله به موادی که معمولا زیان بخش نیستند (مثل گرده گیاهان، هیره های موجود در گرد و غبار و پوسته های بدن حیوانات خانگی تولید می کند. چنان چه مبتلا به آسم آلرژیک مقاوم به درمان هستید، اوماليزوماب (Xolair) ممکن است تعداد حملات آسم را از طریق ممانعت از عملکرد این آنتی بادی ها کاهش دهد. این دارو در کودکان بالای ۱۲ سال و نیز در بزرگسالان مبتلا به آسم متوسط تا شدید ناشی از آلرژی، در مواردی که بیمار به تمام داروهای دیگر مقاوم است به کار می رود و به صورت هر ۲ تا ۴ هفته یک بار تزریق می شود. عوارض احتمالی دارو عبارتند از بروز واکنش شدید طی دو ساعت بعد از تزریق، مشکلات انعقاد خون و سرطان زایی، که عارضه اخیر در دست مطالعه است.

نکته

• پژوهشگران دانشکده پزشکی هاروارد در سال ۲۰۰۶ کشف کردند که ممکن است آسم در اثر تکثیر بیش از حد نوع خاصی از سلول « کشنده » طبیعی ایجاد شود و این موضوع می تواند در نهایت، تولید داروهای ضد آسم بهتر و موثرتر را به دنبال داشته باشد. سلول های T نوع کشنده طبیعی، سلول هایی هستند که می توانند در واکنش های سمی سلولی (سیتوتوکسیک)، بدون آنکه به طور اختصاصی بر ضد هدف حساس شوند شرکت کنند. این سلول ها از انواع لنفوسیت های T یعنی لنفوسیت های وابسته به غده تیموس هستند که قبل از مهاجرت به بافت ها از تیموس می گذرند یا از آن تأثیر می پذیرند. این سلول ها مسئول ایمنی وساطت شده با سلول (ایمنی سلولی و ازدیاد حساسیت تأخیری هستند. به نظر می رسد سلول های T کشنده طبیعی به کورتیکو استروئیدها که یکی از پایه های اصلی درمان آسم هستند مقاومت نشان می دهند.

 درمان آسم در موارد اضطراری

 وقتی حمله آسم به داروهایی که بیمار معمولاً از آن ها استفاده می کند پاسخ نمی دهد باید بیمار، تحت نظر پزشکی در بیمارستان و با استفاده از امکانات زیر درمان شود:

1- اکسیژن، به منظور برطرف کردن کمبود آن (و نه خود بیماری آسم). کمبود اکسیژن (هیپوکسی) در اثر حمله های زیاد آسم ایجاد می شود.

2- استفاده از ذره پاش (نبولایزر) حاوی سالبوتامول یا تربوتالین (که هر دو دارو، آگونیست سریع الاثر بتا – ۲ هستند)، اغلب همراه با ایپراتروپیوم (که نوعی داروی آنتی کلینرژیک است).

3- استرویید (کورتون) خوراکی یا وریدی (مثل پردنیزون، پردنیزولون، متیل پردنیزولون، دگزامتازون، یا هیدروکورتیزون).

4- سایر داروهای گشاد کننده برونش (برونکودیلاتور) که گاهی در موارد موفق نبودن سایر داروها مفید واقع می شوند. این داروها عبارتند از:

سالبوتامول وریدی، داروهای بتا- آگونیست تزریقی یا استنشاقی (مثل اپی نفرین، ایزواتارین، ایزوپروترنول، متاپروترنول)، آنتی کلینرژیک های وریدی یا اسپری (نبولیزه) دارای آثار سیستمیک (گلیکوپیرولات، آتروپین، اپیراتروپیوم)، متیل گزانتین ها (تئوفیلین، آمینوفیلین)، داروهای بیهوشی استنشاقی که اثر گشاد کننده برونش دارند (مثل ایزوفلوران، هالوتان و انفلوران)، داروی بیهوشی کتامین و سولفات منیزیم وریدی.

5- لوله گذاری داخل تراشه (نای) و تهویه مکانیکی برای بیمارانی که دچار ایست تنفسی شده اند.

6- از هلیوکس (Heliox) که مخلوطی از هلیوم و اکسیژن است می توان در بیمارستان استفاده کرد. این مخلوط، جریانی خطی تراز هوای محیط دارد و ساده تر از آن از راه های هوایی تنگ عبور می کند.

 درمان های غیر دارویی

 اکثر روش های غیر دارویی که در بیماران مبتلا به آسم به کار رفته اند با موفقیت همراه نبوده اند. از جمله این روش ها باید از طب سوزنی، استفاده از وسایل یونیزه کننده هوا، «روش های درمانی دستی) شامل مانورهای استئوپاتیک، کایروپراکتیک، فیزیوتراپی و مانورهای درمانی تنفسی، ضربه زدن به قفسه سینه، تکان دادن یا مرتعش نمودن قفسه سینه نام برد. یک مورد بررسی بر روی اثر هومیوپاتی بر کاهش شدت نشانه های آسم نشان داد که ممکن است این روش درمانی اثر خفیفی بر کاهش شدت نشانه های آسم داشته باشد ولی تعداد بیمارانی که در این بررسی مورد آزمایش قرار گرفتند کم بود و مطالعات بعدی این یافته را مورد تأیید قرار ندادند. کارآزمایی های متعدد ولی کوچک فوایدی را برای انجام یوگا » در بیماران مبتلا به آسم ذکر کرده اند.

جامع ترین اطلاعات درباره آسم( قسمت 2)
 

 آیا می توان از آسم پیشگیری کرد ؟

بهترین راه پیشگیری از حملات آسم، شناسایی و اجتناب از مواجهه با مواد آلرژن و محرک در داخل و خارج از منزل یا محیط کار است. البته انجام این کار بسیار دشوار است زیرا هزاران آلرژن و عامل محرک در فضای خارج از اتاق وجود دارند.

 حتی در صورت کاهش دادن آلرژن ها و محرک های داخل اتاق، کنترل آسم ممکن است چالش برانگیز باشد و اغلب به ارتباط نزدیک با پزشک و کار گروهی نیاز دارد ولی چنان چه این ارتباط برقرار شود، بیمار مبتلا به آسم می تواند با استفاده از برنامه ریزی گام به گام با این بیماری کنار بیاید و علاوه بر شناسایی عوامل برانگیزاننده و پرهیز از آنها، برنامه فعالیت خود را مشخص و تنفس خود را پایش کند و به درمان زودرس حمله های آسمی بپردازد.

مراقبت های شخصی

 اگر چه بسیاری از افراد مبتلا به اسم برای تسکین نشانه های بیماری و کنترل التهاب، از دارو استفاده می کنند، شما می توانید برای بهبود بخشیدن کلی سلامتی خود و کاهش احتمال بروز حمله های آسمی، اقدامات زیر را انجام دهید:

1- ورزش

 ورزش منظم می تواند قلب و ریه های شما را به نحوی تقویت کند که نیاز به کار سخت نداشته باشند. هدف، انجام ۳۰ دقیقه ورزش در اکثر روزهای هفته است. چنان چه تاکنون ورزش نمی کرده اید، انجام ورزش را به آهستگی شروع کنید و به تدریج مدت آن را افزایش دهید.

 به خاطر داشته باشید که ورزش در هوای سرد می تواند موجب برانگیخته شدن آسم شود. در هنگام ورزش در هوای سرد، از ماسک صورت استفاده کنید تا هوایی که به ریه های شما می رسد گرم باشد. در هوای زیر صفر درجه ورزش نکنید. ورزش هایی مثل گلف، پیاده روی و شنا به ندرت موجب برانگیخته شدن حملات آسم می شوند. قبل از انجام هر نوع ورزش با پزشک مشورت کنید.

2- از دستگاه تهویه مطبوع استفاده کنید.

 دستگاه تهویه مطبوع مقدار گرده های درختان و علف ها را که از راه هوا وارد دستگاه تنفسی می شوند کاهش می دهد و نیز رطوبت داخل اطاق را کم می کند و می تواند تماس با هیره ها (مایت های موجود در گرد و غبار را کاهش دهد. چنان چه در منزل یا محیط کار شما، سیستم تهویه مطبوع وجود ندارد در فصل گرده افشانی، پنجره ها را بسته نگه دارید.

3- گرد و غبار اثاثیه منزل را برطرف کنید.

 گرد و غبار موجود بر روی پرده ها، مبلمان و اثاثیه منزل یا محیط کار خود را که می توانند موجب تشدید نشانه های آسم (به ویژه در هنگام شب شوند برطرف کنید. به عنوان مثال می توانید بالش ها، تشک ها و تختخواب ها را با روکش های ضد غبار بپوشانید و به جای فرش، از کفپوش های چوبی یا لینولیوم استفاده کنید. پرده ها و کرکره های اتاق ها باید قابل شستشو باشند.

4- رطوبت اتاق را در حد مطلوب نگه دارید.

رطوبت اتاق ها در منزل و محیط کار را در حد پایین نگه دارید. چنان چه آب و هوای محل زندگی شما مرطوب است درباره استفاده از دستگاه ضد رطوبت با پزشک مشورت کنید.

5- هوای داخل اتاق را تمیز نگه دارید.

سالی یک بار از کارخانه سازنده دستگاه تهویه مطبوع محل کار و زندگی خود بخواهید آن را کنترل کند.

فیلترهای بخاری و دستگاه تهویه مطبوع را مطابق دستورالعمل سازنده آنها تعویض کنید. چنان چه از دستگاه مرطوب کننده هوا استفاده می نمایید آب آن را هر روزعوض کنید.

6- اگر به پوسته بدن حیوانات خانگی حساسیت دارید، حیوانات دارای پشم و پر را در خانه نگهداری نکنید.

7- اتاق ها را نظافت کنید.

اتاق ها را حداقل هفته ای یک بار تمیز کنید. در هنگام تمیز کردن اتاق ها، از ماسک استفاده کنید تا گرد و غبار وارد دستگاه تنفسی شما نشود.

8- استفاده از عدسی های تماسی را محدود کنید.

در زمانی که مقدار گرده موجود در هوا زیاد است، به جای عدسیهای تماسی (کنتاکت لنز) از عینک استفاده کنید. ذرات گرده می توانند در زیر این لنزها به دام بیفتند و موجب برانگیخته شدن آلرژی و آسم شوند.

9- بیماری بازگشت محتویات معده به مری را کنترل کنید.

همان طور که گفته شد بازگشت اسید معده به مری (GERD) ممکن است به راه های هوایی ریه آسیب برساند و نشانه های آسم را تشدید کند. چنان چه به طور مکرر یا دایمی دچار ترش کردن و سوزش سردل می شوید به پزشک مراجعه کنید.

نکته

سیگار کشیدن مادر و ابتلا به بیماری تنفس ويروسی در اوایل دوران کودکی، از عوامل خطر آسم هستند.

بیشتر بخوانید:

آسم و چیزهایی که درباره آن باید بدانید! + فیلم آموزشی

آسمی ها چگونه ورزش کنند؟!

 

منبع: آسم - دکتر علیرضا منجمی

پایگاه خبری حقوق نیوز- بیماری و پیشگیری

 

 



+ 0
مخالفم - 0
منبع: حقوق نیوز

 

نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

سرخط خبرها: