امروز: یکشنبه, ۳۰ خرداد ۱۴۰۰ برابر با ۰۹ ذو القعدة ۱۴۴۲ قمری و ۲۰ ژوئن ۲۰۲۱ میلادی
کد خبر: 274877
۳۱۸
۱
۰
نسخه چاپی

مفهوم نفقه و شرایط پرداخت آن | میزان نفقه زن چه مقدار است؟ | نفقه زن بعد از جدایی و طلاق | رابطه نفقه و مهریه چیست؟

نفقه بر عهده مرد است، ولی شرایطی دارد که یکی از شرایط آن انجام تکالیفی است که بر عهده زن است و اگر زن یکی از این شرایط را انجام ندهد، نفقه به او تعلق نمی‌گیرد

مفهوم نفقه و شرایط پرداخت آن |  میزان نفقه زن چه مقدار است؟ | نفقه زن بعد از جدایی و طلاق | رابطه نفقه و مهریه چیست؟

نفقه بر عهده مرد است، ولی شرایطی دارد که یکی از شرایط آن انجام تکالیفی است که بر عهده زن است و اگر زن یکی از این شرایط را انجام ندهد، نفقه به او تعلق نمی‌گیرد.

مفهوم نفقه و شرایط پرداخت آن

نفقه در لغت به معنای هزینه، خرج و تأمین روزی و مایحتاج زندگی است و الزام حقوقی پرداخت نفقه از نظر شرع دارای سه مبنای نص صریح، روایات و اجماع می‌باشد در مادۀ ۱۱۰۷ قانون مدنی در تعریف نفقه آمده است نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضع زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث خانه و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض بنابراین، به محض وقوع نکاح تکالیف قانونی و شرعی زوجین نسبت به هر کدام آغاز می‌گردد و یکی از آن وظایف شرعی و قانونی پرداخت نفقه به زوجه هبه از نکاح دائم می‌باشد همان‌طور که در ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی به طور صریح بیان نموده است که در زمان عقد دائم پرداخت نفقه زن به عهده شوهر است. ظاهراً بر خلاف عرف موجود در جامعه قانون‌گذار بنای آغاز و انجام وظایف زوجیت را به محض ایجاد (عقد) نکاح می‌داند حال‌ آنکه ما امروزه شاهد هستیم در بیشتر ازدواج‌ها فاصلۀ فراوانی بین دوران عقد و آغاز زندگی مشترک وجود دارد.

شرایط پرداخت نفقه

به محض اینکه عقد ازدواج صورت پذیرفت و زوجین زندگی زناشویی خود را آغاز نمودند زوجه به شرط تمکین مستحق نفقه می‌باشد. تمکین به معنای اطاعت زن از شوهر در ادای وظایف زوجیت به حسن معاشرت و سکونت در منزل شوهر تعبیر شده است که باید از سوی زوجه عملی گردد مگر آنکه عذر موجه و قانونی محکمه پسندی وجود داشته باشد همان طور که ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی بیان می‌دارد؛ هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود مانند اینکه زوجه در منزلی که شوهر برای وی تعیین نموده، سکنی ننماید البته اگر بودن با شوهر در یک منزل متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد زن می‌تواند مسکن علی‌حده‌ای اختیار کند و در صورت ثبوت منطقۀ ضرر مزبور محکمه حکم بازگشت به منزل شوهر نخواهد داد و مادام که زن در بازگشتن به منزل مزبور معذور باشد نفقه بر عهده شوهر خواهد بود تکلیف پرداخت نفقه زوجه در عقد دائم ناشی از حکم قانونی است و ریشۀ قراردادی ندارد به همین دلیل طرفین ضمن عقد نکاح یا بعد از آن حق اسقاط این تکلیف را ندارند.

بنابراین در خصوص این دو ماده و نیز برخی ویژگی های نفقه، نکاتی را به اختصار بیان می نماییم:

1- هدف و فلسفه وضع تاسیس قانونی نفقه، حمایت از زن می باشد، چه اینکه در اسلام پرداخت کلیه مخارج زنان بر عهده مرد بوده و زن تکلیفی به اشتغال و کسب درآمد نداشته و حتی بر فرض اشتغال و وجود درآمد مستقل این تکلیف از ذمه مرد ساقط نخواهد شد. بنابراین قانونگذار با این تاسیس حمایت خود را نسبت به زنان اعلام کرده است.

2- با توجه به اهمیت حق زوجه بر مطالبه نفقه، قانون گذار علاوه بر ضمانت اجرای حقوقی ،امتناع زوج از ایفاء این تعهد را با ضمانت اجرای کیفری نیز مواجه نموده است حتی در صورت خودداری شوهر از پرداخت نفقه و نیز عدم امکان الزام وی به انفاق، به منظور جلوگیری از عسر و حرج زوجه قانون به وی این اختیار را داده است تا نسبت به تقاضای طلاق از دادگاه اقدام نماید.

3- زن در صورت تمکین از زوج استحقاق دریافت نفقه خواهد داشت ، به عبارتی دیگر ایفاء وظایف زناشویی از شرایط لازم در استحقاق دریافت نفقه می باشد. بنابراین باید بیان داشت که نشوز و نافرمانی زن مانع استحقاق نفقه است.

4- مصادیق ذکر شده در ماده 1107 قانون مدنی، تنها مصادیق نفقه نمی باشند، به عبارتی دیگر این مصادیق حصری نبوده و گستره آن ها بسیار فراتر از موارد مذکور خواهد بود.

5- آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به زن می‌دهد، زن مالک آن می شود، بنابراین خواهد توانست هرگونه تصرفات مالکانه همچون بخشش... در آن مال انجام دهد.

6- نفقه زن همواره بر نفقه سایر افراد واجب النفقه زوج (خویشاوندان نسبی ) مقدم می باشد، بنابراین هرگاه شخصی توانایی پرداخت همزمان نفقه زن و نیز خویشاوندان نسبی خود را نداشته باشد، زن بر دیگران مقدم خواهد بود.

7- در صرت امتناع مرد از پرداخت نفقه زوجه و سایر افراد واجب النفقه وی ، صرفاً زوجه است که خواهد توانست نفقه زمان گذشته خود را نیز مطالبه کند.

8- صرف نظر از بحث تمکین زن، نفقه وی برخلاف نفقه خویشان نسبی مرد، مشروط به فقیر بودن زن و تمکن مالی مرد نیست. بنابراین همانطور که پیش تر گفته شد زن حتی در صورت ثروتمند بودن خواهد توانست نفقه خود را از شوهر مطالبه کند.

9- نفقه زن برخلاف نفقه خویشاوندان نسبی مرد، تکلیف یک جانبه می باشد، به عبارتی دیگر در حقوق ایران زن هیچ گاه مکلف به دادن نفقه به شوهر خود نیست. در حالیکه نفقه خویشاوندان یا همان اقارب مرد در فرض وجود شرایط یک تکلیف متقابل است.

10- نفقه زن اصولاً و برخلاف نفقه خویشاوندان نسبی مرد، طلب ممتاز محسوب خواهد شد، بنابراین در صورت فوت یا ورشکستگی زوج و همچنین در صورتیکه اموال زوج کفاف پرداخت دیون و بدهی وی را ننماید، نفقه زن بر سایر بدهیها مقدم خواهد بود.

نفقه شامل چه چیزهایی می شود؟

بر طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی حقوق زوجه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن می شود مثل مسکن، پوشاک، غذا، اثاثیه منزل و هزینه های درمان و حتی خادم البته در صورتی که زن عادت به داشتن خادم داشته باشد و یا به واسطه مریضی نیاز به آن داشته باشد. موارد ذکر شده در این ماده حصری نیست و به عنوان مثال ذکر شده است. قاعده کلی این است که حقوق زوجه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با شآن زن است. از ملاک های مهم کارشناس برای تعیین نفقه نیازهای زوجه و شان او می باشد.

نفقه در دوران عقد چگونه است؟

اگر زوجین بعد از عقد نکاح دائم بر سر موعد مراسم عروسی و زندگی مشترک توافق کرده باشند رویه قضایی بر این متمایل است که در این دوران تا زمان موعد شروع زندگی مشترک به زوجه حقوقی تعلق نمی گیرد

اما اگر زوج، زوجه را بلاتکلیف رها کند و اقدامی برای شروع زندگی پس از آن تاریخ نکند زوجه می تواند مطالبه نفقه کند.

اگر بین زوجین نزدیکی و عمل زناشویی واقع نشده باشد زوجه دارای حق حبس است بدین معنی که بر طبق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی زوجه تا تمام مهر به او داده نشده است – و لو این که مهریه توسط دادگاه تقسیط گردد – می تواند از تمکین و ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند و این امتناع اسقاط حق نفقه نمی کند.

برای دیدن نمونه رای در این خصوص که اگر مهر عند الاستطاعه باشد زن حبس دارد یا خیر این جا را کلیک کنید.

نکته: زندگی مشترک زوجین در اصطلاح حقوقی ظهور در تمکین زن دارد از این رو در دادگاه ها و بار اثبات به عهده مرد است که ثابت کنید زن تمکین نمی کند و ناشزه می باشد.

نکته: توجه داشته باشید که زندگی مشترک زوجین ظهور در پرداخت نفقه از جانب زوج به زوجه دارد با این توضیح که اگر زنی به دادگاه برای حقوق زوجه معوقه مراجعه کند در حالی که مدت زمانی را که خواهان نفقه آن است در یک منزل با شوهر زندگی می کرده است از نظر محاکم زندگی مشترک با شوهر ظهور در دریافت نفقه دارد و بار اثبات بر عهده اوست. بنابراین در این موارد غالبا دادگاه ها مطالبه نفقه از جانب زوجه را نمی پذیرند.

مفهوم نفقه و شرایط پرداخت آن |  میزان نفقه زن چه مقدار است؟ | نفقه زن بعد از جدایی و طلاق | رابطه نفقه و مهریه چیست؟

میزان نفقه زن چه مقدار است؟

در قانون میزان مشخصی برای نفقه مشخص نشده است همانطور که اشاره شد ملاک تعیین حقوق زوجه نیازهای زوجه و شان اوست که در شرایط زمانی و مکانی مختلف، میزان نفقه متغیر خواهد بود. اگر زنی برای مطالبه نفقه به دادگاه مراجعه کند در این موارد محاکم خانواده برای تعیین مقدار حق زن، از کارشناس استفاده می کنند و کارشناس با تماس با زوجین و تحقیق در خصوص شرایط آن ها میزان حقوق زوجه را تعیین می کنند و پس از ابلاغ نظر کارشناس طرفی که اعتراض دارد ظرف مدت ۷ روز نسبت به آن با ذکر دلایل اعتراض می کند و دادگاه برای بررسی مجدد میزان حقوق زوجه، از هیات سه نفر کارشناسان نفقه استفاده می کند.

نکته: بر طبق ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اگر زن بتواند ثابت کند زندگی مشترک او با شوهر ضرر مالی، شرافتی یا بدنی به همراه داردد دادگاه او را محکوم به تمکین نخواهد کرد که در این صورت تمکین نکردن باعث از بین رفتن حقوق زوجه نمی گردد.

نکته: دادخواست تهیه مسکن مستقل از سوی زوجه در سال های اخیر توسط دادگاه های خانواده پذیرفته نمی شود و زن می بایستی صرفا دادخواست مطالبه نفقه بدهد.

شرایط پرداخت نفقه در موارد خاص

نفقه در زمان اعمال حق حبس

تا قبل از تصویب قانون حمایت از خانواده ۱۳۹۱ به موجب رأی وحدت رویه شماره ۶۶۳ مورخ ۱۴/۲/۷۸ صادره از سوی هیئت عمومی دیوان‌عالی کشور اعمال حق حبس در مورد مهریه مطابق ماده ۱۰۸۵ ق.م.ا در حکم ناشزه بودن نسبی زن محسوب شده و زن حق طرح شکایت کیفری از بابت ترک انفاق را نداشته و صرفاً می‌توانست از حیث جنبۀ حقوقی نسبت به مطالبه نفقه اقدام نماید که خوشبختانه به تصریح تبصره ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ این رأی نسخ ضمنی شده، بنابراین، زوجه تا زمانی که در دوران عقد به سر می‌برد و حتی باکره می‌باشد می‌تواند به جهت عدم دریافت نفقه شکایت کیفری مطرح نماید و موضوع واجد وصف کیفری می‌باشد.

نفقه پس از طلاق

در طلاق رجعی در زمان عده (سه ماه و ۱۰ روز پس از ثبت طلاق) مرد باید به همسرش نفقه بپردازد؛ لیکن در طلاق بائن و فسخ نکاح نفقه‌ای به زن تعلق نمی‌گیرد و قانون‌گذار در ماده ۱۱۰۹ در این خصوص بیان داشته که: «نفقۀ مطلقۀ رجعیه در زمان عده بر عهدۀ شوهر است مگر اینکه طلاق در حال نشوز واقع شده باشد؛ لیکن اگر عده از جهت فسخ نکاح یا طلاق بائن باشد زن حق نفقه ندارد مگر در صورت حمل از شوهر خود که در این صورت تا زمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.»

نفقه در عده وفات

در عده وفات نفقه زن در صورت مطالبه، از اموال کسانی که پرداخت نفقه به عهده آن‌هاست تأمین می‌گردد.

نفقه در عقد موقت

در ‌صورتی که زنی به عقد موقت مردی در‌آید نفقه به وی تعلق نمی‌گیرد مگر‌ اینکه آنان توافق به پرداخت نفقه کرده ‌باشد همان‌طوری که ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی به این موضوع تصریح دارد بدین صورت که: «در عقد انقطاع زن حق نفقه ندارد، مگر اینکه شرط شده یا آنکه عقد مبنی بر آن جاری شده ‌باشد.»

شرایط استحقاق زن به مطالبه نفقه در زمان حیات زوج و قبل از طلاق

1 – عقد دائم

در عقد موقت زن مستحق نفقه نیست. مگر اینکه در عقد شرط شده باشد و یا از اوضاع و احوال زندگی زوجین چنین برآید که مرد موظف به پرداخت نفقه است. به عنون مثال در صیقه نامه های عقد موقت ۹۹ ساله و امثالهم به نظر می آید که پرداخت نفقه تکلیف زوج باشد. اما در عقد دائم بدون لزوم شرطی پرداخت نفقه بر عهده شوهر است.

ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی – در عقد انقطاع زن حق نفقه ندارد مگر این که شرط شده یا آن که عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.

2 – تمکین زوجه (زن)

استحقاق زن به نفقه مشروط به تمکین است.

بر طبق ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی هرگاه زن بدون مانع شروع از ادای وظایف امتناع کند در واقع تمکین نکند مستحق حق خود نخواهد بود.

نفقه زن بعد از جدایی و طلاق

اگر طلاق زوجین رجعی باشد یعنی طلاق به درخواست مرد باشد اولا زوجین در ۳ ماه عده از هم ارث می برند و ثانیا زن مستحقق دریافت نفقه است. غالبا در رای دادگاه طلاق به درخواست زوج، نفقه ایام عده زوجه مشخص می شود.

اما نفقه زن در طلاق بائن – به مطلب انواع طلاق مراجعه کنید – زن باید عده نگه دارد اما شوهر تکلیفی به پرداخت نفقه ایام عده ندارد.

نکته: اگر زن در هنگام طلاق باردار (حامله) باشد، فارغ از نوع طلاق نفقه تا پایان وضع حمل بر عهده زوج است.

در صورت فوت شوهر، زن بایستی عده وفات نگه دارد که ۴ ماه و ده روز است.

ماده ۱۱۱۰ قانون مدنی مقرر کرده که در ایام عده وفات، مخارج زندگی زوجه در صورت مطالبه او از اموال نزدیکان زوج که ملزم به پرداخت نفقه اند پرداخت شود. ماده مذکور بسیار گنگ و بد تنظیم شده است و نیازمند اصلاح قانونگذار است.

ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه چیست؟

اگر مرد نفقه نپردازد هم ضمانت اجرای حقوقی دارد و هم ضمانت اجرای کیفری. عدم پرداخت نفقه دو ضمانت اجرا دارد: حقوقی- کیفری. در ضمانت اجرای حقوقی زوجه می تواند اقامه دعوای حقوقی نموده و مطالبه نفقه نماید. این دعوا در دادگاه خانواده اقامه می شود زیرا ماده ۴ قانون حمایت خانواده مقرر داشته:

ماده۴ـ رسیدگی به امور و دعاوی زیر در صلاحیت دادگاه خانواده است:

- نامزدی و خسارات ناشی از برهم ‌ زدن آن
- نکاح دائم، موقت و اذن در نکاح
- شروط ضمن عقد نکاح
- ازدواج مجدد
- جهیزیه
- مهریه
- نفقه زوجه و اجرت ‌ المثل ایام زوجیت
- تمکین و نشوز
- طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن
- حضانت و ملاقات طفل
- نسب
- رشد، حجر و رفع آن
- ولایت قهری، قیمومت، امور مربوط به ناظر و امین اموال محجوران و وصایت در امور مربوط به آنان
- نفقه اقارب
- امور راجع به غایب مفقود ‌ الاثر
- سرپرستی کودکان بی ‌ سرپرست
- اهدای جنین
- تغییر جنسیت.

ضمانت اجرای دیگر عدم پرداخت نفقه ضمانت اجرای کیفری است و قبلا این ضمانت اجرا در قانون مجازات اسلامی ذکر شده بود. اما با تصویب قانون حمایت خانواده جدید قانون سابق درمورد عدم پرداخت نفقه نسخ شد. طبق ماده۵۳ ـ هرکس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب ‌ النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش محکوم می ‌ شود. تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است و در صورت گذشت وی از شکایت در هر زمان تعقیب جزائی یا اجرای مجازات موقوف می ‌ شود.

تبصره ـ امتناع از پرداخت نفقه زوجه ‌ ای که به موجب قانون مجاز به عدم تمکین است و نیز نفقه فرزندان ناشی از تلقیح مصنوعی یا کودکان تحت سرپرستی مشمول مقررات این ماده است.

قابل ذکر است جرم ترک انفاق جرمی مستمر است و اگر زوج یک ماه نفقه پرداخت و سپس ماه بعد نفقه پرداخت نکرد زوجه دوباره می تواند شکایت کند و چون جرم قابل گذشت است، چنانچه زوجه گذشت کند پرونده بسته خواهد شد.

مفهوم نفقه و شرایط پرداخت آن |  میزان نفقه زن چه مقدار است؟ | نفقه زن بعد از جدایی و طلاق | رابطه نفقه و مهریه چیست؟

چه موقع به زوجه نفقه تعلق نمی گیرد؟

طبق ماده ۱۱۰۸ق.م.؛ هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود. همانگونه که قبلاً ذکر شد شرط وجوب نفقه تمکین زن در نکاح دائم است و اگر زن بدون مانع مشروع وظایف خود را انجام ندهد به او نفقه تعلق نخواهد گرفت. در واقع نفقه فرع بر تمکین است. اما سوالی که در ذهن مخاطبین شکل می گیرد این است که تمکین چیست و چه شرایطی دارد؟ تمکین در واقع اطاعت زن از شوهر بوده و دو معنای عام و خاص دارد. سوالی که مطرح می شود این است که تمکین عام شرط وجوب نفقه است یا تمکین خاص؟ به طور مثال زندگی زن با شوهر در یک مسکن الزامی است آیا این از لوازم تمکین عام است یاخاص و آیا زندگی زیر یک سقف از شرایط و الزامات تعلق نفقه است یا خیر؟ زندگی زیر یک سقف از لوازم تمکین خاص بوده و برای تمکین لازم است. بنابراین زوجه ملزم است با زوج در مسکن مشترکشان زندگی نماید. زوج ملزم است مسکنی در شأن زوجه تدارک ببیند و زوجه موظف است با او زیر یک سقف زندگی کند مگراینکه طبق ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اگر بودن با شوهر در یک منزل متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد، زن می تواند مسکن علیحده اختیار کند و در صورت ثبوت مظنه ضرر مزبور، محکمه حکم بازگشت به منزل شوهر نخواهد داد و مادام که زن در بازگشتن به منزل مزبور معذور است نفقه برعهده شوهر خواهد بود.

عدم پرداخت نفقه چه ضمانت اجرایی دارد؟

نفقه بر عهده مرد است، ولی شرایطی دارد که یکی از شرایط آن انجام تکالیفی است که بر عهده زن است و اگر زن یکی از این شرایط را انجام ندهد، نفقه به او تعلق نمی‌گیرد. اما اگر زن تکالیف زناشویی خود را انجام دهد ولی مرد از پرداخت نفقه خودداری کند، زن می‌تواند نسبت به مرد شکایت و مرد را ملزم به پرداخت نفقه کند. عدم پرداخت نفقه از سوی مرد می‌تواند یکی از راه‌هایی باشد که منجر شود به این‌که زن از وکالت در طلاق خود استفاده کند، اما این به آن معنی نیست که زن در دادگاه می‌تواند به صرف نپرداختن نفقه از مرد جدا شود بلکه باید در دادگاه قبل از درخواست طلاق، ثابت کند که مرد به او نفقه نمی‌دهد.

در صورتی که اعسار زوج مشخص باشد، تکلیف نفقه زوجه چیست؟

در قانون مجازات اسلامی مقرر شده که در صورت داشتن استطاعت مالی، مرد موظف به پرداخت دیون خود است. بر این اساس اگر مرد استطاعت مالی نداشته باشد، او را نمی‌توانیم مجرم بدانیم و در قانون مجازات اسلامی با توجه به صراحت ماده ۶۴۲، قاضی نمی‌تواند برای او مجازات حبس صادر کند. اگر از نظر حقوقی و با شکایت زن، مرد را ملزم به پرداخت نفقه کنند، چون او به دلیل اعسار نمی‌تواند نفقه را پرداخت کند، امکان اجرای این حکم حقوقی وجود ندارد و در نهایت می‌توان به زن این اجازه را داد که درخواست طلاق کند.

رابطه نفقه و مهریه چیست؟

مهریه مالی است که ضمن نکاح از طرف مرد به زن پرداخت می شود و معمولاً آن را در مقابل بضع می دانند. به نظر می رسد چنین دیدگاهی با فقه و اخلاق مطابقت ندارد و در واقع نگاهی کامجویانه به زن است و بهتر است همان فلسفه ای که در اسلام ذکر شده است را بپذیریم که معتقدند مهریه مالی است که جهت بیان محبت از طرف مرد به زن پرداخته می شود و این نگاه با ذات نکاح که پیمانی عاطفی است تطابق بیشتری دارد. اصولاً نفقه و مهریه تعارض و تداخلی با هم ندارند منتها تنها جایی که این دو به هم ارتباط پیدا می کنند جایی است که زن حق حبس مهریه دارد. طبق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی «زن می‌تواند تا مهریه به او تسلیم نشده، از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد، امتناع کند. مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود». زن می تواند تا وقتی مهریه را دریافت نکرده از تمکین خودداری کند و این خودداری او مانع دریافت نفقه اش نخواهد بود.

دادخواست مطالبه نفقه از طرف زوجه

حکم کلی قانون مدنی در رابطه با نفقه زن، آن است که پرداخت نفقه زن به عهده مرد باشد و در مقابل نیز زن از شوهر خود تمکین نماید. با این حال ، صرف مکلف بودن مرد به پرداخت نفقه در قانون ، سبب پرداخت نفقه به زن نخواهد شد و واضح است که تعدادی از آقایان از انجام تکالیف قانونی خود در خصوص پرداخت نفقه زن امتناع و خودداری می کنند . در چنین حالتی ، اصولا زن چاره ای ندارد جز اینکه با مراجعه به دادگاه ها و مراجع قضایی ، نفقه اش را درخواست کند .

برای اینکه زن بتواند نفقه خود را از همسرش مطالبه کند ، دو راهکار حقوقی در حقوق ایران وجود دارد که یکی از آنها شکایت کیفری از مرد به جرم ترک انفاق است که منجر به صدور حکم حبس برای مردی خواهد شد که علی رغم داشتن استطاعت مالی و تمکین از سوی زن ، نفقه وی را نپرداخته است .

علاوه بر این ، زن می تواند به شیوه حقوقی ( و نه کیفری ) اقدام به مطالبه نفقه خود کند و به دادگاه خانواده مراجعه و دارخواست مطالبه نفقه تقدیم نماید . در این صورت ، دادگاه خانواده یا شورای حل اختلاف ، دادخواست مطالبه نفقه از سوی زوجه را مورد رسیدگی قرار خواهند داد و در صورتی که احراز کنند زن با وجود اینکه از شوهر خود تمکین نموده است ، همسر وی از پرداخت نفقه زن امتناع نموده ، حکم به پرداخت نفقه زوجه صادر می کنند . به همین دلیل آشنایی با درخواست مطالبه نفقه زن از شوهر و نحوه تنظیم آن ، موضوع مهمی است

نمونه دادخواست مطالبه نفقه

اقدام قانونی در راستای مطالبه نفقه از سوی زن، نیازمند تقدیم دادخواست مطالبه نفقه می باشد که دادگاه صالح برای تقدیم این دادخواست، دادگاه خانواده می باشد. البته در صورتی که مبلغ نفقه زن زیر پنج میلیون تومان باشد، زن باید ابتدا به شورای حل اختلاف مراجعه کرده و دادخواست مطالبه نفقه را به شورا تحویل بدهد.

به همین مناسبت در این قسمت قصد داریم برای آشنایی مخاطبان محترم ، یک نمونه دادخواست مطالبه نفقه از طرف زوجه را ارائه نموده و متن این دادخواست را در دسترس قرار دهیم که با استفاده از این دادخواست ، زن می تواند علاوه بر مطالبه نفقه آینده ، نفقه ایام گذشته را نیز که توسط همسر پرداخت نشده مطالبه نماید .

در قسمت دلایل و مستندات درخواست مطالبه نفقه از سوی زن باید فتوکپی برابر با اصل شده سند ازدواج و شناسنامه زوجین را ارئه نمود و به صدور قرار کارشناسی توسط دادگاه برای تعیین مبلغ نفقه نیز استناد کرد . همچنین در قسمت تعیین خواسته و بهای آن ، باید عبارت صدور حکم مبنی بر الزام خوانده به پرداخت ........................ ریال نفقه گذشته و آینده زن درج شود .

باسمه تعالی

ریاست محترم .......................

با سلام ؛

احتراما به استحضار عالی می رسانم که اینجانب ......... فرزند ................ به شماره شناسنامه .................. به موجب سند ازدواج شماره ............... تنظیم شده در دفترخانه شماره ................... در تاریخ ........... به زوجیت دائمی خوانده محترم آقای .............. در آمده ام و در طول این مدت همواره نسبت به ایشان تمکین داشته و دارم ؛ لکن خوانده محترم علی رغم داشتن استطاعت و تمکن مالی ، از پرداخت هزینه متعارف زندگی اینجانب استنکاف می ورزند . لذا به موجب این دادخواست و با استناد به مواد 1206 ، 1106، 1107 و 1111 قانون مدنی ، تعیین میزان نفقه و الزام ایشان به پرداخت نفقه ایام گذشته و آینده را تقاضا دارم.

  • منبع
  • گروه وکلای پارسای

دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید